Edward Hopper : “If you could say it in words, there would...

Edward Hopper : “If you could say it in words, there would be no reason to paint”

Edward Hopper : “If you could say it in words, there would be no reason to paint”

‘Ενας από τους σημαντικότερους Αμερικανούς ζωγράφους εκπρόσωπος του ρεύματος του Ρεαλισμού. Γεννήθηκε το 1882 στη Νέα Υόρκη σε μια μεσαίας τάξης οικογένεια η οποία από την αρχή ενθάρρυνε την ενασχόληση του με τις τέχνες. Αφότου αποφοίτησε από το σχολείο φοίτησε για ένα χρόνο στο Correspondence School of Illustrating της Νέας Υόρκης (1899-1900). Στη συνέχεια σπουδάσε στο New York Institute of Art and Design (1900-1906). Η μετάβαση του από την εικονογραφία στις καλές τέχνες (fine arts) και οι επιρροές που δέχεται από τους καθηγητές του, William Merritt Chase – ένας Αμερικανός Ιμπρεσιονιστής ζωγράφος – και Robert Henri – ο οποίος παρότρυνε την απεικόνιση καθημερινών καταστάσεων με ρεαλιστικό τρόπο – είναι εμφανείς στο μετέπειτα έργο του.

Ολοκληρώνοντας τις σπουδές του εργάζεται αρχικά ως εικονογράφος για βιοποριστικούς λόγους και παράλληλα κάνει εξορμήσεις στην Ευρώπη. Ειδικότερα επισκέπτεται το Παρίσι, που τότε αποτελούσε τον πυρήνα της art scene για τον Δυτικό κόσμο, για να παρακολουθήσει την ανάπτυξη της μοντέρνας τέχνης (modern art). Στο Παρίσι εκείνη την εποχή η κίνηση προς το αφηρημένο (abstract) είναι καθ’οδόν ενώ ο κυβισμός (cubism) με κύριο εκπρόσωπο τον Pablo Picasso έχει ήδη ξεκινήσει. Ωστόσο, ο Hopper δηλώνει « ..δε θυμάμαι να έχω ακούσει καθόλου για τον Picasso.» 

Το 1910 ο Hopper επιστρέφει στις Ηνωμένες Πολιτείες και εκθέτει τα έργα του αλλά η προσοχή που τότε τους δίνεται είναι ελάχιστη. Το 1919 του γίνεται πρόσκληση για μια προσωπική έκθεση όπου λαμβάνει κάποιο είδος αναγνωρισιμότητας όμως δεν καταφέρνει να πουλήσει κανένα πίνακα του. Μερικά χρόνια αργότερα γίνεται μια δεύτερη έκθεση όπου τα έργα του σημειώνουν εκτός από φήμη για τον ίδιο και εμπορική επιτυχία.

Το 1930 αρχίζει πάλι να ταξιδεύει προκειμένου να βρει κάποιο θέμα έμπνευσης. Τα θέματα που τον απασχολούν είναι οι καθημερινές εντάσεις μεταξύ των ατόμων και ιδιαίτερα μεταξύ ατόμων αντίθετων φύλων, οι συγκρούσεις μεταξύ παράδοσης και προόδου τόσο σε αγροτικές όσο και σε αστικές περιοχές και τα συναισθήματα με τα οποία αυτές οι καταστάσεις συνοδεύονται.Το 1952 ο Hopper εκπροσωπεί τις Ηνωμένες Πολιτείες στη Biennale της Βενετίας.

Το ύφος των έργων του ξεχωρίζει για τις καθαρές γραμμές και τις συνθέσεις οι οποίες παρουσιάζουν μια σχεδόν κινηματογραφική οπτική. Αρχικά η παλέτα του αποτελείται από σκούρα κατά την πλειοψηφία τους χρώματα γεγονός που οφείλεται στην επιρροή του από προγενέστερους ζωγράφους όπως Caravaggio, Rembrandt και Goya. Στη συνέχεια και εξαιτίας του ρεύματος του Ιμπρεσιονισμού με το οποίο ήρθε σε επαφή επηρεάζεται από Cezanne, Monet και Manet και τα χρώματα που χρησιμοποιεί – τα οποία είναι κατά βάση συμπληρωματικά – γίνονται πιο έντονα, πιο ζωηρά για να καταλήξει στην τεχνική του chiaroscuro (χρήση έντονων σκιάσεων) που προσδίδει στα έργα του δραματικότητα και μια αίσθηση μυστηριώδους στατικότητας.

Ο Hopper εστιάζει σε στερεοτυπικές εικόνες του αμαρικανικού τρόπου ζωής. Στα ώριμα έργα του με το πλέον γνωστό ύφος του, το αστικό περιβάλλον (Early Sunday Morning 1930, Approaching a city 1946), τα τοπία της Νέας Αγγλίας (Cape Cod)όπως και το εσωτερικό των χώρων που απεικονίζονται, εκτείνεται μια αίσθηση σιωπής και απομάκρυνσης. Τα τοπία που επιλέγει είναι συχνά κενά ανθρώπινης δραστηριότητας (Sun in an Empty Room 1963) ενώ ταυτόχρονα αποτελούν και έναν υπαινιγμό στο εφήμερο της σύγχρονης ζωής. Σε ερημικά βενζινάδικα (Gas 1940), βαγόνια τρένων (Railroad train 1908), γέφυρες (Bridge of Art 1907, Manhattan Bridge Loop 1928) η ιδέα του ταξιδιού είναι γεμάτη από μοναξιά και μυστήριο.

Two on the Aisle 1927Η αποξένωση που παρατηρείται στα αστικά κέντρα πρωτοστατεί στα έργα του. Ακόμη και σε αυτά στα οποία υπάρχει κάποια ανθρώπινη φιγούρα, αυτή συνήθως εμφανίζεται στοχαστική (Sunday 1926) ενώ σε όσα απεικονίζονται περισσότερα πρόσωπα φαίνονται να μην επικοινωνούν μεταξύ τους (Room in New York 1940). Οι χαρακτήρες σπάνια αναπαριστώνται σε οικείους τους χώρους· αντίθετα φαίνεται να περνούν το χρόνο τους σε παροδικά καταφύγια θέλοντας να ξεφύγουν από τη θλίψη που προκαλεί η απομόνωση στις σύγχρονες κοινωνίες. Έτσι, οι εσωτερικοί χώροι που ο Hopper επιλέγει είναι κινηματογράφοι (New York Movie 1939), θέατρα (Sheridan Theater 1937, Two on the Aisle 1927), δωμάτια ξενοδοχείων (Hotel Lobby 1943, Hotel Room 1931), γραφεία (New York Office 1962, Office in a Small city 1953) και εστιατόρια (Nighthawks 1942, Chop-suey 1929, Sunlight in Cafeteria 1958).

Nighthawks 1942Η τέχνη του εκφράζει την πραγματικότητα της ανθρώπινης ύπαρξης γνήσια και αυθεντικά. Στο πιο γνωστό του έργο Nighthawks το φως και η σκιά πρωταγωνιστούν συνθέτοντας μια ιδιαίτερη ατμόσφαιρα. Στον εξωτερικό χώρο επικρατεί σκοτάδι αντίθετα με το εσωτερικό του χώρου το οποίο παρουσιάζεται ιδιαίτερα φωτεινό. Η παραπομπή στο σημείο αυτό στο film noir έρχεται ανεμπόδιστα. Διακρίνονται τέσσερα πρόσωπα, τρεις πελάτες και ένας σερβιτόρος. Ο κάθε χαρακτήρας εμφανίζεται βυθισμένος στις προσωπικές του ανησυχίες. Η αποσύνδεση τόσο μεταξύ των, όσο και με τον εξωτερικό χώρο είναι εμφανής και συχνά γίνεται καταληπτή ως η ηχώ της αγωνίας που κυριαρχεί εκείνη την εποχή λόγω του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Παρ’όλα αυτά το χαρακτηριστικό ύφος του Hopper αποκαλύπτει για ακόμη μια φορά την ουσιαστική απομόνωση του ατόμου, τις προβληματικές σχέσεις και τις εντάσεις που σε κάθε περιβάλλον δημιουργούνται.

House by the RailroadΟ Hopper πεθαίνει στο στούντιο του το 1967 όμως το έργο του συνέχισε επί δεκαετίες να επηρεάζει τον κόσμο της τέχνης εν γένει. Αξίζει να σημειωθεί οτι από πολλούς θεωρείται ως πρόδρομος της pop art. Οι κινηματογραφικές συνθέσεις και η δραματικότητα που προκαλείται από τις έντονες εναλλαγές φωτός και σκίασης καθιστούν τον Hopper έναν από τους αγαπημένους ζωγράφους πολλών σκηνοθετών. Για παράδειγμα, το έργο του House by the Railroad φαίνεται να έχει επηρεάσει τον Alfred Hitchcock στην ταινία του Psycho. Από την άλλη, ο γερμανός σκηνοθέτης Wim Wenders στην ταινία του The End of Violence αναπαριστά ένα tableau vivant του Nighthawks με πραγματικούς ηθοποιούς.

Στο χώρο της μουσικής ο Tom Waits το 1975 κυκλοφορεί ένα άλμπουμ το οποίο τιτλοφορείται ως Nighthawks at the Diner.Ενώ το 2004 ο πρώην κιθαρίστας των “The Stone Roses”, John Squire κυκλοφορεί ένα άλμπουμ βασισμένο στα έργα του Hopper με τίτλο Marshall’s House (Marshall’s House 1932).Λίγα χρόνια αργότερα οι “The Weakerthans” από τον Καναδά αναγγέλουν το νέο τους άλμπουμ Reunion Tourαπό το οποίο δυο τίτλοι αναφέρονται σε αντίστοιχα δυο πίνακες του Hopper “Sun in an Empty Room” (Sun in an Empty Room 1963) και Night Windows” (Night Windows 1928). Άλλη μια καταφανής επιρροή των έργων του Hopper είναι αυτή στη Βρετανική μπάντα “Orchestral Manoeuvres in the Dark” καθώς ο πίνακας “Early Sunday Morning”αποτέλεσε κύρια έμπνευση για τη δημιουργία του άλμπουμ Crush το 1985και καθαυτό το εξώφυλλο του. Στο single της ίδιας μπάντας το 2013, στο “Night-Cafe”που είναι εμπνευσμένο από το Nighthawks αναφέρεται στους στίχους τόσο το όνομα του ίδιου του ζωγράφου όσο και τουλάχιστον τρεις τίτλοι έργων του.Early Sunday Morning 1930

Τέλος, ο Hopper ενέπνευσε μια σειρά φωτογράφων όπως οι Robert Frank, Walker Evans, Stephen Shore, Robert Adams, William Eggleston και Harry Calahan μεταξύ άλλων.

 


 Βιβλιογραφία:

  • www.hubarts.com πρόσβαση 6/8/2014
  • “Edward Hopper and his paintings” www.edwardhopper.net πρόσβαση 6/8/2014
  • Christine Zappella. “Hopper’s Nighthawks”, smarthistory.khanacademy.org πρόσβαση 18/8/2014
  • Jessica Murphy, “Edward Hopper (1882-1967)”, www.metmuseum.org πρόσβαση 18/8/2014 

NO COMMENTS

Σημείωση: Το σχόλιο σας θα αναρτηθεί μετά από έγκριση του διαχειριστή

Leave a Reply