Συνεντεύξεις

Ο Γιώργος Σαχίνης στο Artic.gr
Ο Γιώργος Σαχίνης στο Artic.gr για την παράσταση Στάση Ομόνοια του UrbanDig Project

Η ομάδα όχι παίζουμε δημιουργεί τη «Στάση Ομόνοια», μια παράσταση περιπατητική, που συναντά το θέατρο, το χορό, τη μουσική και την εικαστική παρέμβαση στο δημόσιο χώρο. Ο «αμφιλεγόμενος» δημόσιος χώρος της Ομόνοιας από τις 20 μέχρι τις 25 Ιουνίου ξανασυστήνεται για χάρη του Φεστιβάλ Αθηνών ως ζωντανός τόπος συνύπαρξης, συνεργασίας και κοινού βηματισμού.

Έξι παράλληλες ιστορίες βρίσκουν κοινή κατάληξη στο κέντρο της πλατείας. Την ώρα που ένας πλάτανος περιφέρεται στην πόλη, κάποιος μας μεταφέρει σε υπόγειες στοές. Μια φωνή ακούγεται «…εγώ είμαι το πλάτωμα, είμαι η ζωή σου, πρέπει να σταματήσεις να τρέχεις σαν τον ποντικό…». Και τί κάνει αυτός ο παράξενος κούκος σκαρφαλωμένος στα κτίρια γύρω απ’ την πλατεία; Έξι διαφορετικοί χαρακτήρες πηγαίνουν στην Ομόνοια να πραγματοποιήσουν το όνειρό τους. Και θα γίνει η πλατεία από σημείο αναφοράς της πόλης, σημείο αναφοράς της δικής τους ζωής.

Για τα παραπάνω μιλά στο Artic.gr ο Γιώργος Σαχίνης εκ μέρους του ντουέτου των σκηνοθετών –έτερο μέλος η Ειρήνη Αλεξίου– μέλος, επίσης, ο ίδιος της ερευνητικής και δραματουργικής ομάδας που συνέλεξε το «υλικό» αυτού του ιδιαίτερου διακαλλιτεχνικού και πολυμεσικού project με βάση του το ήδη υπάρχον UrbanDig και πλούσιο ανθρώπινο δυναμικό να «δουλεύει» σαν άλλο μελίσσι με μέσο την επιτόπια έρευνα και δημιουργία σε γειτονιές της Αθήνας, που από το «άγγιγμα» των UrbanDig και εξής παύουν να είναι ή να φαίνονται απλές γειτονιές, πια!

Μαρία: – Πείτε μου μερικά λόγια για τη σύλληψη, τις συνιστώσες και τις ιδιαιτερότητες του UrbanDig ως ομάδα παραστατικών τεχνών. 

Γιώργος Σαχίνης: – Το UrbanDig ως ομάδα ξεκίνησε, όταν κάναμε την πρώτη μας παράσταση σε μη θεατρικό χώρο εμπνεόμενοι από αυτόν: συγκεκριμένα, στο σπίτι του ποιητή Ναπολέοντα Λαπαθιώτη στα Εξάρχεια.  Από το 2011 αποφασίσαμε να κάνουμε παραστάσεις σε γειτονιές και να δημιουργήσουμε ένα παράλληλο με την καλλιτεχνική έρευνα πρόγραμμα συλλογικών δράσεων ανίχνευσης των ιστοριών των γειτονιών αυτών.

Ιστορίες για το χτες, το σήμερα, το αύριο που συλλέγουμε μέσα από συνεντεύξεις, δράσεις γειτονιάς, διαδραστικά φεστιβάλ, οργανωμένες βόλτες. Η τέχνη (η τελική παράσταση) γίνεται η κινητήρια δύναμη για τη δημιουργία ενός αρχείου, ενός προγράμματος δράσεων και μιας ερευνητικής «κοινότητας» που έχει από μαθητές έως επιστήμονες και από τον κάτοικο μέχρι ανθρώπους από το εξωτερικό. Εκπαιδευτικά, ερευνητικά και εργαλεία ταυτότητας γειτονιάς (π.χ. δωρεάν ψηφιακές εφαρμογές περιήγησης σε κάθε γειτονιά) δημιουργούνται στην πορεία, ανάλογα με τη σύνθεση της τοπικής ομάδας και τις συνεργασίες που αναπτύσσονται. Η παράσταση αποτελεί το φινάλε όλης αυτής της διαδικασίας σε κάθε γειτονιά.

Μαρία: – Τώρα, πείτε μου μερικά λόγια για τους όχι παίζουμε και τη διαπλοκή αυτής της ομάδας και του UrbanDig με όσα λαμβάνουν χώρα από το Νοέμβριο του 2015 στο χώρο της Ομόνοιας.

Γιώργος Σαχίνης: – Μετά από πολλές συζητήσεις με μαγαζάτορες και θαμώνες της πλατείας αποφασίσαμε να επικεντρωθούμε όχι στο παρελθόν, αλλά στο παρόν και το μέλλον της Ομόνοιας ως πλατεία. Μας ενδιαφέρει πώς οι άνθρωποί της τη θέλουν, οι προκλήσεις και η δυναμική της, όπως μας τις περιέγραψαν και όπως τις νιώσαμε στη συνεχή μας παρουσία εκεί. Μας ενδιαφέρει αυτή η έντονη λειτουργία της Ομόνοιας ως πλατεία που διέφευγε σε πολλούς από εμάς που τη θεωρούσαμε μόνο κόμβο.

Οι δράσεις ανίχνευσης των παραπάνω ήταν από βόλτες με ανθρώπους της πλατείας μέχρι συναντήσεις με παρουσία επιστημόνων και ανθρώπων της πλατείας. Επίσης, συνεντεύξεις των σταθερών θαμώνων της και των εργαζομένων στα μαγαζιά της με ανταλλαγή ένα τραγούδι που φτιάξαμε για την κάθε συνέντευξη, καλλιτεχνικές παρεμβάσεις, όπως η χορευτική παράσταση στην πλατεία Miss Omonia στο πλαίσιο της έκθεσης Outopias του Μουσείου Μπενάκη και η παράσταση σε στοά της Ομόνοιας στο πλαίσιο μιας καλλιτεχνικής ανταλλαγής με τη Σόφια (Tandem Europe).

Οι ηθοποιοί, μουσικοί και performers
Οι ηθοποιοί, μουσικοί και performers της παράστασης Στάση Ομόνοια

Ανταλλαγή απόψεων για την πλατεία μέσα από δια-δραστικά δρώμενα με το ΚΕΘΕΑ Άλφα και την Caritas Hellas, δημιουργία της δωρεάν ψηφιακής εφαρμογής με υλικό από ανθρώπους της πλατείας και νέους καλλιτέχνες (The Village Omonia) σε συνεργασία με τους Ολλανδούς Company New Heroes είναι κάποιες ακόμα ουσιαστικές συνέργειες σε αυτό το πρόγραμμα. Εκτός από την ψηφιακή εφαρμογή δημιουργήθηκαν και ερευνητικά εργαλεία με βασικότερο το κείμενο για τους παράγοντες ανθεκτικότητας που εντοπίσαμε στην Ομόνοια κατά την παραμονή μας εκεί, ένα κείμενο που δώσαμε στο Γραφείο Ανθεκτικής Αθήνας του Δήμου Αθηναίων.

Όλα αυτά και, κυρίως, οι σχέσεις με ανθρώπους της Ομόνοιας, θαμώνες της πλατείας και εργαζομένους στην αγορά της, όπως όλοι οι μαγαζάτορες της στοάς Πειραιώς–Λυκούργου και η Ελένη του καφενείου «Εν Ομονοία» χτίστηκαν στην πορεία του UrbanDig_Omonia. Το εορταστικό φινάλε αυτού του προγράμματος έρχεται με την παράσταση «Στάση Ομόνοια» στους δρόμους της πλατείας στις 20 με 25 Ιουνίου στο Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου.

Μαρία: – Τί να αναμένει να δει το κοινό (το ανυποψίαστο κατά βάση) στην παράσταση «Στάση Ομόνοια»; Κάτι σαν εγκατάσταση (installation), performance, θέατρο στην πλατεία, όλα τα παραπάνω μαζί ή τίποτα από αυτές τις παραδεδομένες κατηγορίες;

Γιώργος Σαχίνης: – Ο θεατής θα προσεγγίσει την πλατεία μέσα από μια ιδιαίτερη διαδρομή μαζί με έναν performer. Αυτός ο performer, στη διαδρομή, θα τον εισαγάγει στη δική του προσωπική διαδρομή που τον έκανε να θέλει να δει αλλιώς την Ομόνοια. Ο Κωνσταντίνος Καρβουνιάρης θέλει να φτιάξει ένα υπόγειο χαμάμ, ο Κλήμης Εμπέογλου να φυτέψει ένα δέντρο στα τσιμέντα, η Εμμανουέλα Κορκή να κάνει μια τρύπα ψάχνοντας να βρει τον έρωτά της, η Pauline Huguet και η Αγγελική Δαλαγγέλη έχουν βρει μια σκουληκότρυπα που θα στείλει τον Άντχαμ στο φεγγάρι, ο Rob McNeill θέλει να μετατρέψει την Ομόνοια σε θέατρο και η Κατερίνα Πρωτονοταρίου θέλει να φτιάξει καλύτερες συνθήκες, ώστε να ικανοποιείται η βασική μας ανάγκη στην πλατεία.

Οι χαρακτήρες της παράστασης θέλουν να πραγματοποιήσουν στην Ομόνοια επιθυμίες που σε οδηγούν να τους ανακαλύψεις σε βάθος. Και μόλις τους γνωρίσεις μέσα από τη 40λεπτη διαδρομή της επιλογής σου, θα βρεθείς μαζί με τους θεατές των άλλων διαδρομών στην πλατεία για το αναπάντεχο τέλος του έργου που περιλαμβάνει θέατρο, χορό, εικαστική παρέμβαση και μουσική.

 Μαρία: – Η δική σας συνεισφορά και τοποθέτηση απέναντι σ’ αυτό το project από ποια στοιχεία συντίθεται;  

Γιώργος Σαχίνης: – Ως ένας από τους συντονιστές δράσεων του UrbanDig_Omonia και ως συν-σκηνοθέτης της παράστασης ανακάλυψα μια Ομόνοια που θέλω να της έρχομαι.  Στην πλατεία υπάρχουν άνθρωποι που έχουν χρόνο και ανοιχτωσιά να σου μιλήσουν για πολλά πράγματα, από ιστορίες για τα μέρη τους έως το πώς βλέπουν την πόλη μέσα από τη δική τους ίσως πιο καθαρή, λόγω της μικρής τους παραμονής, ματιά. Υπάρχουν μαγαζιά με υπέροχους ανθρώπους που επιμένουν κόντρα στη γενικότερη ερείπωση. Οι γνώμες τους για τη δυναμική και τις ανάγκες της πλατείας είναι χρήσιμες στις όποιες κουβέντες γίνονται ή θα γίνουν για το μέλλον αυτού του χώρου.

Στιγμιότυπο από όσα θα δουν οι θεατές από το Γιώργο Σαχίνη και την Ειρήνη Αλεξίου
Στιγμιότυπο από όσα θα δουν οι θεατές του Φεστιβάλ Αθηνών από τους όχι παίζουμε, το Γιώργο Σαχίνη και την Ειρήνη Αλεξίου

Μαρία: – Οι ηθοποιοί σας πώς δούλεψαν κι εσείς με τί υλικό τους τροφοδοτήσατε, ως μέλη της ομάδας έρευνας και δραματουργίας της παράστασής και οι ίδιοι σε συνεργασία με τους υπόλοιπους συντελεστές;

Γιώργος Σαχίνης: – Ξεκινήσαμε από τις βασικές ανάγκες της πλατείας και τις επιθυμίες των ανθρώπων της, όπως τις συλλέξαμε μέσα από τις ερευνητικές δράσεις. Η ομάδα δραματουργίας βασίστηκε σε αυτό το υλικό, αλλά και στα βιώματά μας από την παρουσία μας στην πλατεία από το 2015. Δημιούργησε τα περιγράμματα έξι χαρακτήρων των οποίων τα «θέλω» εμπνέονται από τις πραγματικές ιστορίες, αλλά δεν περιορίζονται από αυτές. Δουλέψαμε μαζί με τους performer, ώστε να εξελίξουμε αυτά τα «θέλω» και αυτούς τους χαρακτήρες στο στούντιο και μετά στην πλατεία.

Μαρία: – Είναι η πρώτη φορά που παρουσιάζετε αυτή η δουλειά; Αν ναι, τί προσδοκίες έχετε και τί σχέδια ή στόχους τόσο γι’ αυτήν όσο και σε πιο γενικό επίπεδο; 

Γιώργος Σαχίνης: – Ναι, είναι η πρώτη φορά.  Η προσδοκία μου είναι να ζήσει ο θεατής μια εμπειρία οικειοποίησης με την πλατεία. Να γίνει η Ομόνοια τόπος ουσιαστικής σύνδεσης του θεατή με τον εαυτό του, με τον performer, με κάποιον άλλον.  Η παράσταση είναι ένας ακραίος επιταχυντής αυτού που ούτως ή άλλως συμβαίνει ενίοτε στις πλατείες, αυτή η επικοινωνία και η σχέση με τον άλλον και με τον εαυτό μας. Οι διαδρομές στην Ομόνοια με το «Στάση Ομόνοια», εκτός από να συστήνουν την Ομόνοια μέσα από ιδιαίτερες πλευρές της, τη μεταμορφώνουν σε ψυχικό τοπίο, κάνουν το ταξίδι μας στην πόλη ταξίδι και μέσα μας.

Ο Γιώργος Σαχίνης και η Ειρήνη Αλεξίου για τη Στάση Ομόνοια

Στάση Ομόνοια: Πληροφορίες παράστασης

 

Βάνα Πεφάνη
Η Βάνα Πεφάνη συστήνει το Underground Festival

Αυτό το διάστημα η Βάνα Πεφάνη σκηνοθετεί την παράσταση Αντιγόνη: Η αληθινή ιστορία στο Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης -1. Η αεικίνητη καλλιτέχνης υπογράφει την δεύτερη της σκηνοθετική δουλειά για τη φετινή σεζόν, σκηνοθετώντας το νέο έργο της Χρύσας Ξουραφά με θέμα τον μύθο της Αντιγόνης. Λίγες μέρες μετά την πρεμιέρα της παράστασης, η Βάνα Πεφάνη μίλησε στο Artic.gr για τον «σαιξπηρικό» μύθο που ανεβάζει, την ουσία του θεάτρου, τις ανάγκες που εντοπίζει στην θεατρική παιδεία και το ολοκαίνουργιο φεστιβάλ που θα φιλοξενήσει στο Underground τον ερχόμενο Σεπτέμβριο.

Αναστάσης: – Έχουν γραφτεί πολλά έργα με αφορμή τον μύθο της Αντιγόνης. Ποιος είναι ο μύθος του έργου σας Αντιγόνη: Η αληθινή ιστορία

Βάνα Πεφάνη: – Στην Αντιγόνη, έχουμε έναν μύθο εφηβείας όπου η εφηβεία είναι μία περίοδος που τα βιώνουμε όλα σε υπερβολικό βαθμό. Ερωτευόμαστε με πάθος έναν άνθρωπο σα να είναι ο μόνος άνθρωπος που θα έρθει στην ζωή μας. Στενοχωριόμαστε σα να έχει έρθει το τέλος του κόσμου. Γοητευόμαστε από τα πράγματα γιατί τα βιώνουμε για πρώτη φορά. Στο έργο μας δηλαδή βλέπουμε τον κόσμο μέσα από τα μάτια μίας ηρωίδας που δεν έχει προλάβει ακόμα να ζήσει. Αν η παράσταση πετύχει να θυμίσουμε στους ανθρώπους το πώς ήμασταν πριν από χρόνια, τότε η παράσταση θα έχει πετύχει τον σκοπό της.

Αναστάσης: – Ποια ήταν η πρώτη σου σκέψη διαβάζοντας το έργο;

Βάνα Πεφάνη: – Νύχτα γεμάτη μάγια!

Αναστάσης: – Στην Αντιγόνη του Σοφοκλή, ο Αίμωνας μόνο φαίνεται να εκφράζει αυτό τον ολοκληρωτισμό του Έρωτα. Η Αντιγόνη αντίθετα είναι ταγμένη στον σκοπό της να τιμήσει τον αδερφό της. Συμβαίνει το ίδιο και στον δικό σας μύθο;

Βάνα Πεφάνη: – Πράγματι, η Αντιγόνη στην ομώνυμη τραγωδία του Σοφοκλή είναι ταγμένη στην ηθική της υποχρέωση να θάψει τον αδερφό της παρά την απαγόρευση του Κρέοντα. Για την Αντιγόνη δεν υπάρχει τίποτα άλλο από την εκπλήρωση του νεκρικού εθίμου. Στον δικό μας μύθο, η Αντιγόνη δεν μετανιώνει φυσικά αυτό που έκανε και την οδήγησε στον θάνατο, αλλά βλέπουμε τι θα είχε συμβεί αν δεν είχε πεθάνει. Πώς θα ήταν ο μύθος χωρίς την αυτοκτονία της ίδιας και του Αίμονα; Θα μπορούσαμε να είχαμε ένα happy end αν ο Κρέοντας την είχε συγχωρέσει. Η Αντιγόνη μας κατεβαίνει στην Αθήνα του σήμερα γιατί έχει κατέβει πρώτος ο Αίμωνας, κατεβαίνει για ν’ αναζητήσει τον έρωτα. Με δύο λόγια, το έργο μας αναρωτιέται αν μπορούμε να υπηρετούμε τους στόχους μας αλλά ταυτόχρονα να μην απομακρυνόμαστε από την έννοια «ζωή».

Αναστάσης: – Ποια είναι η σχέση σου με το αρχαίο δράμα; 

Βάνα Πεφάνη: – (σ.σ. Γελάει) Θα σου πω μόνο αυτό: Ήμουν σ’ ένα σεμινάριο αρχαίου δράματος με τον Μίνωα Βολανάκη όπου είχα μπει με οντισιόν. Μας έβαλε μία εργασία την πρώτη μέρα, πάω και του λέω «Κύριε Βολανάκη εγώ μπορώ να κάνω Σαίξπηρ;» Γυρίζει, και μου λέει με χαμόγελο «Γνωρίζετε ότι είσαστε σε σεμινάριο αρχαίου δράματος;» Και κάπως έτσι, κατέληξα να κάνω Σαίξπηρ ενώ όλοι έκαναν αρχαίο δράμα.

Αναστάσης: – Τι δυνατότητες δίνει στην παράσταση Αντιγόνη: Η αληθινή ιστορία ο υπόγειος χώρος του Ιδρύματος Μιχάλης Κακογιάννης; 

Βάνα Πεφάνη: – Το υπόγειο του Κακογιάννης είναι ένας από τους αγαπημένους μου χώρους. Μπορείς να κάνεις τα πάντα σε αυτόν. Έχω κάνει τέσσερις σκηνοθεσίες εδώ και ήταν όλες τόσο διαφορετικές μεταξύ τους. Είναι ένας χώρος, βιομηχανικός που δεν είναι θέατρο, οπότε μπορείς να τον μεταφράσεις εσύ σε ό,τι θέλεις. Για μένα, είναι ένας μαγικός χώρος όπου μπορούν συμβούν τα πάντα. Το γκαράζ αυτό μπορεί να γίνει παραμύθι, μουσείο, καράβι και να το πιστέψω. Για κάποιον λόγο, όποια παράσταση κι αν έχω δει εγώ, την πίστεψα. Η πιο πρόσφατη παράσταση που είδα εδώ και μ’ άρεσε ήταν το Τελευταίο Ψέμα που σκηνοθέτησε ο Ένκε Φεζολλάρι. Δως μου σκληρά υλικά και θα σου φτιάξω ένα όνειρο. Είμαι άλλωστε παιδί του παγοποιείου του Κακλέα.

Αντιγόνη - η αληθινή ιστορία
«Αντιγόνη – η αληθινή ιστορία» στο Ίδρυμα «Μιχάλης Κακογιάννης».

Αναστάσης: – Ιστορικά βέβαια, οι περισσότεροι άνθρωποι ηρωοποιήθηκαν αφότου πέθαναν…

Βάνα Πεφάνη: – Ισχύει, αλλά προσωπικά αντιτίθεμαι σε αυτό. Θα προτιμούσα ν’ αναγνωρίζαμε τους ήρωες ενώ ζουν ανάμεσά μας. Για ποιον λόγο δεν πολεμάμε πάρα πολύ για τα ιδανικά μας; Για ποιον λόγο δεν αφουγκραζόμαστε τον διπλανό μου; Δεν μιλάω για μυθικά πράγματα, αλλά για βαθιά ανθρώπινα.

Αναστάσης: – Τι θεωρείς ηρωικό εσύ σήμερα;

Βάνα Πεφάνη: – Θεωρώ ηρωικό να μην έχεις χρήματα να περάσεις την εβδομάδα σου, αλλά να δίνεις χρήματα σε ανθρώπους που δεν έχουν να φάνε την συγκεκριμένη μέρα κι εσύ πραγματικά να μην ξέρεις πως θα περάσεις τις υπόλοιπες πέντε ημέρες λέγοντας «δεν πειράζει. Έχω μακαρόνια στο ντουλάπι μου για να φάω». Θεωρώ ηρωικό το ότι δεν με ενδιαφέρει αν θα χάσω εγώ την δουλειά μου, αλλά θα πάω σε μία συγκέντρωση για ανθρώπους που έχουν χάσει ήδη την δουλειά τους, γιατί αναγνωρίζεις πως αύριο μπορεί να είσαι εσύ στην θέση τους.

Θεωρώ ηρωικό ν’ αφοσιώνεσαι σήμερα σ΄ έναν άνθρωπο, να του δίνεις τον χρόνο σου, να του δίνεις την σκέψη σου γιατί τον αγαπάς. Μερικές φορές μάλιστα, να ξεχνάς και το εγώ σου, γιατί ο άλλος είναι πιο σημαντικός για εσένα, γιατί βλέπεις και το εμείς. Όλα αυτά είναι ηρωικά, γιατί σήμερα δεν είναι καθόλου εύκολα ούτε το χαμόγελο, ούτε το ευχαριστώ, ούτε το συγγνώμη, ούτε η ευγένεια.

Αναστάσης: – Στο θέατρο, τι θεωρείς ηρωικό πια;

Βάνα Πεφάνη: – Ηρωικές θεωρώ τις θεατρικές ομάδες που δραστηριοποιούνται μερικές φορές αποκλειστικά με δικά τους μέσα για να κάνουν μία παράσταση στην Αθήνα των δύο χιλιάδων παραστάσεων τον χρόνο και το γουστάρουν. Βέβαια, θα έπρεπε κάποιος να μας βοηθάει έστω και λίγο, είτε αυτός είναι το κράτος, είτε είναι ιδιωτικές πρωτοβουλίες. Νομίζω πως τώρα περισσότερο από ποτέ, πρέπει να κοιτάμε και προς τα έξω, όποια ευκαιρία μας δίνεται. Μιλώ φυσικά για τα φεστιβάλ και τα ευρωπαϊκά προγράμματα που χρηματοδοτούν ιδέες και παρέχουν πολλές φορές ευκαιρίες για δουλειά και μετεκπαίδευση σε αυτό που κάνουμε.

Είμαι σίγουρη ότι είναι ανάγκη, γιατί δε νομίζω πως πιστεύει κανείς πως με μία παράσταση στην Ελλάδα θα γίνει κατευθείαν γνωστός ανάμεσα σε τόσες παραστάσεις. Ακόμα και να μην τα καταφέρουμε, πρέπει να σκεφτούμε σοβαρά την ένωση, χώρων, καλλιτεχνών, μονάδων για να έχουμε ένα πιο οργανωμένο σύστημα επαφής των καλλιτεχνών κάθε είδους (χορός, θέατρο, κινηματογράφος, συγγραφείς). Λείπει από την Ελλάδα ένας πυρήνας καλλιτεχνικός. Ας υπάρξουμε μαζί κι ας στηρίξουμε τον άλλο να κάνει κάτι, κι αύριο θα είμαστε εμείς. Δεν είμαστε αντίπαλοι. Δε θα πάρω εγώ τα εισιτήρια μίας άλλης παράστασης, ούτε η άλλη παράσταση θα πάρει τα δικά μου εισιτήρια. Πρέπει να το καταλάβουμε αυτό.

Αντιγόνη-η αληθινή ιστορία στο ΙΜΚ
«Αντιγόνη – η αληθινή ιστορία» της Χρύσας Ξουραφά, σε σκηνοθεσία Βάνας Πεφάνη.

Αναστάσης: – Ετοιμάζουμε κι ένα νέο φεστιβάλ στο Underground…

Βάνα Πεφάνη: – Ναι, πρόκειται για το Underground Festival, ένα φεστιβάλ νέων ελλήνων δραματουργών. Είμαστε μία ομάδα παιδιών που γράφουν για το θέατρο. Είχαμε γνωριστεί στο 1o Studio συγγραφής θεατρικού έργου στο Εθνικό και τώρα συναντιόμαστε ξανά για να παρουσιάσουμε το έργο μας στο κοινό υπό τη μορφή δραματοποιημένου αναλογίου. Λέμε συχνά «δεν έχουμε νέο ελληνικό θέατρο», και πού το ξέρουμε; Έχουμε διαβάσει τους νέους έλληνες συγγραφείς; Θα σου πω πως έχουμε νέους συγγραφείς και γράφουνε καλά. Τον χειμώνα είχαμε ανεβάσει με τον Παναγιώτη Μπαρμπαγιάννη, το Delete, τώρα σκηνοθετώ την Αντιγόνη της Χρύσας Ξουραφά. Μ’ ενδιαφέρει πολύ ν’ ακούσουμε τους νέους συγγραφείς και να δούμε τι έχουν να πουν.

Αναστάσης: – Το ελληνικό ρεπερτόριο φαίνεται ν’ απασχολεί κατ’ αποκλειστικότητα το Underground, σωστά;

Βάνα Πεφάνη: – Μας ενδιαφέρει (σ.σ. την ίδια και τον Κώστα Αρζόγλου που διαχειρίζονται τον χώρο) αποκλειστικά το ελληνικό ρεπερτόριο και μέλημα μας είναι να υπάρξει μία νέα κοιτίδα σύγχρονων Ελλήνων συγγραφέων. Παλιότερα υπήρξαν τέτοιοι χώροι που φιλοξένησαν άγνωστους τότε, έλληνες συγγραφείς. Όπως το Θέατρο Τέχνης, η Στοά του Παπαγεωργίου, φυσικά δεν μπαίνει θέμα σύγκρισης . Άλλες εποχές, άλλοι άνθρωποι, άλλες ανάγκες. Πιστεύουμε πως ένας νέος θεατρικός συγγραφέας, έχοντας στο πλάι του έναν σκηνοθέτη με όραμα και έναν χώρο δεκτικό στην δουλειά της, μπορεί να προχωρήσει και να παράξει έργο. Λέμε ότι δεν έχουμε καινούργιους συγγραφείς, αλλά μένουμε κολλημένοι σε πρότυπα.

Δεν ανήκω στη νέα γενιά, αλλά μ’ ενδιαφέρει πολύ το έργο ενός συγγραφέα 20 χρονών. Με κάνει να βλέπω τα πράγματα αλλιώς. Η Τέχνη δεν είναι για εδραιώνει τα πράγματα όπως τα βλέπουμε, αλλά για να βλέπουμε τα πράγματα και με τα μάτια ενός άλλου ανθρώπου. Το Underground Festival είναι η απόφαση μας να δείξουμε δείγματα γραφής από ανθρώπους που μπορεί ακόμα να μην τους έχουμε ακούσει, αλλά έχουν να δείξουν πράγματα. Η ιδέα είναι να γνωρίσουμε τους νέους αυτούς συγγραφείς στον κόσμο.

Αναστάσης: – Από τους συγγραφείς της τελευταίας δεκαετίας ποιον ξεχωρίζεις;
Βάνα Πεφάνη: – Μαυριτσάκης!

Πληροφορίες για την παράσταση Αντιγόνη: Η αληθινή ιστορία

Αλέξανδρος Σωτηρίου
Ο ηθοποιός Αλέξανδρος Σωτηρίου μιλά στο Artic.gr για την παράσταση Οι επιβάτες που παρουσιάζεται στο Studio Μαυρομιχάλη

Οι επιβάτες, το έργο του Βραζιλιάνου Flavio Goldman, που παρουσιάζεται για πρώτη φορά στην Ελλάδα, έκανε πρεμιέρα τη Δευτέρα 8 Μαΐου 2017, στο Studio Μαυρομιχάλη. Το συγκεκριμένο έργο, που επιχειρεί να δημιουργήσει γέφυρες επικοινωνίας ανάμεσα σε Ελλάδα και Βραζιλία, καταπιάνεται με ένα σύγχρονο σχήμα, τη σχέση ψυχοθεραπευτή – θεραπευόμενου, επαναπροσδιορίζοντας τα πλαίσια μέσα στα οποία αυτή αναπτύσσεται συνήθως.  Στη σκηνή του Studio Μαυρομιχάλη, παρακολουθούμε, πώς αυτή η σχέση επηρεάζεται και εξελίσσεται κάτω από συνθήκες που διαταράσσουν την μέχρι πρότινος ισορροπία των δυο ατόμων. Με αφορμή την παράσταση, την οποία σκηνοθετεί ο Φίλιππος Μέντες Λάζαρης, ο Αλέξανδρος Σωτηρίου, εις εκ των δυο ηθοποιών που πρωταγωνιστούν, μας μιλάει για το έργο του Goldman και μοιράζεται μαζί μας τις σκέψεις του επάνω στο κείμενο και τα θέματα τα οποία αυτό πραγματεύεται. Η παράσταση θα παίζεται στο Studio Μαυρομιχάλη μέχρι τις 30/5.


Μάνια Βορεάκου: – Πείτε μας δυο λόγια για την παράσταση «Οι επιβάτες» που παρουσιάζεται στο Studio Μαυρομιχάλη.

Αλέξανδρος Σωτηρίου: – Η παράσταση αφηγείται την ιστορία ενός ψυχαναλυτή και του ασθενή του, οι οποίοι εγκλωβίζονται στο ασανσέρ λίγο πρίν φτάσουν στο ιατρείο του ψυχαναλυτή, για να ξεκινήσουν την συνεδρία τους. Αυτό το γεγονός θα γίνει η αφορμή για να βγούν στην επιφάνεια, σκέψεις αλλά και συμπεριφορές πρωτόγνωρες και για τους δύο. Το ασανσέρ σηματοδοτεί για τους ήρωες μία «αρένα» μάχης για την επιβίωση του ισχυροτέρου.

«Οι Επιβάτες» του Flavio Goldman στο Studio Μαυρομιχάλη.
«Οι Επιβάτες» του Flavio Goldman στο Studio Μαυρομιχάλη.

Μάνια Βορεάκου: – Στην παράσταση «…αναδεικνύονται οι ομοιότητες ανάμεσα στο θέατρο και την ψυχαναλυτική διαδικασία». Με ποιο τρόπο αντιλαμβανόμαστε αυτές τις ομοιότητες;

Αλέξανδρος Σωτηρίου: – Μέσα απ´ το σκηνικό εύρημα του εγκλεισμού σε έναν περιορισμένο χώρο, τα πρόσωπα βρίσκουν την ευκαιρία να μιλήσουν με ειλικρίνεια, να αποκαλύψουν τους φόβους τους και τις πιο μύχιες επιθυμίες τους. Το σοκ που υφίστανται οι ήρωες του έργου γίνεται η αφορμή για να ανακαλύψουν τον πραγματικό εαυτό τους. Το στοιχείο του σοκ από όσο γνωρίζω είναι ένα «εργαλείο» που χρησιμοποιείται από αρκετούς ψυχαναλυτές για να ξεκλειδώσουν τον ασθενή. Το ενδιαφέρον στο συγκεκριμένο έργο είναι ότι το βιώνουν ταυτόχρονα λόγω των συνθηκών και ο ασθενής αλλά και ο ψυχαναλυτής του.

Μάνια Βορεάκου: – Με ποιο τρόπο επηρεάζει ο εγκλεισμός τα όρια της σχέσης θεραπευτή – θεραπευόμενου;

Αλέξανδρος Σωτηρίου: – Όσο προχωράει η δράση του έργου τα όρια της σχέσης μεταξύ του Ψυχαναλυτή και του Ασθενή του χάνονται εντελώς. Ο Αναλυτής γίνεται αναλυόμενος. Η ανισορροπία που προκαλεί στην σχέση τους, ο εγκλεισμός, αποτελεί για μένα προσωπικά, ένα απ´τα πιο γοητευτικά στοιχεία του έργου.


Μάνια Βορεάκου: – Βλέπουμε στο έργο, πώς επηρεάζεται τελικά η σχέση των δυο ανθρώπων ύστερα από το συμβάν; Επανέρχεται στο πρότερό της επίπεδο ή υφίσταται ολική αλλαγή;

Αλέξανδρος Σωτηρίου: – Ναι το βλέπουμε καθαρά. Τώρα το αν επανέρχεται στο πρότερό της επίπεδο ή όχι, δεν μπορώ να το πώ γιατί αποτελεί ένα πολύ σημαντικό «κλειδί» για το τέλος του έργου .

Μάνια Βορεάκου:- Τι συνέπειες μπορεί να έχει κατά τη γνώμη σας, ο επαναπροσδιοριμός των σχέσεών μας στη ζωή, όταν οι συνθήκες το επιβάλλουν;

Αλέξανδρος Σωτηρίου: – Ένα ακραίο γεγονός που μπορεί να συμβεί στην ζωή μας μπορεί να μας κάνει καλύτερους ανθρώπους ή να μας βγάλει στην επιφάνεια το χειρότερο κομμάτι του εαυτού μας. Εξαρτάται πάντα απ´τις συνθήκες, και από τα αποθέματα υπομονής και πίστης που κρύβουμε μέσα μας.

Μάνια Βορεάκου: – Όντας ένας υπηρέτης του θεάτρου, πιστεύετε πως το θέατρο μπορεί να αποτελέσει ένα είδος ψυχοθεραπείας; Πόσο ευεργετικός είναι ο ρόλος του για την κοινωνία πλέον;

Αλέξανδρος Σωτηρίου: – Το Θέατρο είναι το ψυχαναλυτικό «ντιβάνι» της ανθρώπινης κοινωνίας . Η σκηνή λειτουργεί σαν ένας μεγεθυντικός φακός, που μας φανερώνει τους φόβους και τις επιθυμίες μας.

Μάνια Βορεάκου: – Ποιο είναι για εσάς το πιο σημαντικό στοιχείο, το «απόσταγμα» του κειμένου του Flavio Goldman;

Αλέξανδρος Σωτηρίου: – Ο σεβασμός της διαφορετικότητας του άλλου.

Μάνια Βορεάκου: – Τι θα πάρει μαζί του ο θεατής, φεύγοντας από την παράσταση;

Αλέξανδρος Σωτηρίου: – Ελπίζω μια ευχάριστη ανάμνηση.

Μάνια Βορεάκου: –  Η παράσταση «Οι επιβάτες», ανεβαίνει για έναν περιορισμένο αριθμό παραστάσεων. Ποια είναι τα επόμενα θεατρικά σας σχέδια;

Αλέξανδρος Σωτηρίου: – Οι επιβάτες θα παίζονται στο Studio Μαυρομιχάλη μέχρι και τις 30/05. Υπάρχουν κάποιες σκέψεις και συζητήσεις, αλλά ακόμα δεν είναι κάτι επίσημο. Ελπίζω να μου δοθεί ξανά η ευκαιρία να συνεργαστώ με ανθρώπους που εκτιμώ και σέβομαι, όπως έγινε με τους «Επιβάτες» του Flavio Goldman. Σας ευχαριστώ πολύ.

Οι Επιβάτες
Ο Αλέξανδρος Σωτηρίου και ο Στέλιος Ξανθουδάκης πρωταγωνιστούν στην παράσταση «Οι Επιβάτες».
Πληροφορίες για την παράσταση Οι Επιβάτες του Flavio Goldman

Λάζαρος Βασιλείου
Ο Λάζαρος Βασιλείου μιλά στο Artic.gr για την παράσταση Ελιγμοί που παρουσιάζεται στο θέατρο 104 σε σκηνοθεσία Θοδωρή Βουρνά

Ο Λάζαρος Βασιλείου πρωταγωνιστεί στην παράσταση Ελιγμοί του Eduardo Galan που σκηνοθετεί ο Θοδωρής Βουρνάς στο Θέατρο 104. Ο δημοφιλής από την τηλεόραση ηθοποιός (Δίδυμα Φεγγάρια, Δικαίωση) φέτος συμμετέχει στην πανελλήνια πρεμιέρα του έργου Ελιγμοί, που παρουσιάζεται κάθε Τετάρτη και Πέμπτη. Απόφοιτος της Δραματικής Σχολής Τράγκα, ο Λάζαρος Βασιλείου δεν σταματάει στιγμή να δραστηριοποιείται στον χώρο που αγαπά, το θέατρο. Μπορεί να φοίτησ σε αθλητικό γυμνάσιο, όπου έμαθε από μικρός τον πρωταθλητισμό, αλλά μία επιθυμία μέσα του, να δοκιμαστεί στο θέατρο, τον έφτασε σήμερα εδώ. Λίγες μέρες μετά την επίσημη πρεμιέρα της παράστασης Ελιγμοί, ο ηθοποιός μίλησε στο Artic.gr για την παράσταση, για την κατάχρηση εξουσίας στον χώρο εργασίας, την ανάγκη πληθώρας διαφορετικών παραστάσεων και ειδών και μας έδωσε έναν δικό του προσωπικό ορισμό της επιτυχίας.

Αναστάσης: – Πρωταγωνιστείς στην παράσταση Ελιγμοί, ένα έργο που πραγματεύεται σεξιστικές συμπεριφορές. Πες μας δύο λόγια για το περιεχόμενο του έργου.

Λάζαρος Βασιλείου: – Το έργο γράφτηκε το 2011. Μιλάει ξεκάθαρα για την κατάχρηση εξουσίας στον χώρο εργασίας που παίρνει και την μορφή σεξουαλικής παρενόχλησης, ένα θέμα που νομίζω είναι διαχρονικό. Συγκεκριμένα, βλέπουμε πως η συμπεριφορά αυτή επηρεάζει την ζωή ενός νέου ζευγαριού, της Μπελέν και του Ντάριο. Η Μπελέν δέχεται την κατάχρηση εξουσίας από τον Υπολοχαγό της στο στρατόπεδο, ενώ ο Ντάριο που είναι ένας νέος ηθοποιός από την σκηνοθέτη στον οποίο περνάει οντισιόν.

Εκεί εντοπίζεται και το νόημα του τίτλου του έργου, δηλαδή το έργο εξετάζει τρόπους που μπορεί ο άνθρωπος να «ελιχθεί», να ξεγλιστρήσει από τέτοιους είδους καταστάσεις. Κατά τη γνώμη μου, τέτοιες συμπεριφορές συμβαίνουν σε όλους τους χώρους εργασίας αλλά στο θέατρο φαίνονται κι ακούγονται παραπάνω γιατί είναι τέτοια η φύση του χώρου, να φαίνεται. Αυτό που μου αρέσει στο έργο είναι πως βλέπουμε τα πράγματα λίγο πιο ωμά, κι όχι στο βαθμό ωραιοποίησης που τα βλέπουμε συνήθως στο σινεμά.

Ελιγμοί
Το έργο του Ισπανού συγγραφέα Eduardo Galan ανεβαίνει σε πανελλήνια πρώτη στο Θέατρο 104

Αναστάσης: – Ποια είναι η συνθήκη στην οποία βρίσκεται ο Ντάριο, ο χαρακτήρας που υποδύεσαι, και πως ελίσσεται στην κατάχρηση εξουσίας που υφίσταται;

Λάζαρος Βασιλείου: – Ο Ντάριο είναι ένας 30χρονος ηθοποιός που ακόμα δεν έχει κάνει το next big step στην καριέρα του. Του εμφανίζεται μια ευκαιρία που εκείνος αισθάνεται πως είναι αυτή που θα τον κάνει να ξεχωρίσει. Είναι μία οντισιόν για τον ρόλο του Γουίλ Λόμαν στον «Θάνατο του Εμποράκου». Στην οντισιόν όμως υφίσταται μια σεξουαλική πρόταση από τον σκηνοθέτη προκειμένου να πάρει τον ρόλο. Αρχικά αντιδρά άσχημα σε αυτή την πρόταση, στη συνέχεια προσπαθεί να εκμεταλλευτεί την πρόταση για να γυρίσει τα πράγματα με το μέρος του. Αυτό που συνέβη στον Ντάριο είναι πολύ σημαντικό πλήγμα γι’ αυτόν γιατί έκανε ένα βήμα πίσω στα ιδανικά του.

Αναστάσης: – Μου φαίνεται παράξενο πως, παρόλο που κι ο Ντάριο βίωσε μια ανάλογη κατάσταση στον χώρο εργασίας του, φαίνεται στήλη άλατος όταν η Μπελέν του εξομολογείται το δικό της βίωμα ζητώντας του βοήθεια στον δικαστικό της γολγοθά…

Λάζαρος Βασιλείου: – Πολλές φορές, όταν συμβαίνει κάτι σ’ εμάς τους ίδιους, νομίζουμε πως το πρόβλημά μας είναι μεγαλύτερο από το πρόβλημα του άλλου, ακόμα κι αυτός είναι ένα δικό μας πρόσωπο. Ίσως ο Ντάριο μέσα του να φοβόταν πως θα συνέβαινε κάτι στην Μπελέν στο στρατόπεδο, γιατί εξαρχής ήταν ενάντιος στην απόφασή της να πάει εκεί. Όταν συνειδητοποιήσει ωστόσο τι της συνέβη είναι αργά πια να την βοηθήσει, γιατί η δίκη έχει ήδη τελειώσει.

Αναστάσης: – Πιστεύεις πως ο χώρος του θεάτρου είναι εξουσιαστικός προς τους νέους ηθοποιούς;

Λάζαρος Βασιλείου: – Όπως είπα και παραπάνω, η κατάχρηση εξουσίας προς τους νέους συμβαίνει σε όλους τους χώρους εργασίας. Αν με ρωτάς, για τον χώρο του θεάτρου και γενικότερα τον καλλιτεχνικό χώρο, σίγουρα υπάρχουν κάποιοι άνθρωποι που καταχρώνται την θέση τους για να εκμεταλλευτούν χρηματικά ή σεξουαλικά τον άλλο. Δεν μπορώ να κατακρίνω κάποιον που επιλέγει αυτό τον δρόμο, αλλά προσωπικά δε θα μπορούσα ν’ ακολουθήσω αυτό τον δρόμο. Το σημαντικότερο για εμένα είναι να μπορώ να κοιμάμαι ήσυχος το βράδυ. Όταν κάνεις τον απολογισμό της ζωής σου, πρέπει να βλέπεις πως έχεις κάνει πράγματα που σε κάνουν να νιώθεις όμορφα.

Ελιγμοί - Η αφίσα της παράστασης
Ελιγμοί – Η αφίσα της παράστασης

Αναστάσης: – Ποιος είναι ο απολογισμός της σύντομης παρουσίας σου στον καλλιτεχνικό χώρο; Τι θεωρείς επιτυχία;

Λάζαρος Βασιλείου: – Είναι σημαντικό για εμένα να είμαι δημιουργικός σε αυτό που κάνω και να είμαι υγιής και δυνατός να μου δίνονται ευκαιρίες για δουλειές. Αυτό που δεν άργησα να διαπιστώσω είναι πως δεν μπορώ να κάνω μακροπρόθεσμα σχέδια για τίποτα, γιατί η ζωή πάντα σου κρατάει εκπλήξεις. Ουσιαστική επιτυχία είναι να δουλεύεις και να κάνεις συνέχεια βήματα προς τα εμπρός. Δεν μου λέει τίποτα μια επιτυχία-φωτοβολίδα. Η διάρκεια είναι δυσκολότερη και πολυτιμότερη από μία επιτυχία. Γενικότερα, δεν έχω υπομονή σαν άνθρωπος, αλλά έχω επιμονή.

Αναστάσης: – Ως νέος ηθοποιός, πώς βλέπεις αυτό τον πληθωρισμό παραστάσεων και νέων θεατρικών χώρων στην Αθήνα;

Λάζαρος Βασιλείου: – Νομίζω πως η Αθήνα είναι η μόνη πόλη στην Ευρώπη που έχει τόσες παραστάσεις και τόσα θέατρα. Δεν ξέρω βέβαια πόσες από αυτές τις παραστάσεις καταφέρνουν να βγάλουν τα έξοδα παραγωγής τους. Πάντα σε περιόδους κρίσεων και πολέμων, υπήρχε έξαρση στις Τέχνες και το θέατρο. Δυστυχώς, όταν σου παίρνουν ξαφνικά από τα δέκα πράγματα που είχες συνηθίσει να έχεις, τα έξι, πρέπει να μάθεις να ζεις και με τα τέσσερα. Είναι σημαντικό να υπάρχουν νέοι καλλιτέχνες και νέοι θεατρικοί χώροι που τολμούν να είναι δημιουργοί και να κάνουν πράγματα.

Ο Θοδωρής (σ.σ. Βουρνάς) είναι από τους ανθρώπους που τολμούν να δοκιμάσουν νέα πράγματα και νέες δραματουργίες, φεύγοντας από την πεπατημένη. Είναι βέβαια πια και τόσες οι παραστάσεις που παίζονται για περιορισμένο αριθμό παραστάσεων και τόσα τα φεστιβάλ, που δεν γνωρίζω κατά πόσο το κοινό μπορεί να στηρίξει το σύνολο των παραστάσεων που παίζονται στην Αθήνα. Εκεί είναι που το μεράκι ενός νέου καλλιτέχνη, μετράει περισσότερο από το ταμείο του.

Αναστάσης: – Σε αυτές τις δύσκολες οικονομικές περιόδους, θεωρείς πως το εμπορικό θέατρο είναι ικανότερο να γεμίσει τις θέσεις τους, από ότι μία πιο πειραματική δουλειά;

Λάζαρος Βασιλείου: – Το εμπορικό θέατρο πάντα θα έχει το κοινό του, αλλά και οι πειραματικές ή θεατρόφιλες δουλειές διαμορφώνουν δυναμικά το κοινό τους. Μ’ ενοχλεί πάρα πολύ να συγκρίνουμε ανόμοια πράγματα, ανόμοια δραματουργικά είδη και ανόμοιες φωνές. Έχω μάθει στη ζωή μου να βλέπω κάτι ως είναι κι όχι σε σχέση με άλλα πράγματα. Δεν μπορείς να συγκρίνεις μία παράσταση Σαίξπηρ με μία παράσταση Ρέππα-Παπαθανασίου, ή μία «εναλλακτική» παράσταση μ’ ένα μεγάλο μιούζικαλ. Αν θες να συγκρίνεις, δύο παραστάσεις, πρέπει να είναι του ίδιου είδους, ένα έργο των Ρέππα-Παπαθανασίου ας πούμε με μία άλλη σύγχρονη ελληνική κωμωδία, ή ένα ανέβασμα Σαίξπηρ μ’ ένα άλλο ανέβασμα Σαίξπηρ. Βλέπω θετικά να υπάρχουν όλα τα είδη, για να μπορείς να διαλέξει ο θεατής ανά πάσα ώρα και στιγμή οποιοδήποτε είδος του ταιριάζει.

Πληροφορίες για την παράσταση Ελιγμοί

Αγησίλαος Μικελάτος
Ο Αγησίλαος Μικελάτος μίλησε στο Artic.gr για την Μητρόπολη (Φωτό: Νίκος Πανταζάρας)

Ο Αγησίλαος Μικελάτος αποφοίτησε από την Δραματική Σχολή του Εθνικού μόλις πριν από δύο χρόνια, αλλά έχει σημειώσει ήδη τα πρώτα του σταθερά βήματα στο σανίδι. Ο ανερχόμενος ηθοποιός έχει συνεργαστεί μέχρι στιγμής με την Κατερίνα Ευαγγελάτου (Φάουστ, 1984) και με τον Αργύρη Πανταζάρα στην Μητρόπολη που θα παρουσιαστεί 1-11 Ιουνίου στο Σύγχρονο Θέατρο, μετά την επιτυχημένη παρουσία της παράστασης στην Μικρή Επίδαυρο το προηγούμενο καλοκαίρι. Η παράσταση είναι ουσιαστικά μία συρραφή χωρίων αρχαιοελληνικών τραγωδιών. Ο Αγησίλαος μίλησε στο Artic.gr για την σκέψη πίσω από αυτή την παράσταση, το αρχαίο δράμα, τις διαφορές «ανοιχτού-κλειστού» θεατρικού χώρου και την ανάγκη για πειραματισμό πάνω στα δοσμένα θεατρικά κείμενα.

Αναστάσης: – Εισήγαγε μας στην Μητρόπολη. Περί τίνος πρόκειται η σύνθεση ρήσεων αρχαίου δράματος;

Αγησίλαος Μικελάτος: – Η Μητρόπολη «είναι ο ιδανικός τόπος για τον κάθε άνθρωπο ξεχωριστά». Πρόκειται για πέντε τραγωδίες (Αντιγόνη, Οιδίπους Τύραννος, Μήδεια, Ηρακλής Μαινόμενος, Βάκχες) βάζοντας όμως στο μικροσκόπιο τους Αγγέλους οι οποίοι βιώνουν, έρχονται, αφηγούνται και φεύγουν. Το ζήτημα είναι πού πάνε αυτά τα πλάσματα. Σ’ αυτό το σημείο ερχόμαστε εμείς, νέοι άνθρωποι – ηθοποιοί να πορευτούμε μαζί τους, κουβαλώντας όλες τις μνήμες ή σπαράγματα αυτών, της ιστορίας του καθενός. Υπερστόχος τους είναι η προσπάθεια εύρεσης μιας νέας μητρόπολης. Εκεί που αυτοί θέλουν να ανήκουν. Μαζί τους είναι και ο χορός. Κοιτάζει αμέτοχος τα γεγονότα προσπαθώντας να αντισταθεί. Καταθέτει και αυτός τις δικές του εμπειρίες, τα δικά του σπαράγματα, ανίκανος ωστόσο να αντιδράσει.

Αναστάσης: – Ποιοι λόγοι σας οδήγησαν στις ρίζες του θεάτρου, το αρχαίο δράμα;

Αγησίλαος Μικελάτος: – Είμαστε πολύ τυχεροί να έχουμε το προνόμιο να παίρνουμε κείμενα 2.500 χιλιάδων χρόνων και να τα ερμηνεύουμε το 2017.Είναι σημαντικό να καταπιάνεται κανείς με τέτοια κείμενα και να προσπαθεί να τα φτάσει και όχι να τα φέρει στα μέτρα του για να συμβούν. Με τη ποιητικότητα και τη μουσική που έχει το αρχαίο δράμα κάνει τη φαντασία να καλπάζει, φτιάχνει εικόνες και κόσμους ολόκληρους χωρίς να κάνεις τίποτε. Οι λέξεις από μόνες τους είναι τόσο δυνατές που απλά πρέπει να καταφέρεις να τις αρθρώσεις. Αυτό από μόνο του είναι σημαντική υπόθεση ώστε να οδηγηθείς στο αρχαίο δράμα.

Μητρόπολη
Ο θίασος της Μητρόπολης (Φωτό: Νίκος Πανταζάρας)

Αναστάσης: – Πώς βιώνεις τη διαφορά του χώρου, από ανοιχτό σε κλειστό; Τι διαφορές να περιμένουμε;

Αγησίλαος Μικελάτος: – Σίγουρα δεν μπορεί να μην περιμένεις οτι δεν θα είναι τίποτε ίδιο εκτός από το κείμενο. Άλλα σκηνικά, άλλα ρούχα, κλειστό θέατρο χωρίς τη φύση και το φως του φεγγαριού από πάνω σου.. Αυτά και μόνο είναι αρκετά για να αλλάξουν το περπάτημά σου, τον τρόπο που μιλάς, που εκφράζεσαι, που απευθύνεσαι. Στο κλειστό χώρο όλα συμβαίνουν για να εξυπηρετήσουν το μικροσκόπιο που δίνουμε στον θεατή και όχι τον μεγεθυντικό που του δώσαμε στην Επίδαυρο. Οπότε το κάθε τι από την παράσταση επιβάλλεται να είναι όσο πιο καθαρό γίνεται. Ίδια κείμενα με τελείως διαφορετική συνθήκη λοιπόν. Καινούργια παράσταση δηλαδή.

Αναστάσης: – Το δικό σου κομμάτι στην παράσταση; Πώς ανιχνεύεις την παρουσία του Αγγέλου στην Αντιγόνη;

Αγησίλαος Μικελάτος: – Έχω αναλάβει τον Άγγελο από την Αντιγόνη που φέρει και ένα μέρος από την τραγική ερωτική ιστορία του Αίμονα και της αγαπημένης του. Έχουμε την δυνατότητα στην παράστασή μας να τους δούμε μαζί μέσα από την αγγελική ρήση.

Αναστάσης: – Τελικά στη ζωή κερδίζουν αυτοί που γεννήθηκαν για να μισούν ή για ν’ αγαπούν; 

Αγησίλαος Μικελάτος: – Δυστυχώς και οι δύο.

Αναστάσης: – Ποια πράγματα θα ήθελες ν’ αλλάξουν στον καλλιτεχνικό χώρο σε επίπεδο νοοτροπίας;

Αγησίλαος Μικελάτος: – Ή θα τον βρούμε τον δρόμο ή θα τον φτιάξουμε. Πρέπει να υπάρξει σίγουρα ένας συνδυασμός για τη λειτουργία και την εξέλιξη μας μέσα στον χώρο. Ένας συνδυασμός, που θα μας οδηγήσει στο να γίνουμε λίγο πιο ενεργητικοί απέναντι στη τωρινή κατάσταση. Οι ηθοποιοί από μόνοι τους έχουν μεγάλη δύναμη. Αυτοί πολλές φορές είναι και σκηνοθέτες (συνειδητά ή ασυνείδητα) σε μια παράσταση. Με λίγα λόγια, κείμενα έχουμε, ηθοποιούς έχουμε οπότε το μόνο που μένει είναι να πάρουμε το ρίσκο και να συμβεί. Αν δεν πειραματιστείς, αν δεν δοκιμάσεις, αν δεν φας τα μούτρα σου, δεν γίνεται τίποτα. Δεν μπορούμε να προχωρήσουμε με το να βολευόμαστε κάθε φορά κάπου. Ας μας εμπιστευτούμε περισσότερο.

Αγησίλαος Μικελάτος
Ο Αγησίλαος Μικελάτος ως Άγγελος στην Μητρόπολη (Φωτό: Νίκος Πανταζάρας)

Αναστάσης: – Συμμετείχες στο 1984, μία παράσταση με σκηνές σκληρής βίας. Αντίθετα, στο αρχαίο δράμα, η βία δεν απεικονίζεται. Εκεί φαίνεται κι η λειτουργία των Αγγέλων. Τι πιστεύεις επιδρά περισσότερο στο θεατή και τι ενδεχομένως στον ηθοποιό;

Αγησίλαος Μικελάτος: – Με το να απεικονίσεις μια σκηνή ωμής βίας στο θέατρο δεν καταφέρνεις κάτι. Μόνο να απομακρύνεις τον κόσμο από το να έρθει να δει μια παράσταση που εστιάζει κυρίως σ’ αυτό. Γι αυτό υπάρχει και ο κινηματογράφος που το κάνει 100 φορές καλύτερα. Αυτή είναι η μαγεία του θεάτρου· μπορείς να ξεκολλήσεις τη καρδιά κάποιου μόνο με ένα άγγιγμα. Με λίγα λόγια είναι εκεί για να κινητοποιήσει και να οξύνει τη φαντασία του θεατή που ειδικά σήμερα το έχει πολύ ανάγκη. Όσον αφορά τον ηθοποιό, καλείται πάντα να υπηρετεί με την ερμηνεία του κάθε φορά το όραμα του εκάστοτε σκηνοθέτη όσο και να διαφέρει ή συγκλίνει με το δικό του.

Αναστάσης: – Αν σου ζητούσαν ν’ απομονώσεις μια φράση της αγγελικής σου ρήσεως;

Αγησίλαος Μικελάτος:

Άμα λείψει από μέσα σου η χαρά

ό,τι μείνει και για σκιά καπνού να μου το δίνανε

Εγώ δε θα τ´αγόραζα-

μπροστά στην ευτυχία.

Trailer

Πληροφορίες για την παράσταση Μητρόπολη

 

 

Παρθενόπη Μπουζούρη
Η Παρθενόπη Μπουζούρη μιλά στο Artic.gr για την παράσταση 4.48 Ψύχωση της Σάρα Κέιν

Η ηθοποιός Παρθενόπη Μπουζούρη ανήκει στις φυσιογνωμίες του θεάτρου που ξεχωρίζουν για το ιδιαίτερο και προσωπικό στίγμα που αφήνουν στον εκάστοτε ρόλο που υποδύονται, με την άψογη τεχνική και την πνευματικότητά τους. Η ίδια έχει υπηρετήσει υποκριτικά σημαντικό μέρος του κλασικού ρεπερτορίου αλλά και της σύγχρονης δραματουργίας, ενώ έχει πρωταγωνιστήσει σε κινηματογραφικές ταινίες των Κούτρα και Γιάνναρη. Μαζί με την Άντζελα Μπρούσκου αποτελεί ιδρυτικό μέλος του Θεάτρου Δωματίου (1993), με το οποίο δουλεύουν συστηματικά υπό μορφή εργαστηρίων με στόχο την διεύρυνση των υποκριτικών μεθόδων και πρακτικών για την κατάκτηση ενός κοινού κώδικα απέναντι στις απαιτήσεις της σύγχρονης θεατρικής αναζήτησης. Ο χαρακτήρας της ομάδας είναι καθαρά ερευνητικός και πειραματικός με την ευρύτερη έννοια του όρου καθώς βασική μας ανάγκη είναι να συνδέσουμε το θέατρο με την ακραία πραγματικότητα πού βιώνουμε καθημερινά.

Το 2013 πρωτοπαρουσιάστηκε από το Θέατρο Δωματίου στην Αθήνα η σκηνοθετική πρόταση της Άντζελας Μπρούσκου πάνω στο έργο «4.48 Ψύχωση», το συγκλονιστικό, τελευταίο έργο της Σάρα Κέιν, γνήσιας εκπροσώπου του «In  – yer – face theatre». Η επιτυχημένη παράσταση ταξίδεψε και σε άλλες ελληνικές πόλεις, ενώ από 27 Απριλίου παρουσιάζεται ξανά για λίγες μόνο παραστάσεις στο Θέατρο Θησείον, ένα θέατρο για τις Τέχνες.

Η Παρθενόπη Μπουζούρη μίλησε στο Artic.gr για τη «μεταρσιωτική» και συγκινησιακή αυτή σκηνική εμπειρία, τον τρόπο προσέγγισης και διείσδυσης στο κατακερματισμένο ψυχικό τοπίο που μεταφέρεται επί σκηνής, τον τρόπο με τον οποίο η γραφή της Σάρα Κέιν αντανακλά με ειλικρίνεια την εικόνα του κόσμου, αλλά και τους καλλιτεχνικούς στόχους του Θεάτρου Δωματίου.

 

Λυδία: – Πώς μεταφράζεται σκηνικά αυτό το πολυφωνικό έργο ή μονόλογος με την μεταδραματική δομή από το Θέατρο Δωματίου;

Παρθενόπη Μπουζούρη: – Το έργο αποδίδεται από 4 γυναίκες περφόρμερ.Τρεις ηθοποιούς κ μία μοσικό τραγουδίστρια. Είναι ένας διάλογος φωνών, μουσικών οργάνων,ηχητικών τοπίων,εικαστικού υλικού, εικόνων μέσα από ζωντανές λήψεις. Έτσι η πολυφωνία είναι και πολυφωνία «υλικών»

Λυδία: – Η παράσταση παρουσιάστηκε με επιτυχία το 2013 στην Αθήνα και στη συνέχεια στην Πάτρα και στα Δημήτρια στη Θεσσαλονίκη, ενώ επιστρέφει για όσους νων, πρόλαβαν να τη δουν αλλά και για όσους θέλουν να την ξαναθυμηθούν. Πού πιστεύετε ότι έγκειται η επιτυχία της εν λόγω παράστασης και τι αποκομίσατε από αυτήν;

Παρθενόπη Μπουζούρη: – Αυτό που λειτουργεί σ αυτή την παράσταση είναι ότι δεν αναπαριστά μια κλινική περίπτωση ασθενούς, αλλά καταφέρνει να δώσει στον θεατή τον μηχανισμό, να δει με τα μάτια ενός προσώπου σε ψύχωση. Σε μια συνθήκη που κάθε άλλο παρά τρομακτική είναι. Λειτουργεί σαν συγκινησιακή εμπειρία περισσότερο παρά σαν θέαμα.

4.48 Ψύχωση
Το Θέατρο Δωματίου και η Άντζελα Μπρούσκου παρουσιάζουν το 4.48 Ψύχωση, το συγκλονιστικό, τελευταίο έργο της Σάρα Κέιν στο θέατρο Θησείον

Λυδία: – Στο έργο παρατηρείται μία αέναη εναλλαγή ανάμεσα στην άρνηση και επιβεβαίωση του εαυτού. Πώς αποδίδεται αυτό σκηνικά στο πλαίσιο του Θεάτρου Δωματίου;

Παρθενόπη Μπουζούρη: – Οι εναλλαγές συμβαίνουν πάντα σαν ένας διάλογος με τον εαυτό, είτε αυτός γίνεται φωνή ψυχίατρος είτε φωνή ασθενής.

Λυδία: – Πώς διεισδύει κάποιος σε ένα κατακερματισμένο ψυχικό τοπίο και πώς προσεγγίζεται αυτό υποκριτικά;

Παρθενόπη Μπουζούρη: – Η παράσταση-σκηνοθεσία δημιουργεί ένα τοπίο μέσα στο οποίο ο ηθοποιός συνδιαλέγεται με υπερμεγεθυμένους ήχους σπασμένη σε προβολές της η ίδια του η εικόνα. Συχνά ο δεύτερος ηθοποιός λειτουργεί σαν ηχώ-συμφωνία η και αντίλογος. Ένας άλλος κόσμος δημιουργείται κάθε φορά σε πραγματικό χρόνο.

Λυδία: – Πιστεύετε ότι η δραματουργία της Κέιν αποκαλύπτει και ορίζει το σκοπό του θεάτρου ως την πρόκληση του ακραίου;

Παρθενόπη Μπουζούρη: – Δεν νομίζω ότι είναι σκοπός της Κέιν η πρόκληση του ακραίου στο θέατρο. Το θέατρο της Κέιν είναι ένας καθρέφτης που επιστρέφει την εικόνα του κόσμου που ζούμε με φοβερή δύναμη στον θεατή! Αν ακραίος είναι ο κόσμος μας το θέατρο τον αντανακλά! Ίσως αυτή να είναι και η μοναδική υποχρέωση που έχει η Τέχνη. Η Σάρα Κέιν ανέβασε στην σκηνή με ειλικρίνεια τον κόσμο μας χωρίς ωραιοποίηση, γυμνό τρομαγμένο και τρομερό!

Λυδία: – Ποιο στοιχείο της γραφής της Σάρα Κέιν σας κεντρίζει ιδιαίτερα το ενδιαφέρον;

Παρθενόπη Μπουζούρη: – Η ιδιαίτερα ποιητική γραφή της. Η ανάγκη της να αλλάξει τον κόσμο μέσα από την τέχνη της. Η πολιτική διάσταση των έργων της.

4.48 Ψύχωση
4.48 Ψύχωση της Σάρα Κειν, στο Θέατρο Θησείον μέχρι τις 14 Μαΐου

Λυδία: – Το Θέατρο Δωματίου ιδρύθηκε το 1993 από την Άντζελα Μπρούσκου και και εσάς, με στόχο την διεύρυνση των υποκριτικών μεθόδων και πρακτικών για την κατάκτηση ενός κοινού κώδικα απέναντι στις απαιτήσεις της σύγχρονης θεατρικής αναζήτησης. Στο βάθος της πορείας που έχει διαγράψει ως τώρα, κατά πόσο θεωρείτε ότι έχουν επιτευχθεί οι πρωταρχικοί καλλιτεχνικοί στόχοι;

Παρθενόπη Μπουζούρη: – Οι κώδικες που αναζητάμε διευρύνονται διαρκώς. Με τα χρόνια δημιουργήσαμε μια σκηνική γλώσσα που γίνεται εργαλείο δουλειάς. Αλλά ο δρόμος αυτός πάντα είναι ανοιχτός και σε αναζήτηση.

Λυδία: – Υπάρχουν κάποια ανακοινώσιμα μελλοντικά σχέδιά σας;

Παρθενόπη Μπουζούρη: – Ετοιμάζουμε για τον επόμενο χειμώνα παράσταση που θα ανακοινωθεί, με το Θέατρο Δωματίου. Το καλοκαίρι θα παίξω στην παράσταση «Ορκισμένη Παρθένα» σε σκηνοθεσία Ένκε Φεζολάρι, στο Φεστιβάλ Αθηνών.

Πληροφορίες παράστασης 4.48 Ψύχωση, με την Παρθενόπη Μπουζούρη

Δημήτρης Δημητριάδης
Ο Δημήτρης Δημητριάδης μιλά στο Artic.gr σε μία συνέντευξη περί Έρωτος

Η φετινή θεατρική σεζόν είναι κατά κάποιο τρόπο αφιερωμένη στον Δημήτρη Δημητριάδη, τόσο ως συγγραφέα όσο κι ως μεταφραστή. Ορέστεια (Γ. Χουβαρδάς) και Λυσιστράτη (Μ. Μαρμαρινός) πέρσι σε μετάφραση Δημητριάδη στην Επίδαυρο, φέτος Οιδίπους Επί Κολωνώ (Στ. Τσακίρης), Δον Ζουάν στην Στέγη (Μ. Μαρμαρινός), Ρομπέρτο Τσούκκο στο Τέχνης (Α. Μπρούσκου) αφορούν λίγες στιγμές από το μεταφραστικό του έργο. Τρωάς στο ΙΜΚ (Σ. Στρούμπος), Θερισμός στο Εθνικό (Δ. Τάρλοου), Τέχνη στο Bios (Δ. Τσιάμης), Αντιφώνηση στα Σονέτα του Σαίξπηρ στο Κυκλάδων (Bijoux de Kant) και ο Γύρος του Κόμπου στο Tempus Verum (Γ. Δούλος) συνέστησαν στο θεατρόφιλο κοινό τη νεώτερη δραματουργία του κορυφαίου Έλληνα συγγραφέα.

Ο Δημήτρης Δημητριάδης μπορεί να μην αρέσει σε ορισμένους για την τόλμη που επιδεικνύει μέσω των πολιτικών του τοποθετήσεων στα δοκίμια (Βδέλυγμα) και τα θεατρικά του έργα (Τόκος, Το άγγιγμα του Βυθού, Θερισμός), αλλά θα είναι πάντα σημείο αναφοράς στις συζητήσεις γύρω από την δραματουργία και την Λογοτεχνία της σημερινής (και της αυριανής) Ελλάδας. Όσοι υπήρξαμε θεατές της παράστασης Αντιφώνηση, είδαμε έναν Δημήτρη Δημητριάδη να λέει με λίγους στίχους και πολλά αισθήματα όλα αυτά που περιγράφουν τα μεγάλα του έργα. Στην ξεχωριστή συνέντευξη που μας παραχώρησε το θέμα που τέθηκε είναι ο Έρωτας, τόσο με την πλατωνική του διάσταση, όσο και με την ολοκληρωτική του ισχύ εξαιτίας ακριβώς της αδυναμίας του ανθρώπου να τον έχει.

Αναστάσης: – Στα έργα σας ο Έρωτας περιγράφεται ως κάτι το Απόλυτο και το ολοκληρωτικό. Ποια η κυριαρχία του πάνω στο άτομο;

Δημήτρης Δημητριάδης: – Ο Έρωτας είναι κυρίαρχο θέμα στα έργα μου, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, πολλές φορές εμφανώς, άλλες όχι. Μπορεί να είναι ολοκληρωτική η παρουσία του και η επιβολή του, αλλά ποτέ δεν είναι ολοκληρωτικός ο ίδιος, είναι ανολοκλήρωτος. Με απασχολεί πολύ αυτή η πλευρά του, γιατί ο έρωτας είναι η μεγαλύτερη δύναμη εντός του ανθρώπου και ταυτόχρονα είναι η δύναμη που έχει υποστεί τις μεγαλύτερες απαγορεύσεις κι αντιστάσεις, οι οποίες έχουν εσωτερικευθεί και λειτουργούν πια εκ των έσω πάνω στην ερωτική του πλευρά κι έκφραση.

Ο έρωτας στα έργα μου δεν είναι ένας έρωτας που εξαντλεί τα όρια του και νομίζω πως στα έργα μου δεν υπάρχει αυτό που λέμε ερωτική σχέση. Η ερωτική σχέση είναι σχεδόν ανέφικτη. Εμφανίζεται ο έρωτας στις διαπροσωπικές σχέσεις και μάλιστα στις δύσβατες σχέσεις που εκ προοιμίου κάνουν τον έρωτα ανέφικτο βάσει του κώδικα ευπρεπισμού και σωστού τρόπου συμπεριφοράς. Περνάει λοιπόν ο έρωτας στο πεδίο των παρεκκλίσεων και της κατάλυσης των συμβάσεων. Ο Έρωτας είναι η ουσία της ανθρώπινης ύπαρξης, όλα τ’ άλλα έπονται. Κανένα από τα έργα μου δεν έχει δώσει όλα αυτά που έχει να δώσει ο έρωτας, στέκονται κι αυτά ανεπαρκή μπροστά του, δεν έχουν καταφέρει να μεταδώσουν τις συνέπειές του.

Αντιφώνηση
«Αντιφώνηση» του Δημήτρη Δημητριάδη στο Θέατρο της οδού Κυκλάδων – Λευτέρης Βογιατζής

Αναστάσης: – Ο Έρωτας δηλαδή παραμένει ζητούμενο για τους χαρακτήρες των έργων σου;

Δημήτρης Δημητριάδης: – Βεβαίως! Μα είναι ζητούμενο γιατί δεν καλύπτεται το αιτούμενό τους. Μένει μέσα τους ένα κενό, ένα υπόλοιπο, που είναι κι απείρως μεγαλύτερο αυτού που έχει επιτευχθεί και καλυφθεί και δοθεί και παρθεί.

Αναστάσης: – Είναι ο Έρωτας άνισος ή είμαστε εμείς άνισοι και λειψοί και δεν μπορούμε να τον έχουμε;

Δημήτρης Δημητριάδης: – Φυσικά ο Έρωτας δεν είναι μια αφηρημένη έννοια. Έχει βεβαίως μια συμβολική και εικονική σημασία, αλλά ο Έρωτας είμαστε εμείς, ο καθένας μας. Θέτει μάλιστα κάτι πολύ σημαντικό για τον άνθρωπο καθώς ο καθένας μας είναι φορέας ενός πράγματος που υπάρχει σε όλους. Ο καθένας μας είναι φορέας της δικής του έκφρασης του Έρωτα, κι ας εμφανίζει κοινά χαρακτηριστικά σε όλους –πόθος, έξαψη, επιθυμία, τρέλα- αφού ο καθένας τα διαχειρίζεται και τα υφίσταται ανάλογα με αυτό που είναι. Στον Έρωτα, ο καθένας μας αναμετράται με τα όρια του και τα όρια του σε σχέση με την θέση του σ’ ένα περιβάλλον κοινωνικό, πολιτικό, πολιτιστικό, γεωγραφικό και νομικό ακόμη.

Αναστάσης: – Διακρίνω στους έρωτες που βλέπω στα έργα σας και μια πολιτική διάσταση, πέραν της προσωπικής και συμπαντικής που όλοι οι έρωτες έχουν. Με άλλα λόγια, η πραγμάτωση του Έρωτα ή έστω η δήλωση του προς σ’ ένα πρόσωπο, ένα πλήθος ή ακόμα και σε μία ιδέα, συναποτελεί και πολιτική πράξη κι ανάγκη έκφρασης για τους χαρακτήρες…

Δημήτρης Δημητριάδης: – Και βέβαια έχει και πολιτική και ιστορική διάσταση ο Έρωτας στα έργα μου κι αυτό γίνεται κυρίως αντιληπτό στους μονολόγους. Insenso, Λυκάων, Ομηριάδα, Ο Ευαγγελισμός της Κασσάνδρας… Σε έργα μου όπως αυτά βλέπουμε πως οι χαρακτήρες που έχουν τον χώρο τους, διαγράφεται όλη αυτή η ανάγκη τους για έκφραση μέσω του Έρωτα. Στον Ευαγγελισμό της Κασσάνδρας έχουμε μια κατάκτηση του Έρωτα, ενώ στο Insenso μια διάψευση του Έρωτα με καταλυτική ιστορική τοποθέτηση. Άλλες προεκτάσεις επιτρέπει η περίπτωση της Λίβια Σερπιέρι στο ιστορικό της περιβάλλον με προδιαγεγραμμένη κατάληξη κι άλλες η περίπτωση της Κασσάνδρας που ενέχεται στο μυθικό σύμπαν, όπου μπορείς να διανύσεις άλλα μονοπάτια. Εγώ θα έλεγα πως ο Έρωτας είναι ταυτισμένος με τις συνέπειές του, οι οποίες μάλιστα είναι σχεδόν προεξοφλημένες σε πολλές περιπτώσεις.

Ως Λίβια Σερπιέρι πρωταγωνιστεί η Αλεξάνδρα Καζάζου στο Insenso
Ως Λίβια Σερπιέρι πρωταγωνιστεί η Αλεξάνδρα Καζάζου στο Insenso σε σκηνοθεσία Πέτρου Σεβαστίκογλου

Αναστάσης: – Αυτό συνδέεται και με την αγάπη σας για το Αρχαίο Δράμα;

Δημήτρης Δημητριάδης: – Ας πούμε ναι, γιατί ο Έρωτας έχει και μία τραγική διάσταση και προκαλεί τα όρια του ανθρώπου. Ο Έρωτας όπως και η τραγωδία δεν επικαλείται τις μέσες λύσεις, αλλά κάτι ολοκληρωτικό –όλα ή τίποτα. Δεν ενδιαφέρει πάντως την δραματουργία μου ένα happy ending. Υπάρχουν βεβαίως κι ευτυχισμένοι έρωτες –άσχετα με το αν καταλήγουν κι αυτοί ενδεχομένως σ’ έναν χωρισμό και σε διάφορες απογοητεύσεις- αλλά αυτούς μπορεί να τους αναζητήσει κανείς στο σινεμά. Εμένα μ’ ενδιαφέρει περισσότερο ο Έρωτας ως η δύναμη που κυριεύει τον άνθρωπο και δεν του επιτρέπει –όταν είναι στην γνήσια έκφρασή του- να τον ελέγξει και να επαληθευτούν οι υποσχέσεις του.

Γιατί δεν φτάνουμε όλοι σ’ έναν εκστατικό έρωτα όλοι μας, γιατί δεν υπάρχει το happy ending για όλους τους έρωτες; Γιατί κι ο Έρωτας είναι φθαρτός, δεν είναι αιώνιος, όπως όλες οι άλλες δυνάμεις του κόσμου. Σε αυτό το θέμα παίρνω την θέση του Δον Ζουάν (σ.σ. παρουσιάστηκε στην Στέγη από τον Μαρμαρινό σε μετάφραση Δ. Δημητριάδη) –κι έχω γράψει κι ένα κείμενο για να το υποστηρίξω- που λέω πως δεν είναι ούτε ατιμία ούτε ασέβεια, να διεκδικείς τον έρωτα συνεχώς. Στα έργα μου θίγεται συχνά η επικρατούσα αλήθεια πως ο έρωτας είναι πάντα ανάμεσα σε δύο πρόσωπα, καθώς περιγράφονται κι έρωτες ανάμεσα σε παραπάνω πρόσωπα.

Αναστάσης: – Πιστεύετε πως υπάρχει αμοιβαιότητα σ’ έναν έρωτα;

Δημήτρης Δημητριάδης: – Όχι. Θίγεις μάλιστα ένα άλλη μια πτυχή του Έρωτα, την μοναξιά. Νομίζω πως όταν είμαστε ερωτευμένοι –ακόμα και στις περιπτώσεις με ανταπόκριση- είμαστε ακόμα μόνοι γιατί το πρόσωπο με το οποίο είμαστε ερωτευμένοι θέλουμε να μας ανήκει και να μην υπάρχει έξω από εμάς. Θέλουμε να το έχουμε όλο δικό μας και να μην ανήκει ούτε καν στον εαυτό του. Ο έρωτας ενέχει την απόλυτη διεκδίκηση του άλλου. Αυτό συναντάμε και στον Οθέλλο (σ.σ. παρουσιάστηκε στο Vault σε μετάφραση Δ. Δημητριάδη), όπου ο Ιάγος βιώνει μια ερωτική απώλεια από την στιγμή που ο Οθέλλος αφιερώνεται στην Δεισδαιμόνα και βρίσκει τρόπους για να καταστρέψει το πρόσωπο που έχει επιβληθεί.

Αναστάσης: – Εσείς τάσσεστε υπέρ του πλατωνικού έρωτα;

Δημήτρης Δημητριάδης: – Καταρχήν, να αποσαφηνίσουμε πως ο πλατωνικός έρωτας δεν είναι ο ανολοκλήρωτος έρωτας, ο πλατωνικός έρωτας ενέχει την σεξουαλική πράξη. Υφίσταται ανάμεσα σ’ έναν φέρελπι νέο και έναν σοφότερο και μεγαλύτερο άντρα, που συνδέονται τόσο πνευματικά όσο και σεξουαλικά. Ο νέος μέσω αυτής της σύνδεσης, ανδρώνεται κι αποκτά μια σχέση με την φύση του και με την ερωτική του πλευρά.

Πρόκειται για μία σύνδεση, ας την πούμε δημοκρατική, με την έννοια ότι ο μεγαλύτερο ξέρει πως η σχέση του με τον νέο είναι παροδική αφού κι ο ίδιος έχει περάσει από μία αντίστοιχη σχέση με μεγαλύτερό του ως νέος. Ο μεγαλύτερος κερδίζει από αυτή την σύνδεση την χαρά ότι απόλαυσε τον έρωτα του και ταυτόχρονα εκπληρώνεται ο μορφωτικός χαρακτήρας της σύνδεσής τους. Συνήθως, αυτοί οι νέοι προετοιμάζονταν και για πολιτικά αξιώματα. Ενδεχομένως, κι ο ίδιος ο Πλάτωνας πέρασε μία τέτοια σχέση με τον Σωκράτη.

«Φαέθων» - Σκηνή από την παράσταση
Σκηνή από την παράσταση «Φαέθων» του Δημήτρη Δημητριάδη, σε σκηνοθεσία Δ. Καραντζά

Αναστάσης: – Στα Σονέτα σας (σ.σ. Αντιφώνηση, παρουσιάστηκε την Μ. Τετάρτη στο Θέατρο Οδού Κυκλάδων), είδαμε έναν έρωτα με διαφορά ηλικίας…

Δημήτρης Δημητριάδης: – Εκεί ωστόσο ο Έρωτας ήταν ανεπίδοτος. Στα Σονέτα παίζουν ρόλο κι άλλα ζητήματα πέραν από την ηλικία, όπως η απόσταση, η νοοτροπία –που θα χαρακτήριζα απορριπτική- και από ένα σημείο και μετά ο θάνατος. Ο Νέος στα Σονέτα είναι το ανεπίδοτο και το ανέφικτο, το εντελώς απρόσφορο. Όλα τα Σονέτα μου αυτά όπως και τα σαιξπηρικά απευθύνονται στον Νέο και μέσα από αυτή τη σύνδεση εκτίθενται όλα όσα σχετίζονται με τον ανεπίδοτο Έρωτα. Τίθενται πολύ ακραία θέματα: ο χρόνος, η φθορά, η απελπισία, η μοναξιά, ο θάνατος. Στην δική μου σύνδεση με τα Σονέτα, μετέτρεψα την Μαύρη Κοπέλα, στο «Μαύρο» όχι ως χρώμα, αλλά ως διάσταση. Το «Μαύρο» είναι οι σκοτεινές διαστάσεις όλων των ανωτέρω.

Αναστάσης: – Στον Γύρο του Κόμπου, που έκανε πρεμιέρα αυτή την εβδομάδα, δεν έχουμε επίσης έναν πλατωνικό έρωτα ανάμεσα στον Αρίσταρχο Ερμίδη και τον Αλμπερτίνο;

Δημήτρης Δημητριάδης: – Το λες πλατωνικό επειδή είναι ένας μεγάλος που του αρέσει ένας νέος; Δε θα τον χαρακτήριζα πλατωνικό έρωτα γιατί δεν αποκρύπτεται ούτε μειώνεται το ερωτικό ενδιαφέρον του φιλοσόφου για τον Αλμπερτίνο αλλά δεν διαμορφώνεται μια πνευματική σύνδεση ανάμεσά τους. Ο Ερμίδης είναι ένας σύγχρονος Πλάτωνας που κάνει το ταξίδι του στην Σικελία και θίγεται όλο το ζήτημα της ερωτικής επιθυμίας που εκφράζει η πλατωνική φιλοσοφία του έρωτα.

Αυτή η φιλοσοφία που εκθέτεται και στο Συμπόσιο –που θεωρείται ένας ερωτικός διάλογος- είναι η υπέρβαση του Έρωτα, γιατί ο διάλογος αυτός εκθειάζει μεν τον Έρωτα, αλλά με την εμφάνιση της Διοτίμα καταρρίπτεται η πλευρά του σώματος, των αισθήσεων και της άμεσης έλξης και παραμένει μόνο η πλευρά του πνεύματος και της ψυχής. Επομένως τι είναι αυτός ο έρωτας που καταλήγει άυλος και υπερβατικός; Υπάρχει ανθρώπινος έρωτας χωρίς σώμα; Α-νοησίες. Μου κάνει εντύπωση πως μπορούμε επί τρεις χιλιετίες να ισχυριζόμαστε πως ο έρωτας υπάρχει έρωτας χωρίς σώμα. Νομίζω πως είναι ο έρωτας δύσκολος ως υπόσταση διανοητική, αισθησιακή και αισθηματική, αλλά τον δυσκολεύουμε κι εμείς προσπαθώντας να τον απαγορεύσουμε. Έχουμε μετατρέψει τον έρωτα σε ναρκοπέδιο, σε παγωμένη ζώνη.

Οι παραστάσεις έργων του Δημήτρη Δημητριάδη που παρουσιάζονται στις αθηναϊκές αίθουσες

Πληροφορίες παράστασης Θερισμός
Πληροφορίες παράστασης Ο Γύρος του Κόμπου

Ευθύμης Χρήστου
Ο Ευθύμης Χρήστου μιλά στο Artic.gr για την παράσταση Η Γυάλα της Τζένης Δάγλα

Ο Ευθύμης Χρήστου είναι ένα από τα ανήσυχα πνεύματα της νέας γενιάς ηθοποιών, με σπουδές στη Δραματική σχολή Αθηνών Γ. Θεοδοσιάδης και μια εξαιρετικά ενεργή καλλιτεχνικά παρουσία. Ήδη στα 25 του χρόνια, μετρά σοβαρές και μακροχρόνιες συνεργασίες όπως αυτή με την χορογράφο Λία Τσολάκη τα τελεταία έξι χρόνια αλλά και με την Άσπα Τομπούλη που τον βλέπουμε ξανά φέτος, ενώ έχει ήδη εκτελέσει χρέη βοηθού σκηνοθέτη στο θέατρο αλλά και τον κινηματογράφο. Σε πείσμα των καιρών, έχει αναλάβει και την σκηνοθεσία πλήθους παραστάσεων, ενώ ταυτόχρονα εργάζεται για την υλοποίηση δικών του συλλήψεων όπως το «Απέναντι» που παρουσιάστηκε το 2013 αλλά και τα έργα «ΜΟΝΑΞίΑ» και «ΜΟΝΑΞίΑ reload», που ανέβηκαν τις επόμενες δυο χρονιές.

Φέτος, συμπρωταγωνιστεί με την Μάνια Παπαδημητρίου, στην παράσταση Η Γυάλα. Πρόκειται για το ομώνυμο έργο της Τζένης Δάγλα, το οποίο ανεβαίνει σε σκηνοθεσία Άσπας Τομπούλη, στο θέατρο Φούρνος. Το έργο, το οποίο μας μεταφέρει στην καθημερινότητα της Λούση, μιας γυναίκας στην σημερινή Αθήνα της κρίσης, που μέσα από τις προσωπικές της ιστορίες και το χιούμορ της μας οδηγούν σε ένα ταξίδι συνειδητοποίησης. Με αφορμή τη συνεργασία αυτή, ο Ευθύμης Χρήστου, μιλά στο Artic.gr για το σύγχρονο αυτό έργο, για τη γυάλα με την οποία έρχεται ο καθένας από εμάς αντιμέτωπος καθημερινά, ενώ μας ανακοινώνει τα μελλοντικά του καλλιτεχνικά σχέδια.

Μάνια: – Φέτος ανεβαίνει στο Θέατρο Φούρνος, το έργο της Τζένης Δάγλα, «Γυάλα», σε σκηνοθεσία Άσπας Τομπούλη, στο οποίο πρωταγωνιστείτε στο πλάι της Μάνιας Παπαδημητρίου. Πείτε μας δυο λόγια για το έργο αυτό.

Ευθύμης Χρήστου: – Η σημερινή Αθήνα. «Η Αθήνα της κρίσης», όπως έχει μετονομαστεί και χαραχτεί πια, δυστυχώς, στα αυτιά όλων μας, οι άνθρωποι και το πόση αξία έχουν οι ζωές μέσα σε αυτή. Αυτό είναι το θέμα. Με χιούμορ πολύ η Μάνια ως Λούση, αλλά και με σοβαρές συνειδητοποιήσεις, περνά κάθε τόσο από έναν πιο προσωπικό σε έναν πιο ευρύ πόνο. Όπως λέει χαρακτηριστικά: «ένας μεγάλος πόνος γιάτρεψε τους μικρούς». Η γυάλα της Λούση και η μεγάλη γυάλα στην οποία ζούμε, συναντιούνται με αφορμή ένα «μπαμ».

Η Γυάλα - Σκηνή από την παράσταση
Η Γυάλα – Σκηνή από την παράσταση με τον Ευθύμη Χρήστου και την Μάνια Παπαδημητρίου

Μάνια: – Από το κείμενο αναδύεται ένας σαφής παραλληλισμός της ζωής της Λούση με εκείνη του ψαριού της στη γυάλα. Είναι εύλογο λοιπόν να αναρωτηθεί κάποιος αν και γιατί είμαστε τελικά κι εμείς ψάρια σε μια γυάλα. Πώς ερμηνεύετε εσείς μια τέτοια συνθήκη;

Ευθύμης Χρήστου: – Ναι είναι, όντως, εύλογο. Αν, όμως, αναρωτηθούμε -όλοι- αν είμαστε και αν ναι, γιατί, τι μας κάνει να βρισκόμαστε και ποιος μας θέλει μέσα σε γυάλα, ή πιο σωστά σε γυάλες; Χρειάζεται να δούμε πέρα από τη δική μας γυάλα. Το πρόβλημα είναι κοινό. Δεν είναι μακριά. Και το παράθυρο να ανοίξεις, το βλέπεις. Ίσως λοιπόν, λέω ίσως, αν κοιτάξουμε πέρα από την προστατευμένη μας γυάλα, δούμε κάτι… κάτι, δεν ξέρω τι… Η Τζένη Δάγλα, με εξαιρετική μαεστρία παίζει μέσα στο κείμενο με τέτοια υπαινικτικά στοιχεία και ενώνει με αυτό τον τρόπο ιστορίες και κόσμους.


Μάνια: – Μπορείτε να μας περιγράψετε με δυο λόγια το ρόλο που θα ερμηνεύσετε;

Ευθύμης Χρήστου: – Είμαι και εγώ κομμάτι αυτού του ευρέως πόνου που αναφέρω παραπάνω. Μιλώ μέσα από τα λόγια δυο ακόμα «ψαριών» μέσα σε μια μεγάλη και τρομακτική γυάλα, τα λόγια ανθρώπων που, όπως λέει η Λούση μας: «τους κοιτάζεις, αλλά δεν τους βλέπεις». Ο ρόλος της Μάνιας είναι αυτός που εισάγει το δικό μου και που του δίνει υπόσταση.


Μάνια: –
Ποιες ήταν οι πρώτες σας σκέψεις ή τα πρώτα σας συναισθήματα ερχόμενος σε επαφή με το κείμενο πρώτη φορά;

Ευθύμης Χρήστου: – Διαβάζοντάς το, απλώς παρασύρθηκα στη ροή και το πέταγμα των σκέψεων που βρίσκονται από τη μία στην άλλη, μου φάνηκαν κάποια πράγματα αρκετά οικεία, κάποιες σκέψεις γραμμένες σαν να τις είχα διατυπώσει εγώ.

Ο Ευθύμης Χρήστου στη Γυάλα
Ο Ευθύμης Χρήστου στη Γυάλα, σε σκηνοθεσία Άσπας Τομπούλη

Μάνια: – Στην παράσταση, εκτός από το ερμηνευτικό κομμάτι που έχετε αναλάβει, εκτελείτε και χρέη βοηθού σκηνοθέτη. Πόσο απαιτητικό αλλά και πόσο εποικοδομητικό ήταν αυτό για εσάς;

Ευθύμης Χρήστου: – Γοητευτικό θα έλεγα. Ανήκεις στην κατασκευή ενός κόσμου και μετά οφείλεις να γίνεις μέρος του… είναι παράξενο. Πέρα από τιμή, νιώθεις και μια ευθύνη όταν καλείσαι να παίξεις δίπλα σε μια ηθοποιό όπως η Μάνια Παπαδημητρίου. Ταυτόχρονα, η Άσπα Τομπούλη είναι μια σκηνοθέτης που εμπιστεύεσαι με κλειστά μάτια. Μετά από τρία έργα στα οποία δουλεύω δίπλα της ως βοηθός και ηθοποιός της, τη θεωρώ και δασκάλα. Έχω, λοιπόν, την τύχη να συνεργάζομαι με μια σκηνοθέτη και μια ηθοποιό που κεντούν στη σκηνή έτσι, ώστε είναι πεντακάθαρο και προκαθορισμένο αυτό που απαιτείται από εσένα.

Μάνια: –
Τι προσδοκάτε να κρατήσει σαν σκέψη το κοινό μετά την θέαση της παράστασης;

Ευθύμης Χρήστου: – Θεωρώ πως καθένας μας μπορεί να δει μέσα σε αυτό κάτι από τη ζωή, την καθημερινότητα, τις σκέψεις, τους προβληματισμούς του. Ο καθένας μπορεί να κρατήσει αυτό που θέλει, κατά τη γνώμη μου. Και μόνο να ξανακοιτάξει γύρω του κανείς βγαίνοντας από το θέατρο, νομίζω ήδη συμβαίνει κάτι.

Μάνια: –
Υπάρχουν κάποια ανακοινώσιμα επαγγελματικά σας βήματα για το μέλλον;

Ευθύμης Χρήστου: – Πέραν της σταθερής μου εργασίας στη Δραματική σχολή Αθηνών «Γ. Θεοδοσιάδης», της οποίας είμαι και απόφοιτος, είμαι σε πρόβες, με την άλλη μου ιδιότητα αυτή τη φορά, αυτή του σκηνοθέτη. Πρόκειται για μια performance αναφερόμενη στο μύθο του Ορφέα και της Ευρυδίκης, με δέκα νέους ηθοποιούς, μέσα σε ένα βαγόνι τρένου. Η παράσταση θα βρίσκεται καθημερινά, ανάμεσα σε άλλα δρώμενα, από 22/5 έως 4/6 στο Τρένο στο Ρούφ.

Πληροφορίες για την παράσταση Η Γυάλα

 

Δανάη Παπουτσή
Η Δανάη Παπουτσή μιλά στο Artic.gr για την παράσταση Πορνογραφία, ένα έργο για «την πολυσυλλεκτική μητρόπολη που καταβροχθίζει τις ζωές μας»

Η ηθοποιός Δανάη Παπουτσή γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Αθήνα. Σπούδασε στον Πειραϊκό Σύνδεσμο. Έχει παρακολουθήσει το μεταπτυχιακό της Α.Σ.Κ.Τ. Αθηνών, έχει στο ενεργητικό της πολλές θεατρικές δουλειές, πρόσφατα ήταν προτεινόμενη για βραβείο Τρανς ρόλου (Queer Theater Awards) για την ερμηνεία της στο ρόλο της Βέρας στο έργο Σταγόνες πάνω σε καυτές πέτρες του Ράινερ Βέρνερ Φασμπίντερ, έχει ασχοληθεί με τον κινηματογράφο, είναι στιχουργός, βραβευμένη διηγηματογράφος και συγγραφέας, με πρώτο της βιβλίο το Σε αργή κίνηση.

Για πολλούς λόγους, επομένως, θα μπορούσε ν’ απασχολήσει το ενδιαφέρον του πολιτιστικού τύπου και του κοινού που τη γνωρίζει ήδη -κι όχι μόνο αυτού- από την πολυσχιδή καλλιτεχνική της παρουσία. Εν προκειμένω, η Δανάη Παπουτσή φιλοξενείται στο Artic.gr με αφορμή την παράσταση Πορνογραφία -που ανεβαίνει για πρώτη φορά στην Ελλάδα- του σημαντικού σύγχρονου θεατρικού συγγραφέα Simon Stephens.

Από τις 23 Απρίλη και για ένα μήνα περίπου η Πορνογραφία παρουσιάζεται από την ομάδα ΑΣΙΠΚΑ -σε σκηνοθεσία Δημήτρη Μπίτου και δραματουργική επεξεργασία του ίδιου με την Ειρήνη Δράκου- στη σκηνή του θεάτρου Θησείον και η Δανάη Παπουτσή μίλησε αφειδώς γι’ αυτό το πολιτικό έργο που θίγει το χαρακτήρα της αστικής -δυτικής- ζωής, την ιδιωτική και τη δημοσία σφαίρα, την πραγματικότητα και το φαντασιακό του μετανεωτερικού κόσμου μας.

Μαρία: – Πείτε μου μερικά λόγια για την ομάδα ΑΣΙΠΚΑ, τους συντελεστές της, το καλλιτεχνικό της πεδίο και το ρόλο σας σ’ αυτήν.

Δανάη Παπουτσή: – Η ομάδα ΑΣΙΠΚΑ ιδρύθηκε πριν από δέκα χρόνια από το σκηνοθέτη και ηθοποιό Δημήτρη Μπίτο και την ηθοποιό Ειρήνη Δράκου. Είναι μια ομάδα που μετράει αρκετές δουλειές στο ενεργητικό της  όλα αυτά τα χρόνια τόσο στο θέατρο -με συμμετοχές  στο Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου,  με το Εθνικό- όσο και στον κινηματογράφο, στην Ελλάδα, αλλά και στο εξωτερικό. Θα μείνω, όμως, στη θεατρική της δραστηριότητα και στην έλξη που ένιωθα ως ηθοποιός παρακολουθώντας τις παραστάσεις της αυτά τα χρόνια.

Σκεφτόμουν πάντα, βλέποντας το αποτέλεσμα, ότι θα ήθελα κάποια στιγμή να έρθω σε επαφή με τη συγκεκριμένη διαδικασία που οδηγεί σ’ αυτό το αποτέλεσμα. Εκεί επάνω κάτι συνέβαινε που μού προκαλούσε έλξη. Έγινε τώρα λοιπόν. Με το Δημήτρη γνωριζόμασταν, πάντα λέγαμε να μιλήσουμε με την προοπτική να βρεθούμε με κάποιο τρόπο θεατρικά μαζί και έγινε τώρα, με το κάλεσμα που μού έκανε να συμμετάσχω στην παράσταση Πορνογραφία.

Νιώθω πολύ όμορφα που συνέβη και επιβεβαίωσα κι αυτήν την έλξη, κάνοντας πρόβες μαζί του. Η διαδικασία που ακολουθεί, ο τρόπος του, ιδιαίτερος και καθόλου εύκολος, απεναντίας πολύ απαιτητικός, η ματιά του πάνω και γύρω από τον ηθοποιό γενικότερα, είναι κάτι το οποίο μ’ ενδιαφέρει πολύ.

Μαρία: – Η παράστασή σας, Πορνογραφία, είναι «βασισμένη», όπως αναφέρεται στο συστατικό σημείωμα, στο ομώνυμο έργο του βραβευμένου συγγραφέα Simon Stephens. Πού συναντιέται και πού απέχει από αυτό, πορευόμενη σε πιο προσωπικούς σας δρόμους, ενδεχομένως;

Δανάη Παπουτσή: – Το έργο από γραφής είναι πολύ ανοικτό, καθώς δεν έχουμε να κάνουμε με μια ενιαία ιστορία-αφήγηση, με αρχή μέση και τέλος, αλλά με ξεχωριστές ιστορίες διαφορετικών ανθρώπων σε διαφορετικές στιγμές της ζωής τους. Είναι, δηλαδή, ένα έργο σπονδυλωτό.

Πορνογραφία
Πορνογραφία, το έργο του Simon Stephens παρουσιάζεται για πρώτη φορά στην Ελλάδα από την Ομάδα ΑΣΙΠΚΑ στο θέατρο Θησείον

Από την άλλη, όλοι αυτοί οι χαρακτήρες που δεν έχουν ονόματα –σημαντικό- είναι ο επτά, ο έξι, ο πέντε και ούτω καθεξής, «συναντιούνται» από γραφής μεταξύ τους με ποικίλους τρόπους. Ο πρώτος, ο πιο εύκολος και ο πιο προφανής, θα έλεγα, λόγω γραφής πάντα, είναι, για παράδειγμα, ότι περνούν όλοι από τα ίδια σημεία της πόλης, θα μπορούσαν να μένουν στο ίδιο οικοδομικό τετράγωνο, όλοι αναφέρονται στο τρομοκρατικό χτύπημα που έγινε στο Λονδίνο, στους σταθμούς του μετρό, στις 7 Ιουλίου του 2005, με πολλούς νεκρούς, λίγο πριν ανακοινωθεί ότι το Λονδίνο παίρνει τους Ολυμπιακούς Αγώνες το 2012 (είναι κι η αφορμή που ο Simon έγραψε το συγκεκριμένο έργο), είτε ακούγοντάς  το ως είδηση είτε περνώντας από τα σημεία που έγινε, πριν ή μετά, είτε επιστρέφοντας μετά το χτύπημα στα σπίτια τους ζωντανοί.

Κάποιοι καταπιάνονται με την ίδια δουλειά, αναφέρουν και θίγουν τα ίδια θέματα με τις ίδιες φράσεις, από άλλο δρόμο ο καθένας. Μια άλλη σπουδαία συνομιλία είναι αυτή που σχετίζεται με τον ίδιο τον κύκλο της ζωής, είναι σα να δίνουν τη σκυτάλη ο ένας στον άλλο. Σαν άθελά τους να γίνονται ο ένας καθρέφτης του άλλου.

Θα μπορούσε, για παράδειγμα, η γυναίκα που υποδύομαι εγώ να είναι η γριά που συναντάμε παρακάτω ή η νεαρή κοπέλα που συναντάμε αρχικά. Αυτό συμβαίνει εδώ με τον τρόπο που το προσέγγισε ο Δημήτρης και έχει εξαιρετικό ενδιαφέρον. Άφησε χώρο και χρόνο στις ιστορίες, ελευθερία να ανασάνουν, προκειμένου να φωτιστούν όσο το δυνατόν περισσότερο τα σημεία στα οποία αυτοί οι άνθρωποι τελικά συγκλίνουν, ενώνονται, συνομιλούν, συναντιούνται. Και είναι πολλά αυτά τα σημεία.

Ήταν επιλογή και απόφαση μέσω της δραματουργικής επεξεργασίας που έγινε να παρεμβάλλεται η ιστορία του ενός μέσα στου άλλου και να δημιουργούνται κάποιοι κύκλοι που συναντώνται. Δημιουργείται, έτσι, ένα πολύ ευρύ πεδίο με σημεία συνειδητών, αλλά και ασυνείδητων συναντήσεων των χαρακτήρων, κάτι που κατά τη γνώμη μου φωτίζει ακόμα πιο πολύ το έργο και τους ίδιους τούς κάνει ακόμα πιο μεγάλους και ταυτόχρονα μικρούς, συγκινητικούς, ακόμα πιο  τραγικούς, ακόμα πιο μόνους. Δημιουργείται ένα πλέγμα, κάποιοι κύκλοι και παράλληλες ευθείες.

Μαρία: – Θέλατε να επικοινωνήσετε με κάποιον τρόπο το έργο που επιλέξατε να παρουσιάσετε με την παρούσα ιστορική κοινωνικοπολιτική συγκυρία της Ελλάδας και, αν ναι, πώς;

Δανάη Παπουτσή: – Το έργο είναι εξαιρετικά επίκαιρο. Νομίζω πως ο Δημήτρης με το κείμενο αυτό καταπιάστηκε όχι τώρα, αλλά πριν από αρκετό καιρό. Τον απασχολούσε καιρό, θέλω να πω. Και ήρθε τώρα η στιγμή να το υλοποιήσει. Και το timing αυτό συμβαίνει να είναι το πιο σωστό, πράγματι.

Το έργο συνομιλεί απόλυτα με την παρούσα συγκυρία που υπάρχει και στη χώρα μας. Το έργο από μόνο του αποτελεί ένα ντοκουμέντο και θίγει τα κακώς κείμενα και την κατάρρευση του δυτικού πολιτισμού. Επομένως ναι, μάς αφορά άμεσα και έχει ενδιαφέρον ο τρόπος που επικοινωνείται με το κοινό. Ο εγκλωβισμός των ηρώων, τα αδιέξοδα, η απάθεια στην οποία έχουνε περιέλθει, ενώ γύρω τους συμβαίνει ό,τι συμβαίνει, η απάθεια με την οποία τελικά αντιμετωπίζουν τις ίδιες τους τις ζωές, η ανημπόρια τους να αλλάξουν, να μετακινήσουν κάτι, ο ναρκισσισμός τους, η ακραία εμπλοκή τους με την τεχνολογία που τούς έχει οδηγήσει σε έναν αυτιστικό τρόπο ζωής και επομένως σε συναισθηματική νέκρωση, είναι πράγματα που μάς συμβαίνουν με τον ίδιο ακριβώς τρόπο και εδώ και όχι μόνο εδώ, τελικά.

Πορνογραφία
Η αφίσα της παράστασης Πορνογραφία από την Ομάδα ΑΣΙΠΚΑ στην οποία πρωταγωνιστεί η Δανάη Παπουτσή

Μαρία: – Ποιος είναι ο δικός σας ρόλος στην παράσταση και πώς τον προσεγγίσατε, σε αδρές γραμμές, σε συνεργασία με το σκηνοθέτη σας, Δημήτρη Μπίτο;

Δανάη Παπουτσή: – Είμαι μια γυναίκα χωρίς όνομα, είμαι το νούμερο επτά, που ζει στην καρδιά του Λονδίνου, όπως και όλοι οι χαρακτήρες του έργου, ζει άνετα, δουλεύει σε μια πολυεθνική, έχει χρήματα, έχει σύζυγο και ένα παιδί. Κι ενώ μοιάζει να τα έχει όλα, επί της ουσίας δεν έχει τίποτα.

Δεν έχει καμία επικοινωνία με τον άνδρα της, προσπαθεί να κρατηθεί από το παιδί, να κρατηθεί από υλικές, ανούσιες και εντελώς παροδικές απολαύσεις, οι οποίες την ξεγελούν για πολύ λίγο, γιατί πάντα επιστρέφει στο κενό που η ίδια συντηρεί για τη ζωή της. Μένει άυπνη, πίνει, σκέφτεται όλα όσα τής συμβαίνουν, αντιλαμβάνεται ότι έχει πρόβλημα, αλλά μοιάζει ανήμπορη να κάνει κάτι για ν’ αλλάξει την κατάσταση. Αδιέξοδο. Παρακολουθεί τη ζωή της, δεν την ζει.

Όσον αφορά στον τρόπο προσέγγισης… Ο Δημήτρης δίνει μεγάλο βάρος στον ηθοποιό πρωτίστως και στο πρωτογενές υλικό του, δουλεύει αρκετά με την περιοχή του ασυνείδητου και εμμένει στο τί μπορεί να παραχθεί από αυτό αλλά και τις άλλες παραμέτρους. Δύσκολο πολύ, αν οι προσλαμβάνουσες του ηθοποιού δεν είναι οι σωστές κι αν δεν υπάρχει απόλυτη αλήθεια, κάθε στιγμή. Οτιδήποτε άλλο, πέρα από αυτό, δεν μπορεί να σταθεί και να λειτουργήσει επί σκηνής με τον τρόπο που δουλεύει ο Δημήτρης.

Μαρία: – Ποια θα λέγατε ότι είναι η εσωτερική πορεία που σας έβαλε στη διαδικασία να ακολουθήσετε το έργο; Υπήρξε μέσα σας κάποια μετατόπιση, οφειλόμενη στην Πορνογραφία, εκκινώντας και από τη σκοπιά του θεατή ή αναγνώστη, ίσως;

Δανάη Παπουτσή: – Το ίδιο του το θέμα, η αφορμή για την οποία γράφτηκε, το επίκαιρό του, το ότι είναι ένα πολιτικό κείμενο ταυτόχρονα και τόσο πολύ ανθρώπινο και ευαίσθητο.

Ως αναγνώστης ναι, είδα πράγματα εκεί μέσα που με άγγιζαν, με αφορούσαν, που τα έχω νιώσει κι εγώ, τα έχω σκεφτεί, με προβληματίζουν. Επίσης, η σύνθεση των ανθρώπων που βρεθήκαμε τη δεδομένη χρονική στιγμή για να το κάνουμε, ο χώρος που γίνεται. Όλες αυτοί οι παράμετροι.

Μαρία: – Ποια είναι η προγραμματισμένη διαδρομή του έργου;

Δανάη Παπουτσή: – Η διαδρομή που κάνει κι η ίδια η ζωή, οι κύκλοι της, οι παράλληλες γραμμές της. Μια μαθηματική εξίσωση που, ενώ μπορείς και οφείλεις να λύσεις κάθεσαι και την κοιτάζεις. Ο θάνατος σε θεωρητικό και πρακτικό επίπεδο, είτε γιατί έρχεται πριν την ώρα του και σε βρίσκει και σε ακολουθεί εν ζωή κι εσύ το αφήνεις να συμβαίνει χωρίς να θέλεις να κάνεις τίποτα για αυτό, γιατί έχεις περιέλθει σε «νάρκωση» είτε γιατί κάποιοι άλλοι αποφασίζουν τυφλά να στον προσφέρουν, γιατί έτσι αποκτά νόημα η δική τους ζωή, είναι η δική τους αποστολή.

Ταυτόχρονα, υπάρχει μια επόμενη παράλληλη διαδρομή ανοιχτή πολύ, όπως και της ζωής, μέχρι να έρθει ένα τέλος. Εκεί μέσα, σ’ αυτόν τον ενδιάμεσο χώρο, σ’ αυτή τη διαδρομή, μπορεί να δει κανείς οτιδήποτε, ό,τι θέλει. Κάτι κοινό, μακρινό, ξένο, οικείο πολύ. Σ’ αυτήν τη διαδρομή θα συναντηθεί ή δε θα συναντηθεί ο θεατής με το συγγραφέα. Αλλά νομίζω πως θα συναντηθεί τελικά. Ωραίο έργο.

Δανάη Παπουτσή, Βασιλική Σουρρή
Ειρήνη Δράκου, Θοδωρής Τσάτσος, Δανάη Παπουτσή, Βασιλική Σουρρή

Μαρία: – Ποια είναι η δική σας διαδρομή θεατρικά και όχι μόνο, καθώς συναιρείτε κι άλλες καλλιτεχνικές ιδιότητες, αυτό το διάστημα; Ή ποια εύχεστε να είναι από εδώ και μπρος;

Δανάη Παπουτσή: – Ναι, ανήκω στην κατηγορία των πολυσχιδών, με  ό,τι κόστος έχει αυτό σε προσωπικό και επαγγελματικό επίπεδο, αλλά είμαι καλά με αυτό. Η έως τώρα θεατρική μου διαδρομή, ειδικά τα τελευταία χρόνια, είναι αυτή που έχω επιλέξει να είναι και με καλύπτει απόλυτα, γιατί έχω καταφέρει να συνεργάζομαι σταθερά με ανθρώπους τους οποίους πιστεύω, θαυμάζω και άρα εκτιμώ και σέβομαι.

Μέσω της σταθερότητας αυτής δημιουργείται επιτυχώς ένας κοινός κώδικας που λειτουργεί πολύ καλά. Το πλαίσιο των ανθρώπων αυτών θέλω ν’ ανοίξει σιγά σιγά με δική μου επιλογή και να προστεθούν λίγοι ακόμα πολύ συγκεκριμένοι άνθρωποι, με τους οποίους επιθυμώ να δουλέψω στο άμεσο μέλλον. Τα σημάδια είναι πολύ θετικά κι αυτό το θεωρώ τύχη.

Τώρα, σε σχέση με τη γραφή, κάτι το οποίο μου είναι επίσης απαραίτητο στη ζωή μου, επειδή είναι ακόμα μια είσοδος στην οποία μπορώ να στέκομαι και να ανασαίνω καλά,  είναι κάτι που η αλήθεια είναι πως μένει πάντα λίγο πίσω, λόγω θεάτρου. Και τα δύο ταυτόχρονα είναι δύσκολο. Σ’ ένα μικρό κενό που είχα πριν την Πορνογραφία ολοκλήρωσα ένα εγχείρημα συγγραφικό, ένα πείραμα επί της ουσίας, που ήθελα χρόνια να υλοποιήσω, το οποίο πέτυχε -με «εξόντωσε» φυσικά- και το οποίο αποφάσισα να κλείσω στο συρτάρι, μη με ρωτήσετε γιατί.

Τελειώνοντας την Πορνογραφία θα ήθελα να ολοκληρώσω ένα επόμενο βιβλίο που έχω αφήσει στη μέση, και που αυτό ελπίζω και εύχομαι να το μοιραστώ. Πάντα, όταν υπάρξει κενός χρόνος και χώρος από τη σκηνή, τη θέση παίρνει μια λευκή σελίδα που νιώθω την ανάγκη να γεμίσω, γιατί δεν μπορώ να κάνω διαφορετικά.

Πληροφορίες παράστασης Πορνογραφία με τη Δανάη Παπουτσή

Νικόλας Παπαευθυμίου
Ο Νικόλας Παπαευθυμίου μίλησε στο Artic.gr για τον Γύρο του Κόμπου (φωτό: Νίκος Πανταζάρας)

Ο Νικόλας Παπαευθυμίου αποφοίτησε από την Δραματική Σχολή «Δήλος» της Δήμητρας Χατούπη μόλις το καλοκαίρι του 2016, αλλά έχει διανύσει ήδη τα πρώρα του βήματα στο θεατρικό σανίδι. Συμμετείχε στον χορό του Φάουστ σε σκηνοθεσία Κ. Ευαγγελάτου (σ.σ. στον δεύτερο χρόνο), στην παράσταση Τα Τελευταία Στοιχήματα με την ομάδα αποφοίτων της Δήλου και στον Βυσσινόκηπο που παρουσιάστηκε στο Εμπρός τον περασμένο μήνα. Στον Γύρο του Κόμπου (από 25/4 στο Tempus Verum σε σκηνοθεσία Γιώργου Δούλου) του Δημήτρη Δημητριάδη υποδύεται τον Τσέζαρε, τον βιολογικό γιο του Λορέντζο Λαλίνι. Ο ηθοποιός μίλησε στο Artic.gr για τη νέα του παράσταση, την ηθική της οικογενείας, την λύτρωση στο δράμα και για το τι σημαίνει να είσαι νέος ηθοποιός στην Ελλάδα του 2017.

Αναστάσης: – Ποια είναι η υπόθεση του Γύρου του Κόμπου με λίγα λόγια;

Νικόλας Παπαευθυμίου: – Ο πατέρας μας Λορέντζο Λαλίνι είναι ετοιμοθάνατος. Στην διαθήκη του αφήνει όλη του την περιουσία στο νόθο γιο, και όχι στους δύο βιολογικούς του. Εμείς με την σειρά μας δεν σκοπεύουμε να το αφήσουμε να περάσει έτσι αυτό και σχεδιάζουμε να τον σκοτώσουμε. Ο πατέρας μας και μόνο στην ιδέα για το τι πρόκειται να συμβεί, καλεί τον φιλόσοφο Αρίσταρχο Ερμίδη για να λύσει τον «κόμπο» αποτρέποντας το έγκλημα. Παρά τους αρχικούς του ενδοιασμούς, εκείνος έρχεται. Ωστόσο, η αποστολή που του τέθηκε να εκτελέσει, δεν φαντάζει καθόλου εύκολη υπόθεση.

Αναστάσης: – Έχω την αίσθηση ότι στην οικογένεια Λαλίνι, δεν έχουν σημασία μόνο οι δεσμοί αίματος αλλά και οι ερωτικοί δεσμοί ανάμεσα στα μέλη της οικογενείας. Κατά πόσο ισχύει κάτι τέτοιο;

Νικόλας Παπαευθυμίου: – Η οικογένεια Λαλίνι είναι μια όχι τόσο συνηθισμένη – για εμάς- οικογένεια. Ο καθένας βλέποντάς την, ίσως σχηματίσει την εντύπωση ότι πρόκειται για μία οικογένεια προκλητική, χωρίς αρχές. Για εκείνους όμως ίσως είναι συντηρητική. Ότι για εκείνους είναι ηθικό, για σένα μπορεί να είναι ανήθικο. Είναι ένας κόσμος με διαφορετικούς κανόνες, αλλιώτικος από αυτόν που ζούμε.

Ο Γύρος του Κόμπου
Η οικογένεια Λαλίνι (Φωτό: Νίκος Πανταζάρας)

Αναστάσης: – Ποιον θεωρείς ρόλο καταλύτη στο έργο και γιατί;

Νικόλας Παπαευθυμίου: – Ο κάθε χαρακτήρας με τον τρόπο του παίζει καταλυτικό ρόλο στο έργο. Αυτός όμως που ίσως παίζει τον πιο καταλυτικό είναι ο Αλμπερτίνο, ο νόθος γιος που κληρονομεί όλη την περιουσία. Από αυτόν ξεκινούν και τελειώνουν όλα. Η παρέμβαση του φιλόσοφου Αρίσταρχου Ερμίδη συμβάλει στην εξέλιξη της υπόθεσης. Τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας είμαστε τα πιόνια που οδηγούμε το παιχνίδι με βάση το αρχικό σχέδιο.

Αναστάσης: – Πιστεύεις πως τα μεγάλα δράματα είναι αυτά που δίνουν ή δεν δίνουν λύτρωση στους χαρακτήρες; Και σε δεύτερο επίπεδο στον θεατή.

Νικόλας Παπαευθυμίου: – Θεωρώ ότι το δράμα ως είδος κατά κάποιον τρόπο προσφέρει ανακούφιση και στις δύο πλευρές. Ειδικά όταν έρχεται σε ισορροπία και εκδηλώνεται με ένα αντίθετο στοιχείο όπως για παράδειγμα η χαρά. Ως χαρακτήρας φτάνεις στην απόλυτη κορύφωση σου και ως θεατής ίσως νιώθεις ταύτιση με το συμβάν το οποίο βλέπεις να παίρνει σάρκα και οστά στο εδώ και τώρα.

Αναστάσης: – Σημείωσε μεγάλη προσέλευση ο Βυσσινόκηπος στο θέατρο Εμπρός. Τι έδωσε ο χώρος του Εμπρός στην παράσταση σας;

Νικόλας Παπαευθυμίου: – Το Εμπρός είναι ένας αυτοδιαχειριζόμενος χώρος που λειτουργεί βασιζόμενος στις δικές του δυνάμεις, δίνοντας την ευκαιρία σε νέες ομάδες ανθρώπων να παρουσιάσουν ελεύθερα την δουλειά τους. Από την πρώτη στιγμή οι άνθρωποι του χώρου μας αγκάλιασαν και μέχρι το τέλος των παραστάσεων το κλίμα ήταν τόσο οικείο και υπήρχε αμοιβαία στήριξη. Ευχαριστήθηκα την κάθε στιγμή εκεί. Οι άνθρωποι μας έδωσαν τον χώρο και την αγάπη τους και εμείς με τις παραστάσεις μας κάναμε γνωστή όχι μόνο την δουλειά μας αλλά και την ιστορία του χώρου σε αρκετούς ανθρώπους που μέχρι τώρα δεν την γνώριζαν.

Νικόλας Παπαευθυμίου
Ο Ν. Παπαευθυμίου στον Βυσσινόκηπο (Φωτό: Νίκος Πανταζάρας)

Αναστάσης: – Τι σημαίνει για σένα να είσαι ηθοποιός σήμερα;

Νικόλας Παπαευθυμίου: – Στην σύντομη πορεία μου, συνειδητοποιώ πως ως ηθοποιός και ειδικά ως νέος ηθοποιός -αυτό φαντάζομαι ότι ισχύει για όλα τα επαγγέλματα στην Ελλάδα σήμερα- καλείσαι να δώσεις μάχες. Πέρα από τις μάχες που αφορούν την σημερινή κατάσταση στην χώρα μας, μάχες σε σχέση με τον εαυτό σου ακόμη και τους γύρω σου. Είναι ένα επάγγελμα που αφορά άμεσα τον άνθρωπο, έρχεται σε απόλυτο συνδυασμό μαζί του. Χρειάζεται λεπτότητα στο τρόπο που θα λειτουργήσεις, προσήλωση και κόπο. Το κάθε τι που συμβαίνει, τελικά ίσως σου αποδεικνύει το ποσό καλά ή όχι έκανες που θέλησες να καταπιαστείς με τον συγκεκριμένο χώρο.

Πληροφορίες της παράστασης Ο Γύρος του Κόμπου