Συνέντευξη με την Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ

Συνέντευξη με την Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ

Συνέντευξη με την Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ

H Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ δε χρειάζεται πολλές συστάσεις. Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1939, είναι ποιήτρια και διπλωματούχος μεταφράστρια διερμηνέας και έχει εκδώσει περίπου είκοσι ποιητικές συλλογές εντός πεντηκονταετίας. Σπούδασε στην Αθήνα, στη Νότια Γαλλία και στην Ελβετία. Είναι διπλωματούχος της Σχολής Μεταφραστών και Διερμηνέων (αγγλικά, γαλλικά, ρωσικά). Πρωτοδημοσίευσε στα δεκαεπτά της χρόνια στην «Καινούργια Εποχή» το ποίημα «Μοναξιά».  Σήμερα ποιήματά της έχουν μεταφραστεί σε περισσότερες από δέκα γλώσσες.. Το 1962 τιμήθηκε με το Α΄ Βραβείο Ποίησης της πόλης της Γενεύης (Prix Hensch). Το 1985 τιμήθηκε με το Β΄ Κρατικό Βραβείο Ποίησης.  Το 2000 τιμήθηκε με το βραβείο Κώστα και Ελένης Ουράνη (Ακαδημία Αθηνών). Το 2014 βραβεύτηκε με το Μεγάλο Βραβείο Γραμμάτων για το σύνολο του έργου της.

H Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ μας αφιέρωσε λίγο από τον χρόνο της χαρίζοντας μας μια απολαυστική συζήτηση.

Άννα Καρτάλη: Είναι μεγάλη μας χαρά που βρισκόμαστε σήμερα με την κυρία Κατερίνα Αγγελάκη Ρουκ στο φιλόξενο σπίτι της για να μιλήσουμε για την ποίηση.

Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ: Η χαρά είναι όλη δική μου που βλέπω νέους ανθρώπους να ενδιαφέρονται για την ποίηση και σε αυτούς τους δύσκολους καιρούς να παραμένει ζωντανή η ποίηση!
Καλώς ήρθατε.

Άννα: Οι συστάσεις νομίζω πως είναι περιττές. Είστε μια αναγνωρισμένη ποιήτρια προσφάτως βραβευθείσα με το πρώτο κρατικό βραβείο για το σύνολο του έργου σας. Θέλετε να μας μιλήσετε για τις βραβεύσεις της δουλειάς σας; Τι άποψη έχετε για τους διαγωνισμούς και τα βραβεία; Μπορεί το αντικείμενο της τέχνης να βαθμολογηθεί και να καταταχθεί σε μια σειρά;

Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ: Για πολλούς ανθρώπους έχουν μεγάλη αξία. Για αυτούς είναι ένας λόγος να πλησιάσουν την ποίηση. Εμένα δεν μου αλλάζουν την ζωή.

Άννα: Θέλετε να μας μιλήσετε για την ανορεξία της ύπαρξης;

Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ: Η ανορεξία της ύπαρξης είναι το πιο πρόσφατο βιβλίο μου που κυκλοφόρησε το 2011. Η τεχνική μου είναι η αλήθεια και η φυσικότητα. Λόγω ηλικίας αισθάνομαι αυτό ακριβώς. Την ανορεξία της ύπαρξης. Όταν η ύπαρξη, τα νιάτα, ο έρωτας και η δράση δεν υφίστανται, εσύ είσαι αντιμέτωπος με το χρόνο.

Άννα: Διαβάζετε νέους ποιητές;

Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ: Αυτή είναι η πιο μεγάλη μου χαρά. Μου στέλνουν πολλά βιβλία κάθε εβδομάδα. Τα διαβάζω όλα αλλά δεν έχω καιρό να τους γράψω. Η ποιότητα και η ωριμότητα των νέων σήμερα με έχει εκπλήξει.

Άννα: Είναι σήμερα η ποίηση αισιόδοξη; Έχει ελπίδα;

Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ: Οι καιροί είναι δύσκολοι, δεν μπορούν να εμπνεύσουν αισιοδοξία. Υπάρχει όμως μια αισιοδοξία και αυτή βρίσκεται στα μηνύματα της ζωής που λαμβάνει ο άνθρωπος μαζί με την αναπνοή του.

Άννα: Ο ποιητής παρατηρεί τον κόσμο ή τον πλάθει μέσα στους στίχους του;

Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ: Ο ποιητής πρέπει να είναι περισσότερο από όλους μέσα στο κόσμο που ζούμε. Να κρατάει το μυστικό του όπλο και να κάνει μια ελαφριά μεταμόρφωση για να μπορέσουμε να πλησιάσουμε την πραγματικότητα.

Άννα: Εν τέλει μας κρατούν τα ποιήματα ή μας γονατίζουν;

Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ: Κάνουν την δική μας στεναχώρια πιο ανεκτή. Αν το ποίημα είναι επιτυχημένο σε βοηθά να αντέξεις τη θλίψη χωρίς αυτή να ωραιοποιηθεί. Απλώς η αντοχή σου μεγαλώνει..

Συνέντευξη με την Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ
Συνέντευξη με την Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ

Άννα: Θα ήθελα να σταθούμε και σε ένα ποίημα από μια παλαιότερη συλλογή σας. Γράφετε στην εποχή ονείρων, της συλλογής Λυκοι και Σύννεφα(1963)

Κι ο χρόνος που υποσχέθηκε το θάνατο
στις γλυκές ροδιές ξεχάστηκε
Την συντροφιά ακολουθώντας
της ελπίδας και της ερημιάς
σαν ανταλλάσσουν την θλίψη τους.

Κυρία Ρουκ, γιατί να έχουν θλίψη τα ποιήματα;

Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ:Έχω πει πολλές φορές ότι τα ποιήματα γεννιούνται από μια πληγή και το ποίημα είναι η ουλή της. Εάν «πετύχει» η ποίηση ζεις πιο άνετα με την πληγή, δεν πονάει πια, απλά δεν την ξεχνάς ποτέ.

Άννα: Στα ποιήματά σας αναφέρεστε συχνά στο θάνατο. Ο θάνατος είναι το τέλος της ζωής ή απλά η μετάβασή της;

Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ: Ο θάνατος είναι το τέλος της ζωής. Μετά το θάνατο δεν πάμε πουθενά. Μόνο στη γη.. Και δεν είναι άσχημα στη γη. Από το τέλος μας φυτρώνουνε λουλούδια.

Άννα: Και ο έρωτας; Ο έρωτας αποτελεί την καταξίωση της ύπαρξης;

Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ: Ο έρωτας είναι η ύπαρξη! Και από άποψη βιολογική και από άποψη ουσίας. Ο έρωτας είναι μια ολόκληρη επανάσταση μέσα σου!

Άννα: Μιλήστε μας για τον Νίκο Καζανζάκη και την σχέση σας με αυτόν.

Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ: Ο Νίκος Καζαντζάκης με βάφτισε το 1939 και ύστερα έφυγε αμέσως για το εξωτερικό λόγω του εμφυλίου. Όλη η αλληλογραφία της οικογένειάς μου με τον Καζαντζάκη υπάρχει. Εγώ περίμενα πως και πως να τελειώσω το Γυμνάσιο και να πάω στη Γαλλία για να σπουδάσω. Ο νονός μου πέθανε έξι μήνες πριν τελειώσω το Γυμνάσιο. Δεν τον είδα ποτέ σαν άνθρωπο να μιλήσουμε, να σφίξουμε τα χέρια, να αγκαλιαστούμε. Αυτό για μένα ήταν μεγάλο παράπονο. Έζησα βέβαια πάντα κάτω από τη σκιά του. Όλα τα ποιήματά μου του τα έστελνα και μου απαντούσε. Αυτό που μου έχει μείνει είναι που μου έλεγε κλωσσοπούλι του Παρνασσού μην με ντροπιάσεις!

Φωτογραφίες με την Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ
Φωτογραφίες με την Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ

Άννα: Ας μιλήσουμε λίγο και για την δύσκολη εποχή που διανύουμε. Η ποίηση σε όλες τις μεγάλες κρίσεις της ιστορίας έπαιξε σημαντικότατο ρόλο πρωτοστατώντας στην δημιουργία επαναστατικής διάθεσης και συνείδησης στο λαό. Για ποιο λόγο πιστεύετε ότι η πολιτικοποιημένη ποίηση έχει εξαφανιστεί στις μέρες μας;

Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ: Βασικά κανείς νοήμων άνθρωπος δεν πιστεύει ότι ένα πολιτικό σύστημα θα μας σώσει ενώ ένα άλλο θα μας κατατροπώσει. Είναι τέτοια η αβεβαιότητα και η  επικινδυνότητα της κατάστασης, όπου για την αντιμετώπισή της χρειάζονται άλλα μέσα που δεν γνωρίζουμε. Το πολιτικό σύστημα γέρασε και δεν μπορεί να είναι χρήσιμο. Πόσων ανθρώπων το όνειρο ήταν μία αριστερή κυβέρνηση; Πάρα πολλών και αξιόλογων ανθρώπων. Στην πραγματικότητα όμως μόνο όλοι μαζί μπορούμε να έχουμε κάποια ελπίδα. Η νοοτροπία του κόμματος δεν βοηθάει καθόλου.

Άννα: Πάμε και στην μετάφραση. Πόσο δύσκολη είναι σε μια μετάφραση η μεταφορά της ατμόσφαιρας, του ύφους και του ρυθμού του έργου ειδικά αν πρόκειται για ποίημα;

Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ: Η μετάφραση είναι το επάγγελμα μου. Μια ζωή αυτό ήταν και το βιοποριστικό μου επάγγελμα. Γνωρίζω 4 γλώσσες συμπεριλαμβανομένης και της Ελληνικής. Αγγλικά, Γαλλικά και Ρωσικά ήταν η γλώσσες μου. Μετέφρασα πάρα πολύ Ρώσικη ποίηση. Δεν νομίζω πως υπάρχει μέθοδος. Ο κάθε μεταφραστής θα πρέπει να έχει βαθιά γνώση της γλώσσας. Και να μεταφέρει χωρίς να προδίδει νοήματα και λέξεις την ιστορική περίοδο, την έκφραση στην άλλη γλώσσα. Σημασία έχει να βγει η ανάλογη ατμόσφαιρα. Εγώ την λάτρευα αυτή τη δουλειά! Η μετάφραση της ποίησης είναι η πιο δύσκολη μετάφραση αλλά είναι φοβερός πλούτος. Χαίρομαι που είχα αυτό το επάγγελμα.

Άννα: Ευχαριστούμε κυρία Κατερίνα Αγγελάκη Ρουκ. Πραγματικά ήταν τιμή μας και που μας ανοίξατε το σπίτι σας και που σας γνωρίσαμε από κοντά. 

Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ: Το βλέπω, είναι γραμμένο στα μάτια σας.

 

NO COMMENTS

Σημείωση: Το σχόλιο σας θα αναρτηθεί μετά από έγκριση του διαχειριστή

Leave a Reply