Άρθρα

Άλκηστις του Ευριπίδη
Άλκηστις του Ευριπίδη - 5 ιστορικά ανεβάσματα από το Εθνικό Θέατρο

Η ίδρυση του Εθνικού Θεάτρου (1930) αποτέλεσε ένα ορόσημο στο νεοελληνικό πολιτιστικό σκηνικό. Το δραματολόγιό του ήταν ποικίλο, συμπεριλαμβάνοντας εκτός από έργα κλασικού θεάτρου, νεότερα έως και πολύ σύγχρονα έργα. Κύρια μέριμνά του ήταν η αναβίωση του αρχαίου δράματος, οι παραστάσεις του οποίου παρουσιάζονταν στο Ωδείο Ηρώδου του Αττικού και από το 1954 στο Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου. Ένα από τα έργα αρχαίου δράματος που έτυχε μιας ευτυχούς σειράς παραστασιολογίας είναι η Άλκηστις του Ευριπίδη.

Το πρώτο από τα σωζόμενα έργα του μεγάλου τραγικού (438 π.Χ.) αποτελεί ένα ιδιότυπο έργο, κυρίως ως προς την ειδολογική του κατάταξη. Η τοποθέτησή του ως το τέταρτο έργο της πρώτης τριλογίας του Ευριπίδη, η οποία δεν έχει διασωθεί («Κρήσσες», «Αλκμέων δια Ψωφίδος», «Τήλεφος») και η μορφή του παραπέμπουν στο σατυρικό δράμα, ενώ θεματικά, η ύπαρξη των θρήνων, της θυσίας και των χορικών τονίζουν την άμεση συγγένειά του με το είδος της τραγωδίας. Παρότι μία τραγωδία που δεν «κλείνει» τραγικά, η Άλκηστις, όπως υπογραμμίζει ο Μάριος Πλωρίτης, καταδεικνύει την «αυτοθυσία της θνητής που παίρνει ανθρώπινες και δραματικές διαστάσεις».

Άλκηστη του Ευριπίδη στην Επίδαυρο
Η Κατερίνα Ευαγγελάτου σκηνοθετεί για πρώτη φορά στο Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου, την Άλκηστη του Ευριπίδη.

Ο μύθος της Άλκηστης, που συχνά παρομοιάζεται με παραμύθι, συνίσταται στην ηρωοποίηση της αρχαίας θεάς, η οποία θυσιάζεται για να ζήσει ο σύντροφός της. Ο θεός Απόλλωνας, τιμωρημένος από τον Δία, αναγκάστηκε να υπηρετήσει σαν κοινός θνητός τον βασιλιά των Φερών και άντρα της Άλκηστης, τον Άδμητο, και για τη φιλοξενία του αυτή κάνει ένα «θεϊκό δώρο»: Θα μπορέσει να ξεφύγει από τον πρόωρο θάνατο που του επιφυλάσσουν οι Μοίρες, εφόσον κάποιος θυσιάσει τη ζωή του στη θέση του. Οι ίδιοι οι γονείς του αρνούνται αυτή την χάρη και μόνο η Άλκηστη δέχεται αυτόβουλα να δώσει τη ζωή της με αντάλλαγμα τη ζωή του άντρα της.

Ο Ηρακλής, ως γνωστή ιλαρή φιγούρα του αρχαίου θεάτρου, εμφανίζεται περαστικός από τις Φερές την ημέρα της κηδείας, όπου και φιλοξενείται στα βασιλικά δώματα. Όταν μαθαίνει τα νέα για τον χαμό και την αυτοθυσία της Άλκηστης, αποφασίζει να αναμετρηθεί με τον Χάροντα και βγαίνοντας νικητής, παραδίδει στον Άδμητο την πεπλοφορεμένη γυναίκα που συνοδεύει. Όταν το πέπλο σηκωθεί, ο Άδμητος βρίσκεται αντιμέτωπος με ένα βουβό αίνιγμα και μία ανεξιχνίαστη αμφισημία.

Με αφορμή την πολυαναμενόμενη πρεμιέρα της Άλκηστης σε σκηνοθεσία Κατερίνας Ευαγγελάτου την Παρασκευή 28 Ιουλίου στο Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου και λίγο πριν αναχωρήσει από το αργολικό θέατρο για να περιοδεύσει ανά την χώρα, στο παρόν άρθρο επιχειρείται μία ανασκόπηση-παρουσίαση των 5 ιστορικών ανεβασμάτων του έργου από το Εθνικό Θέατρο.

Άλκηστις (1963-1964)  | Σκηνοθεσία: Τάκης Μουζενίδης

Άλκηστις (1963)
Άλκηστις (1963) –
Θάνος Κωτσόπουλος (Άδμητος), Άννα Συνοδινού (Άλκηστις), Θόδωρος Μορίδης (Ηρακλής)

Το καλοκαίρι του 1963, το έργο του Ευριπίδη κάνει παγκόσμια πρεμιέρα στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου. Ο Τάκης Μουζενίδης σκηνοθετεί την παράσταση που έμελλε να παρουσιαστεί για άλλες τρεις χρονιές στο ελληνικό κοινό. Η προσέλευση του κόσμου στο Αργολικό θέατρο ήταν αθρόα, η αποδοχή της παράστασης από τους κριτικούς όμως, υπήρξε αμφιλεγόμενη. Άλλοι έκαναν λόγο για μία σκηνογραφικά φορτωμένη και «φλύαρη» παράσταση με «χαμηλό, σχεδόν μελοδραματικό τόνο», ενώ άλλοι τόνισαν ότι, παρά το ότι η σκηνοθετική γραμμή στηρίχτηκε κυρίως στην διάθεση «ήπια χαρούμενης ευεξίας» του έργου, πράγμα που στέρησε τη σπαρακτικότητα ορισμένων στιγμών κορύφωσης, η παράσταση αποτέλεσε μία καλλιτεχνική προσφορά, που απείχε απ’ την «μουσειακού τρόπου» παρουσίαση.

Τους πρωταγωνιστικούς ρόλους ερμήνευσαν οι Θάνος Κωτσόπουλος (Άδμητος), Άννα Συνοδινού (Άλκηστις), Λυκούργος Καλλέργης (Φέρης), Θόδωρος Μορίδης (Ηρακλής), Έλλη Βοζικιάδου (Θεράπαινα), ενώ η μετάφραση ήταν του Θρασύβουλου Σταύρου. Οι Θ. Κωτσόπουλος και η Άννα Συνοδινού επαινέθηκαν για «την ευγένεια, την αρχοντιά και το συγκρατημένο πάθος που ανέβλυζαν απ’ όλες τις στάσεις και τις κινήσεις τους», όπως και ο Λυκούργος Καλλέργης για τον μικρό, αλλά έξοχα δουλεμένο ρόλο του. Υποστηρίχθηκε όμως παράλληλα, πως ο Τάκης Μουζενίδης «ή δεν ολοκλήρωσε την ανθρώπινη κοινωνική ερμηνεία της Άλκηστης ή συγκέρασε το ανθρώπινο στοιχείο […] με το μυθικό», πράγμα που οδήγησε ένα μέρος του θιάσου σε μία «απαγγελτική υποκριτική».

Η παράσταση του Τάκη Μουζενίδη με τον ίδιο θίασο και συντελεστές, παρουσιάστηκε και κατά τη θερινή θεατρική περίοδο του 1964, με δύο σημαντικούς σταθμούς: το Αρχαίο θέατρο Δωδώνης και το Ωδείο Ηρώδου του Αττικού. Το ενδιαφέρον και η σπουδαιότητα των δύο παραστάσεων που δόθηκαν στο Ωδείο Ηρώδου του Αττικού έγκειται στο ότι ήταν οι δύο τελευταίες εμφανίσεις της μεγάλης τραγωδού, Άννας Συνοδινού, με τον θίασο του Εθνικού Θεάτρου.

Άλκηστις (1965, 1968) | Σκηνοθεσία: Τάκης Μουζενίδης

Άλκηστις (1968)
Άλκηστις (1968) – Άννα Παναγιωτοπούλου (Αδελφή του Εύμηλου), Ελένη Χατζηαργύρη (Άλκηστις), Σταμάτης Φασουλής (Εύμηλος).

Το καλοκαίρι του 1965 (Ωδείο Ηρώδου του Αττικού) και του 1968 (Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου, Ωδείο Ηρώδου του Αττικού), η Άλκηστις σε σκηνοθεσία Τάκη Μουζενίδη αναβιώνει ελαφρώς διαφοροποιημένη. Στον ομώνυμο ρόλο πλέον είναι η Ελένη Χατζηαργύρη, η τότε «νεοφώτιστη του αρχαίου δράματος», η οποία υμνήθηκε δεόντως, καθώς ο ρόλος αυτός την καθιέρωσε «σαν μια άξια ιέρεια του αρχαίου δράματος». Όπως χαρακτηριστικά αναφέρθηκε στην εφημερίδα Ακρόπολις με αφορμή την παράσταση, «το Εθνικό απέκτησε τη νέα τραγωδό του».  

Οι αμφιλεγόμενες απόψεις των κριτικών, κλίνοντας προς την αποδοκιμασία της σκηνοθετικής προσέγγισης του Τάκη Μουζενίδη, απέδωσαν την όποια ανεπάρκεια στην υποκριτική των ηθοποιών στη σκηνοθετική γραμμή που ακολουθήθηκε και στην αδυναμία της να «κρατήσει τα θεάματα του Εθνικού μας θεάτρου σε υψηλή περιωπή».

Άλκηστις-Κύκλωψ (Ενιαία παράσταση: 1974) | Σκηνοθεσία: Σπύρος Α. Ευαγγελάτος

Άλκηστις (1974)
Άλκηστις (1974) – Στέλλα Γερμενή (Κόρη της Άλκηστις), Αγνή Μουζενίδου (Εύμηλος), Μιράντα Ζαφειροπούλου (Άλκηστις), Νικήτας Τσακίρογλου (Άδμητος), Ζώρας Τσάπελης (Θάνατος)

Σε μία ενιαία παράσταση παρουσίασε το καλοκαίρι του 1974 ο σπουδαίος θεατράνθρωπος Σπύρος Α. Ευαγγελάτος δύο έργα του Ευριπίδη, Άλκηστις – Κύκλωψ, στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου. Εντοπίζοντας την ειδολογική τους συγγένεια, ο Σπ. Ευαγγελάτος επιχείρησε την παρουσίαση ενός δράματος με σατιρικά στοιχεία (Άλκηστις)  και μιας δραματικής κωμωδίας (Κύκλωψ) στα 20α Επιδαύρια. Η μετάφραση της Άλκηστης ήταν αυτή του Θρασύβουλου Σταύρου, ενώ τη σκηνογραφία και την ενδυματολογία της ενιαίας αυτής παράστασης ανέλαβε ο Γιώργος Πάτσας.

Η Άλκηστις παρουσιάστηκε σε μία «διασκευή ως φάρσα», με τον Νικήτα Τσακίρογλου ως Άδμητο και την Μιράντα Ζαφειροπούλου ως Άλκηστη. Υποκριτικά υμνήθηκε κυρίως ο Λυκούργος Καλλέργης για τον ρόλο του πατέρας του Άδμητου. Η αποδοκιμασία από μεριάς των κριτικών αναφορικά με την σκηνοθετική προσέγγιση της Άλκηστης βασίστηκε στο γεγονός της «κωμωδιοποίησης μιας τραγικής ιστορίας», πράγμα που απομάκρυνε, όπως υποστηρίχθηκε, τον θεατή από την τραγικότητα των στιγμών που βιώνει η ηρωίδα.

Άλκηστις (2000) | Σκηνοθεσία: Λυδία Κονιόρδου

Άλκηστις (2000)
Άλκηστις (2000) – Πέτρος Πετράκης (Άδμητος), Τάνια Παπαδοπούλου (Άλκηστις).

Επιχειρώντας μία χρονική και κοινωνιολογική μετατόπιση, η Λυδία Κονιόρδου σκηνοθετεί τον Μάιο του 2000 την Άλκηστη από το 5ο Εργαστήρι Ηθοποιών στο Γκαράζ του Εθνικού Θεάτρου, στην Κουμουνδούρου. Μεταφέρει και τοποθετεί το έργο σε μια σύγχρονη μεταβατική περίοδο, στη Μεταπολεμική Ελλάδα των ’50-’60, καθιστώντας το ένα «σύγχρονο, ένα έργο-κλειδί». Χαρακτηρίστηκε ως μια παράσταση «με διάθεση για πειραματισμό» που, με τη βοήθεια του αυτοσχεδιασμού των ηθοποιών, ανίχνευσε τα όρια ανάμεσα στο τραγικό και το κωμικό.

Η μετάφραση που χρησιμοποιήθηκε ήταν αυτή του Κωνσταντίνου Χρηστομάνου, ενώ τους κεντρικούς ρόλους «κρατούσαν» οι, Πέτρος Πετράκης (Άδμητος), Τάνια Παπαδοπούλου και Γεωργία Τσαγκαράκη (Άλκηστις), Αρτό Απαρτιάν (Ηρακλής) και Δημήτρης Καραβιώτης (Φέρης).

Το ανέβασμα αυτό δεν ήταν η πρώτη αναμέτρηση της Λυδίας Κονιόρδου με την Άλκηστη. Η πρώτη επαφή της με τον μύθο ήταν το 1995 με το ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Βόλου. Όπως ανέφερε η ίδια σε συνέντευξή της: «κέντρισμα της παλαιότερης ενασχόλησής μου με το έργο αυτό παρουσιασμένο με κούκλες το 1995, ήταν αυτός καθ’αυτός ο μύθος-παραμύθι της Άλκηστης και η ψηλάφιση του στοιχείου της ιερής αμέλειας και της σχεδόν αρχετυπικής απλοϊκότητας που τον χαρακτηρίζουν».

Άλκηστις (2009) | Σκηνοθεσία: Θωμάς Μοσχόπουλος

Το καλοκαίρι του 2009, ο Θωμάς Μοσχόπουλος έκανε την παρθενική του σκηνοθετική εμφάνιση στο Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου με το ευριπίδειο αυτό έργο. Η εν λόγω παράσταση συζητήθηκε ευρέως και εκτενώς, ενώ θεωρήθηκε μία δυνατή παραγωγή του Εθνικού Θεάτρου. Οι ερμηνείες των δύο πρωταγωνιστών ξεχώρισαν, με την Μαρία Σκουλά στον ομώνυμο ρόλο και τον Χρήστο Λούλη σε έναν «υποκριτικά ώριμο» Άδμητο. Ο Αργύρης Ξάφης ως Ηρακλής, η Μαρία Πρωτόπαπα ως Θεράπαινα και ο Κώστας Μπερικόπουλος ως Φέρης, εξασφάλισαν το ομαλό υποκριτικό αποτέλεσμα. Σχολιάστηκε επίσης θετικά το εικαστικό και αισθητικό κομμάτι της παράστασης ως σκηνική προέκταση-πραγμάτωση της σύλληψης του μύθου (σκηνικά-κοστούμια: Ελλη Παπαγεωργακοπούλου). Η «φορμαλιστική παράσταση της Άλκηστης» του Θωμά Μοσχόπουλου κατόρθωσε την ισορροπία ανάμεσα στο τραγικό και το κωμικό, σε μία μακριά από τα καθιερωμένα προσέγγιση του αρχαίου δράματος.

Λούλης-Σκουλά στην Άλκηστη
Άλκηστις (2009) – Η Άλκηστις (Μ. Σκουλά) αποχαιρετά σύζυγο (Χρ. Λούλης) και παιδιά (Σκην.: Θωμάς Μοσχόπουλος)
Άλκηστη (2017) | Σκηνοθεσία: Κατερίνα Ευαγγελάτου – Πληροφορίες παράστασης

Καθεμία από τις ποικίλες αυτές παραστάσεις-σκηνικές προσεγγίσεις του μύθου της Άλκηστης από εξέχοντες εκπροσώπους του θεάτρου από το Εθνικό Θέατρο θέτουν ρητά το πρόβλημα της σκηνοθετικής ερμηνείας του αρχαίου δράματος. Η ιδιότυπη ειδολογική του κατάταξη, η μορφολογία αλλά και η θεματική του συγκεκριμένου έργου επιβάλλουν την ύπαρξη πολλαπλών σκηνικών αναγνώσεων ανά τα χρόνια, με έναν γόνιμο προβληματισμό γύρω από την προσέγγιση του εν λόγω έργου συγκεκριμένα, αλλά και της αρχαίας τραγωδίας εν γένει.

Η Άλκηστη αποτελεί την παρθενική κάθοδο της νεαρής, παραγωγικής και ταλαντούχας σκηνοθέτιδας, Κατερίνας Ευαγγελάτου, στην Επίδαυρο. Ο Οδυσσέας Παπασπηλιόπουλος (Άδμητος, ο Γιάννης Φέρτης (Φέρης), η Κίττυ Παϊταζόγλου (Άλκηστη) και ο Κώστας Βασαρδάνης (Απόλλων) υποδύονται τους πρωταγωνιστικούς ρόλους ενός δυνατού θιάσου. Η μετάφραση είναι του Κώστα Τοπάζη, τα σκηνικά της Εύας Μανιδάκη και τα κοστούμια της Βασιλικής Σύρμα.

Η παράσταση κάνει πρεμιέρα την Παρασκευή 28 Ιουλίου στο Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου, όπου θα παρουσιαστεί για δύο παραστάσεις και στη συνέχεια θα περιοδεύσει ανά την Ελλάδα. Το Εθνικό Θέατρο αφιερώνει την παράσταση στη μνήμη του Σπύρου Α. Ευαγγελάτου. (20.10.1940 – 24.1.2017).

Πηγή:

0 66
Στιγμιότυπο από την παράσταση Τρικυμία στο 1ο Διεθνές Φεστιβάλ Δάσους
Στιγμιότυπο από την παράσταση Τρικυμία του Εθνικού Θεάτρου "Ίων Λούκα Καρατζιάλε" της Ρουμανίας, στο 1ο Διεθνές Φεστιβάλ Δάσους (φωτογραφία για το Artic.gr: Μαρία Δουκάκη)

«Σφράγισε» τις πύλες του το πρώτο διεθνούς χαρακτήρα θερινό θεατρικό φεστιβάλ της Βόρειας Ελλάδας, το 1ο Διεθνές Φεστιβάλ Δάσους, που έλαβε χώρα από την 1η έως τις 14 Ιουλίου παράλληλα με τις θεατρικές, μουσικές και όχι μόνο εκδηλώσεις του 3ου Φεστιβάλ Δάσους. Όλα τα παραπάνω υπό την αιγίδα του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος, του έμψυχου δυναμικού του, καλλιτεχνικού, διοικητικού και τεχνικού. Το Artic.gr παρουσιάζει στο παρόν άρθρο εντυπώσεις από παραστάσεις αυτού του νεότευκτου Φεστιβάλ που αποτέλεσε τον πιο σημαντικό καλλιτεχνικό πόλο της Θεσσαλονίκης για όσους και όσες επιλέγουν ή αναγκάζονται να περάσουν το καλοκαίρι τους στην πόλη. Μακάρι αυτή η ιδιαίτερη πρωτοβουλία με το πολυεπίπεδο «κόστος», οικονομικό, καλλιτεχνικό και κοινωνικό, να έλαβε την επιθυμητή ανταπόκριση και να κατοχυρωθεί ως θεσμός στη συνείδηση του κοινού της Βόρειας Ελλάδας υπό τη σχέση αλληλεπίδρασης που θα έπρεπε να υπάρχει μεταξύ καλλιτεχνικών φορέων και κοινωνίας.

Ξένες παραγωγές στο 1ο Διεθνές Φεστιβάλ Δάσους

Η τρίτη κατά σειρά ξένη παραγωγή που φιλοξενήθηκε στη Θεσσαλονίκη από το 1ο Διεθνές Φεστιβάλ Δάσους ήταν μια παράσταση από το Εθνικό Θέατρο «Ίων Λούκα Καρατζιάλε» (Teatrul National IL Caragiale) της Ρουμανίας. Η εντύπωση του κοινού της πόλης ήταν μάλλον αμήχανη, όμως εάν εδραιωθεί η πειραματική καλλιτεχνική πολιτική του ΚΘΒΕ, σίγουρα θα αποτελέσει αναβαθμιστικό παράγοντα για την πόλη της Θεσσαλονίκης.

Τρικυμία – Teatrul National IL Caragiale (Ρουμανία)

Στα της παράστασης, ο ρουμανικός θίασος παρουσίασε μία μεγαλόσχημη σύνθεση βασισμένη στο τελευταίο έργο του Ουίλλιαμ Σαίξπηρ, την Τρικυμία, ένα κείμενο για την εξουσία και την εκδίκηση πιο ήπιο από τα προηγούμενα έργα του, αλλά και πιο υποβλητικό εξαιτίας της μαγείας (με σκοτεινές ορίζουσες) που αποτελεί το συνεκτικό κρίκο γεγονότων και χαρακτήρων του έργου και που προκαλεί την περιώνυμη τρικυμία και διάφορες «παραισθησιογόνες» καταστάσεις. Τα παραπάνω αποκλιμακώνονται με την ένωση δύο νέων, όπως συμβαίνει συχνά, της Μιράντα –κόρης του πρωταγωνιστή Πρόσπερο- και του Φερδινάνδο και την αποκήρυξη της υψηλής του τέχνης από τον εκπεπτωκότα πρώην Δούκα του Μιλάνο, Πρόσπερο, καθώς ο ίδιος ο Σαίξπηρ παρομοίως αποσυρόταν από την τέχνη της γραφής.

Ο σημαντικός Ρουμάνος ηθοποιός Ion Caramitru στο 1ο Διεθνές Φεστιβάλ Δάσους
Ο σημαντικός Ρουμάνος ηθοποιός Ion Caramitru ερμηνεύει τον σαιξπηρικό Πρόσπερο στο 1ο Διεθνές Φεστιβάλ Δάσους του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος (Φωτογραφία για το Artic.gr: Μαρία Δουκάκη)

Ο χαρακτήρας της παράστασης ήταν φαντασμαγορικός, ο θίασος πολυπληθής, τα σκηνικά που γέμισαν τη σκηνή του θεάτρου Δάσους ευρηματικά, ενώ στο ρόλο του Πρόσπερο το κοινό είχε την ευκαιρία να απολαύσει έναν από τους σημαντικότερους και πλέον αναγνωρισμένους ηθοποιούς του ρουμανικού θεάτρου, τον Ion Caramitru. Τα σκηνικά μέσα που συνεπικούρησαν την υποκριτική των ηθοποιών ήταν πολλά, από μικρόφωνα μέχρι κούνιες, αλλαγές συνθηκών από “talk show” σε χορό, τραγούδι και σωματικό θέατρο, η μουσική επένδυση καταλάμβανε ζωτικό χώρο, ενώ ο ρυθμός και το χιούμορ, παρά το εμπόδιο της ξένης γλώσσας, δεν άφησαν αδιάφορους τους θεατές που υπήρξαν ενεργητικοί, αλληλεπιδρώντας με το θέαμα και καταχειροκρότησαν τη σχεδόν τρίωρη αυτή «συμφωνία» (Fortuna).

Τρικυμία – Teaser

Συντελεστές της παράστασης Τρικυμία

Παίζουν:

  • Πρόσπερο: Ion Caramitru
  • Μιράντα: Alexandra Sălceanu
  • Κάλιμπαν: Mihai Călin
  • Άριελ: Istvan Teglas
  • Φέρντιναντ: Alexandru Călin
  • Σεμπάστιαν: Gavril Pătru
  • Αντόνιο: Ioan Andrei Ionescu
  • Αλόνσο: Andrei FInţi
  • Γκονζάλο: Vitalie Bichir
  • Στέφανο: Marcelo S. Cobzariu
  • Τρίνκουλο: Mihai Calotă
  • Ναύτες, πνεύματα, πλάσματατου νησιού: Alexandra Poiană, Eduard Cârlan, Mădălin Mandin, Ionuţ Toader, Axel Moustache, Eduard Adam
  • Μετάφραση: Radu Nichita, Nina Cassian
  • Σκηνοθεσία και μουσική επένδυση: Alexander Morfov
  • Βοηθός σκηνοθέτη: Patricia Katona
  • Σκηνογραφία: Nikola Toromanov
  • Βοηθός σκηνογράφου: George Pomponiu
  • Σχεδιασμός κοστουμιών: Andrada Chririac
  • Βοηθός σχεδ. κοστουμιών: Daria NiGht
  • Χορογραφίες: Florin Fieroiu
  • Μουσική διδασκαλία: Lucian Maxim
  • Σχεδιασμός φωτισμού: Chris Jaeger
  • Stage managers: Viorel Florea, Silviu Negulete
  • Υποβολέας: Angelica Manciu
  • Ήχος: Sorin Brehuescu
  • Φωτισμός: Ionel Docan
  • Χειρισμός dimmer: Mircea Mitroi,
  • Media: Constantin Șimon
  • Χειρισμός media: Andrei Florea
  • Συντονισμός σκηνής: Eugen Mareș
  • Teatrul National IL Caragiale
Medeas on getting across – Teatr Zar Ινστιτούτου Γκροτόφσκι (Πολωνία)

Η παράσταση Medeas  ασχολείται με ένα οικουμενικό και απολύτως σύγχρονο πρόβλημα –τη μετανάστευση. Είναι μια μουσική παράσταση βασισμένη σε αραβικά, περσικά και κουρδικά τραγούδια που ερμηνεύουν επιλεγμένοι τραγουδιστές. Η παράσταση αυτή εξερευνά ενδελεχώς τα βαθύτερα όρια του βιώματος της απόρριψης.

Βασισμένη στο κείμενο του Δημήτρη Δημητριάδη Η άνθρωπος, η παράσταση πραγματεύεται εκ παραλλήλου τη σύγχρονη προσφυγική/μεταναστευτική κρίση με το μύθο της Μήδειας, που συμβολίζει την αρχετυπικά προδομένη γυναίκα, την ένθεη πια μητροκτόνο, που αποχωρίστηκε τα ανθρώπινα μέτρα καταλαμβανόμενη από την υβριστική μανία της εκδίκησης. Ωστόσο, πια, δε θα λαχταρούσε τίποτ’ άλλο παρά την επιστροφή στα παιδιά της και στα ανθρώπινα σταθμά της θνητής ζωής με φυσική απόληξη το θάνατο. Η απόρριψη και η εκδίωξη από την πατρίδα, το χώμα, το νερό, τις παραδόσεις και τους ανθρώπους της θεματοποιούνται αισθητηριακά σ’ αυτήν την παράσταση του άλγους για το νόστο σε έναν τόπο όχι τόσο ή μόνο γεωγραφικό, αλλά κυρίως ψυχικό.

Από τη σκηνική εγκατάσταση του Medeas on getting across
Από τη σκηνική εγκατάσταση του Medeas on getting across στη σκηνή της Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών

Το καλλιτεχνικό σύμπαν του Medeas που ήρθε στη σκηνή της Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών από το Ινστιτούτο Γκροτόφσκι της Πολωνίας δε μοιάζει με κάτι από όσα έχει συνηθίσει το ελληνικό «μάτι», ξαφνιάζει με τα μέσα του, ταράζει τις αισθήσεις με τη σωματικότητα και εν γένει την υλικότητα με την οποία μετουσιώνει τις έννοιες, ιδέες και καταστάσεις που πραγματεύεται. Η εκτέλεση των επί σκηνής καλλιτεχνών –μετρημένη με μουσική ακρίβεια– ο στακάτος και λιτός λόγος του Δημήτρη Δημητριάδη που συναντιέται με τον Ευριπίδη και τη Ζωή Καρέλλη εκφερόμενος ανατριχιαστικά από το στόμα της Πολωνής ηθοποιού, η άμεση επαφή των θεατών πάνω στη σκηνή (κυριολεκτικά) με το δρώμενο, συνιστούν μια μοναδική θεατρική εμπειρία για τη Θεσσαλονίκη με τη μεσολάβηση του Διεθνούς Φεστιβάλ Δάσους.

Συντελεστές παράστασης Medeas on getting across 

  • Ηθοποιοί / μουσικοί: Davit Baroyan, Jarosław Fret, Aleksandra Kotecka, Selda Őztűrk, Simona Sala, Orest Sharak, Marjan Vahdat, Tomasz Wierzbowski
  • Κείμενο: Dimitris Dimitriadis
  • Φωτισμός: Maciej Mądry
  • Μουσική δραματουργία, εγκατάσταση, σκηνοθεσία: Jarosław Fret, Simona Sala
  • Teatr Zar 
  • Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος
 1ο Διεθνές Φεστιβάλ Δάσους – 3ο Φεστιβάλ Δάσους του ΚΘΒΕ: τηλεοπτικό σποτ

1 115
Σαν Θεός
Σαν Θεός από την Ομάδα Hamlet Machine στο Off Off Athens 2017

Την τρέχουσα εβδομάδα, το Off Off Athens Festival συνεχίζει την πλούσια σοδειά του με άλλες 7 θεατρικές ομάδες να συστήνουν την δουλειά τους στο θεατρόφιλο κοινό στην κεντρική σκηνή του Επί Κολωνώ. Την Δευτέρα 19 Ιουνίου παρακολουθήσαμε τις παραστάσεις Σαν θεός από την Ομάδα Hamlet Machine και Απόγονοι του Οιδίποδα από την Θεατρική Ομάδα synthesis. Οι δύο αυτές παραστάσεις αν και δραματουργικά και σκηνικά ετερόκλητες, είχαν αμφότερες την αφετηρία τους στο αρχαίο δράμα, η μεν στον διονυσιασμό, η δε στον θηβαϊκό μυθικό κύκλο.
Αναλυτικότερα:

Σαν θεός από την Ομάδα Hamlet Machine (Δευτέρα 19 Ιουνίου στις 20:45)

Κείμενο – στίχοι τραγουδιών – σκηνοθεσία: Αμέλια Ελευθεριάδου

Υπόθεση: Μία πρωτότυπη δραματουργική σύνθεση-επαναγραφή της τραγωδίας και των θρησκειών με θεματικό πυρήνα τον μεσσιανισμό από την Αμέλια Ελευθεριάδου. «Όλες οι θρησκείες είναι μία χιλιοειπωμένη θρησκεία. Ένα συνονθύλευμα Ιδεών οριοθέτησης του άπιαστου στο μέρος και το όλον του. Και πίσω από κάθε πίστη στέκεται η σιωπή του Θεού. Σε αυτήν την τομή πρόσκρουσης κυριαρχούν τα θραύσματα του ανθρώπου. Σαν Θεός , δηλαδή ο εν δυνάμει Θεός. Ο κάθε και κανένας Θεός ή ο ίδιος ο άνθρωπος.»

Κριτικό σημείωμα: Η παράσταση Σαν Θεός διέθετε μία από τις πιο φιλόδοξες δραματουργικές προτάσεις του Off Off Athens Festival. Η Αμέλια Ελευθεριάδου μετά από έρευνα στον μεσσιανισμό και στην πλούσια δραματουργική και λογοτεχνική παράδοση συνέθεσε την δική της άποψη για το θέμα. Το βασικό δραματουργικό δίπολο ήταν το Χριστός-Διόνυσος/Ιούδας-Πενθέας. Το κείμενο της Ελευθεριάδου φάνηκε σε σημεία άνισο, ενδεχομένως λόγω του χρονικού περιορισμού που θέτει το φεστιβάλ. Είναι ούτως ή άλλως παρακινδυνευμένο να σωματοποιείς τον Χριστό και τους μαθητές Του, σε συνδυασμό μάλιστα με το δωδεκάθεο. Η σκηνοθεσία της παράστασης απέδωσε το μέγιστο δυνατό αποτέλεσμα πάνω στο έργο, με δυνατές σκηνικές εικόνες και έναν ιδιαιτέρως δεμένο θίασο παρά την μεικτή του σύνθεση επαγγελματιών και ερασιτεχνών.

Αυτό που ξεχωρίσαμε στην παράσταση, δεν ήταν η παρουσία των πρωταγωνιστών, αλλά αυτή του χορού των Βακχών, που είχε μία συμπαγή ταυτότητα γεμάτη βακχεία και εκφραστικότητα. Η διανομή της παράστασης ήταν άνιση δυνατοτήτων και υπήρχαν φυσιογνωμικές αστοχίες. Το μουσικό μέρος της παράστασης (κιθάρα και τουμπερλέκι) εξυπηρετούσε την δραματουργία κι έδινε το tempo στον χορό. Ενδεχομένως, το τραγουδιστικό κομμάτι θα μπορούσε να ήταν ισχνότερο. Η μουσική του Δημήτρη Δημάκη έχει πολλές αρετές. Το μοίρασμά του ανάμεσα στην μουσική εκτέλεση και την υποκριτική ερμηνεία προκάλεσε κάποιες ασυνέχειες στην «τελετουργία» της παράστασης που θα πρέπει να ληφθούν υπόψην. Η παράσταση Σαν Θεός είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα, πως το ερασιτεχνικό θέατρο μπορεί αν δουλέψει αφοσιωμένα να γίνει επαγγελματικό.

  • Συντελεστές της παράστασης:
    Θεατρική Ομάδα Hamlet Machine
    Σύμβουλος υποκριτικής: Γιάννης Παπαγιάννης
    Βοηθός Σκηνοθέτη: Νίκος Μαρνάς
    Μουσική: Δημήτρης Δημάκης
    Video artist: Μαρία Mπελεγρίνη
    Φώτα / Ήχος: Alexander Kravitz
    Ερμηνεύουν: Βασιλική Βλαχούλη, Δημήτρης Δημάκης, Μαγδαλένα Κεραμάρη, Σάντυ Μακροπούλου, Νίκος Μαρνάς, Μιχαηλία Μουσάκου, Ελπίδα Παπαμήτσου, Χρυσή Χατζηβασιλείου, Δων Χριστοδούλου
Απόγονοι του Οιδίποδα από την Θεατρική Ομάδα synthesis (Δευτέρα 19 Ιουνίου στις 22:00)

Απόγονοι του Οιδίποδα
Απόγονοι του Οιδίποδα από την Θεατρική Ομάδα synthesis

Σκηνοθεσία: Κωνσταντίνος Σημαιοφορίδης

Υπόθεση: Η κατάρα της γενιάς και η ατομική ευθύνη, το μίασμα και ο εξαγνισμός, ένας αλληλοσπαραγμός, μια ταφή. Πώς θα μπορούσε να διαβαστεί αυτό σε μια νέα πραγματικότητα; Πώς τα παιδιά αντιδρούν σε όσα “κληρονομούν” από τους γονείς τους; Η άστοχη ενέργεια και η παθητικότητα. Υπάρχει άραγε άλλη επιλογή; Οι συντελεστές της παράστασης, με αφορμή τα κείμενα των τριών μεγάλων τραγικών ποιητών, που αναφέρονται στον οιδιπόδειο μύθο, ανιχνεύουν πώς οι απόγονοι του Οιδίποδα, η Αντιγόνη και η Ισμήνη, ο Ετεοκλής και ο Πολυνείκης, δρουν ή αντιδρούν, αποφεύγοντας να δημιουργήσουν το δικό τους αξιακό σύστημα, διατηρώντας αυτό του παρελθόντος.

Κριτικό σημείωμα: Η παράσταση Απόγονοι του Οιδίποδα είναι η πιο πρόσφατη παράσταση που παρακολουθήσαμε στο Off Off Athens Festival. Μετά την Φυγή της Ιοκάστης (3 και 4 Ιουνίου), είναι ο δεύτερος τίτλος παράστασης που πήρε το όνομά της από τον θηβαϊκό μυθικό κύκλο (στην πρώτη περίπτωση δεν υπήρχε αρχαιόθεμη δραματουργία). Η παράσταση είχε έκδηλες αδυναμίες με κυριότερη την ασαφή σκηνική πρόθεση και την δραματουργική της ταυτότητα. Αρχικά, βλέπουμε τους τρεις ηθοποιούς σε μία ευχάριστη σεκανς με jazz-pop μουσικά κομμάτια, αλλά στο αμέσως επόμενο λεπτό, στήνεται μία ενδιαφέρουσα σκηνή διαδήλωσης των πολιτών της Θήβας κατά του Οιδίποδα. Οι Απόγονοι του Οιδίποδα, τρεις αντί για τέσσερις (η Αντιγόνη Μαυραγάνη υποδύεται την Αντιγόνη και τον Πολυνείκη), δεν φέρουν ξεκάθαρα τα χαρακτηριστικά των δραματικών τους προτύπων.

Μετά την σύντομη εμπλοκή Ετεοκλή-Πολυνείκη και τα κωμικά ιντερμέδια με δημοσιογραφικό χαρακτήρα, έρχεται η τραγικωμωδία του σοφόκλειου μύθου της Αντιγόνης, με την Αντιγόνη Μαυραγάνη να δίνει μία παρα-τραγική ερμηνεία. Ανυπόστατη λοιπόν δείχνεται η ενδυματολογική της μεταμόρφωση με το λευκό φόρεμα και το έντεχνο τραγούδι που ερμήνευσε η ηρωίδα, με την παράσταση να καταλήγει σ’ ένα δραματικό φινάλε που δεν είχε στηθεί οργανικά. Καλαίσθητο το ξύλινο κάδρο «τηλεόρασης» που φιλοτέχνησαν οι Κέλλυ Μίχου-Ρενάτα Μαλαβάζου αλλά αναλώθηκε εύκολα και με μία μόνο σκηνική λειτουργία.

Ξεχώριζε υποκριτικά η Ντόρις Θεοδωρίδη για την ποιότητα και την ετοιμότητα της ερμηνείας της. Μεγάλη αδυναμία της παράστασης, οι μακρόσυρτες εναλλαγές των σκηνών, αφήνοντας την παράσταση «εν κενώ». Εν κατακλείδι, καμία σκηνική ή δραματουργική επιλογή της παράστασης δεν κρίνεται από μόνη της αδύναμη ή αδικαιολόγητης με βάση τις αρχαίες τραγωδίες που υπήρξαν το πρότυπο της παράστασης, αλλά δεν υπήρχε μία καθαρή και λειτουργική δραματουργική-σκηνική γραμμή, που θα έδινε μία ισχυρή φυσιογνωμία στην παράσταση και συνεπώς, δυνατές ερμηνείες από τους ηθοποιούς της.

  • Συντελεστές της παράστασης:
    Θεατρική Ομάδα synthesis
    Βοηθός Σκηνοθέτη: Κέλλυ Μίχου
    Κινησιολόγος: Ειρήνη Μηλογιαννάκη
    Διανομή ρόλων: Ιωάννα Μηλαθιανάκη
    Φωτογράφος: Λιλή Γεωργακοπούλου
    Σπικάζ: Γιάννης Καστανάκης
    Παραγωγή video: Spotcity productions
    Σκηνογράφοι: Κέλλυ Μίχου-Ρενάτα Μαλαβάζου
    Ερμηνεύουν: Ντόρις Θεοδωρίδη, Αντιγόνη Μαυραγάνη, Σωκράτης Ρομανίδης

Το Off Off Athens Festival 2017 αναμένεται να ρίξει την αυλαία του την Παρασκευή 23 Ιουνίου με την παράσταση Όλα τα βουβά πρόσωπα από την Θεατρική Ομάδα ensemble2. Ποια θα είναι η συνέχεια των 27 παραστάσεων του φεστιβάλ, θα το δείξει ο χρόνος.

Πληροφορίες Off Off Athens Festival 2017

  • Τοποθεσία: Θέατρο Επί Κολωνώ
  • Διεύθυνση: Ναυπλίου 12 και Λένορμαν 94, Κολωνός
  • Τηλέφωνο: 210 5138067
  • Εισιτήρια: 5 ευρώ
  • E-mailEpi Kolono A και Facebook Page

0 152
Όταν ο λύκος
Όταν ο λύκος από την ομάδα med-ἄ (φωτό: Φώτης Παπαναστασίου)

Με μεγάλη επιτυχία συνεχίζεται το Off Off Athens Festival στο Επί Κολωνώ για 9 χρονιά, με αρκετές από τις παραστάσεις του να σημειώσουν sold out (Frida, Σαν Θεός, Απέναντι, Emotions Project). Στην 3η εβδομάδα του Off Off, παρακολουθήσαμε τις παραστάσεις: Όταν ο λύκος (Ομάδα med-ἄ), Inemuri (Ομάδα Past Perfect) και Στόμα Γεμάτο Χώμα (Άγρια Σκέψη).
Αναλυτικότερα:

Όταν ο λύκος από την Ομάδα med-ἄ (Δευτέρα 12 Ιουνίου στις 20:45)

Κείμενο: Δραματουργική προσαρμογή | Σκηνοθεσία: Παναγιώτης Μπαρμπαγιάννης

Υπόθεση: Μία σύνθεση μονολόγων βασισμένη σε βιωμένες εμπειρίες των συντελεστών της παράστασης βασισμένης σε τεχνικές του θεατρικού παιχνιδιού. “… Όταν ήμουνα μικρός, ολάκερος ο κόσμος ήταν ψέμα. Η μαμά μου έλεγε πως κάθε βράδυ ο ήλιος κρύβεται για να βγούνε τα αστέρια. Έλεγε ότι τα παραμύθια είναι ζωντανά και οι λύκοι πάντα πεθαίνουνε στο τέλος. Όμως ποτέ δεν είπε ποιος θα τους σκοτώσει. Και τώρα φοβάμαι πραγματικά… δε θέλω να πεθάνω…”

Κριτικό σημείωμα: Η παράσταση που σκηνοθέτησε ο Παναγιώτης Μπαρμπαγιάννης κατάφερε σε σαράντα λεπτά ν’ αφηγηθεί πολύ σκληρές και βαθιά ανθρώπινες ιστορίες, σε μία από τις δυνατές παραστάσεις του Off Off Athens Festival. Η παράσταση παρουσιάστηκε μ’ εντελώς διαφορετική σκηνική μορφή νωρίτερα μέσα στη σεζόν στο Λύχνος. Το σκηνικό περιβάλλον, είναι ένα έδαφος από χώμα, δύο πάγκοι στο βάθος της σκηνής κι ένα μικρόφωνο, ενώ αναδείχτηκε από τον εξαιρετικό φωτιστικό σχεδιασμό του Παναγιώτη Γιατρού.

Τις ιστορίες του Όταν ο λύκος, θα τις χαρακτήριζα «σύγχρονα παραμύθια, όπου ο λύκος δεν κατοικεί στο δάσος, αλλά στο ίδιο μας το σπίτι». Η μουσική επιμέλεια της παράστασης, ωστόσο σε ορισμένα σημεία δυσχέραινε την επικοινωνία της αφήγησης, καθώς η ένταση και η διάρκειά της μουσικής –και μάλιστα με στιχουργική παρουσία- συνέπιπτε με τον λόγο. Ήταν μάλιστα υπερβολική η παρουσία της μουσικής από την στιγμή που ούτως ή άλλως υπήρχε μουσικός επί σκηνής με κιθάρα. Με δύο λόγια, το Όταν ο λύκος ήταν μία παράσταση γεμάτη από το προσωπικό στίγμα του κάθε αφηγητή.

  • Συντελεστές παράστασης:
    Μουσική Σύνθεση : Rami Winston
    Φωτισμοί: Παναγιώτης Γιατρός
    Φωτογραφία: Lexis Raskolnikov – medἄ
    Ερμηνεύουν: Δέσποινα Κυπριζλή, Δήμητρα Πρέκα, Όλγα Χαζάπη, Παναγιώτης Μπαρμπαγιάννης, Χαρίδημος Ξενικάκης. Μαζί τους η μουσικός: Σαφήκα Καντούρα
Inemuri από την Ομάδα Past Perfect (Σάββατο 17 Ιουνίου στις 20:45)

Inemuri
Η αφίσα της παράστασης Inemuri

Ιδέα – Κείμενο – Ερμηνεία: Γιώργος Σπάνιας, Νικόλας Φραγκιουδάκης

Υπόθεση: Δυο φίλοι συναντιούνται μετά από καιρό στη κηδεία των άλλων δυο φίλων της παρέας. Ένα έργο με αφορμή τον θάνατο, την ανδρική φιλία, τα 90’ς και την ενηλικίωση. Πόσο εύκολα μπορεί να δοκιμαστεί μια παιδική φιλία; Τι κρύβεται ανάμεσα στο 1990 και στο 2017; Ο θάνατος οδηγεί τελικά στην ενηλικίωση;

Κριτικό σημείωμα: Καταρχάς, να αποσαφηνίσουμε πως «Inemuri» μπορεί να σημαίνει πάρα πολλά για τους συντελεστές της ομώνυμης παράστασης του Off Off Athens, αλλά στην πραγματικότητα είναι μία γιαπωνέζικη λέξη που σημαίνει (εντελώς περιφραστικά) το να κοιμάσαι εν ώρα υπηρεσίας αφήνοντας κάποια σημαντική υποχρέωση απραγματοποίητη. Τώρα, όσον αφορά την παράσταση Inemuri, είναι μία εντελώς ιδιάζουσα περίπτωση παράστασης και μία από τις πιο θετικές εκπλήξεις του φεστιβάλ. Ο Γιώργος Σπάνιας κι ο Νικόλας Φραγκιουδάκης ουσιαστικά ετοίμασαν ένα σκηνικό ντουέτο, συνυπογράφοντας το κείμενο και την σκηνική του απόδοση με αποτέλεσμα να δημιουργήσουν μία πολύ «οικεία» και broμαντική δραματουργία.

Η βασική συνθήκη της δραματουργίας τους, είναι πως το Inemuri είναι χωρισμένο σε ισόποσες σκηνές δύο αφηγηματικών χρόνων, του τότε –αναμνήσεις από την εφηβική τους φιλία στη δεκαετία των ’90s- και του τώρα –στο αφηγηματικό παρόν της κηδείας. Ο Γιώργος είναι ο Νικόλας κι ο Νικόλας είναι ο Γιώργος, αφού οι χαρακτήρες που υποδύονται έχουν ο ένας το όνομα του άλλου. Το έργο σε πηγαίνει από το γλυκό κι αθώο της οικειότητας στην φυσική αποξένωση οποιασδήποτε ανθρώπινης σχέσης. Όσο πιο πολύ καταδύουμε στις όμορφες αναμνήσεις των δύο χαρακτήρων, τόσο πιο βαθιά γίνεται και η πληγή της αποξένωσης. Η αφηγηματική τεχνική που ακολούθησαν οι δύο καλλιτέχνες είναι λειτουργική και διεργετική. Τα σκηνικά τους μέσα ήταν απλά: δύο καρέκλες, ένα μανουάλι με κεριά και ένα κουτί «γεμάτο αναμνήσεις». Πόσα Inemuri έχει η ζωή για τον καθένα από εμάς; Μάλλον πολλά. Πολλά έχουμε να δούμε ακόμα από την Ομάδα Past Perfect στο μέλλον.

Στόμα Γεμάτο Χώμα από την Ομάδα Άγρια Σκέψη (Σάββατο 17 Ιουνίου στις 22:45)

Στόμα Γεμάτο Χώμα
Στόμα Γεμάτο Χώμα από την Ομάδα Άγρια Σκέψη

Κείμενο/ Σκηνοθεσία / Σκηνικά / Κοστούμια: Ομάδα Άγρια Σκέψη

Υπόθεση: Εμείς -εκείνη και εγώ- αποφασίσαμε πως δεν είχαμε τελειώσει ακόμα με αυτόν τον κόσμο. Πως κάτι έμενε ακόμα να ειπωθεί , πριν γεμίσουν τα μάτια μας και η καρδιά μας και το στόμα μας με χώμα. Μία performance που εξετάζει τη σχέση του ανθρώπου με την επανάσταση με την ηθική , με την αθωότητα και με την κανονικότητα.

Κριτικό σημείωμα: Το Στόμα Γεμάτο Χώμα είναι μία από τις σκηνικές προτάσεις, που είδαμε και στο Bob Festival. Πολλές ήταν οι επιφυλάξεις που είχαμε βλέποντας την παράσταση Στόμα Γεμάτο Χώμα στο Off Off Athens, με κυριότερη την ασαφή δραματουργική ταυτότητά της και τον σχεδόν αντιθεατρικό λόγο σε σχέση με την συνθήκη της σκηνοθεσίας της παράστασης. Το σκηνογραφικό περιβάλλον της παράστασης ήταν άψογης κατασκευής, με καδρόνια καταβυθισμένα στο χώμα, και στην κορυφή τους ένα κάθισμα. Αριστερά, βρισκόταν μία στοίβα βιβλίων. Από το ταβάνι της σκηνής ήταν κρεμασμένη μίας προστατευτικής μάσκας οξυγόνου. Καθόλη την διάρκεια της παράστασης, υπήρχε η ηχητική συνοδεία της βροχής. Στο υποκριτικό κομμάτι, υπήρχαν κάποια ερμηνευτικά «κενά» που μάλλον ήταν συνεπακόλουθα της ασαφούς δραματουργίας. Είναι αυτό που λέμε «υπερπληροφόρηση του συγγραφέα».

Ερμηνεύουν: Δεμεστίχα Αναστασία, Πογιατζής Σάββας

Το Off Off Athens 2017 Festival βρίσκεται σ’ εξέλιξη με μερικές ακόμα θεατρικές ομάδες να ετοιμάζονται να συστήσουν την δουλειά τους την τρέχουσα εβδομάδα. Μείνετε συντονισμένοι για πολύ περισσότερο ρεπορτάζ στο Artic.gr.

0 46
Mall
Mall, o Λάζαρος Βαρτάνης στην παράσταση του Αναστάση Πινακουλάκη στο θέατρο Επί Κολωνώ στις 9 και 10 Ιουνίου

Την Παρασκευή 9 Ιουνίου, η παράσταση Mall από την ομάδα Neverlanders έκανε πρεμιέρα στο φεστιβάλ Off Off Athens 2017 του θεάτρου Επί Κολωνώ, στα πλαίσια του οποίου παρουσιάστηκε για δύο μόνο παραστάσεις και χειροκροτήθηκε θερμά από κοινό και κριτικούς. Το έργο Mall του πρωτοεμφανιζόμενου συγγραφέα Αναστάση Πινακουλάκη, στο παρθενικό του ανέβασμα, παρουσιάστηκε σε σκηνοθεσία του ίδιου και ερμηνεία του ηθοποιού Λάζαρου Βαρτάνη. Η ομάδα Neverlanders, το όνομα της οποίας πηγάζει και συνδέεται άρρηκτα με το περιεχόμενο του έργου, αποτελείται από νέους καλλιτέχνες που συναντήθηκαν για τη δημιουργία της εν λόγω παράστασης.

Το όνομα της ομάδας προέρχεται συγκεκριμένα, από το κατάστημα παιχνιδιών όπου εργάζεται ο χαρακτήρας του έργου. Με αφορμή την εξαφάνιση ενός 9χρονου αγοριού από εμπορικό κατάστημα της Αθήνας, ο Χρήστος Λαζάρου, υπάλληλος του Neverland, εμφανίζεται ως μάρτυρας στο αστυνομικό τμήμα. Θα οδηγηθεί αυτόματα στον ανακριτή, όπου θα καταδικαστεί πάραυτα για έγκλημα πρώτου βαθμού. Παραμένει όμως ζητούμενο της ανακριτικής διαδικασίας κι αναπάντητο ερώτημα της κοινής γνώμης, με ποιον τρόπο έφυγε το 9χρονο αγόρι από το Mall και πού βρίσκεται αυτή την στιγμή αφού οι κάμερες ασφαλείας δεν αποτελούν τεκμήριο της ομολογίας του φερόμενου ως δράστη.

Mall
Mall του Αναστάση Πινακουλάκη, στις 9 και 10 Ιουνίου στα πλαίσια του Φεστιβάλ Off Off Athens 2017 του θεάτρου Επί Κολωνώ

Η εξαφάνιση του μικρού Θοδωρή, ύστερα από την πολύωρη καθυστέρηση και αμέλεια των γονιών του, θα σταθεί η αφορμή για τη διερεύνηση της ευθύνης και σπουδαιότητας που συνεπάγεται η γέννηση ενός παιδιού. Ο Χρήστος θα διατυπώσει με σιγουριά πως «ο ερχομός ενός παιδιού δεν είναι ποτέ ανώδυνος» και, ανατρέχοντας σε βιώματα της δικής του ηλικίας, θα καταδικάσει ανοιχτά και απροκάλυπτα την κακομεταχείριση ή, χειρότερα, την πλήρη αδιαφορία των γονιών απέναντι στα παιδιά τους.

Το θεματικό ενδιαφέρον του έργου έγκειται στην παράλληλη παρουσίαση-αναδρομή στην παιδική ηλικία του ίδιου του χαρακτήρα-θύτη με αυτήν του θύματος, αναφορικά με την αντιμετώπιση και στάση των γονέων απέναντί τους. Οι συμβολικά επαναλαμβανόμενες αναφορές σε παραμύθια, όπως ο Κοντορεβυθούλης και ο παραλληλισμός, έως και ταύτισή τους με τους ίδιους τους χαρακτήρες, συνθέτουν τον στέρεο δραματουργικό καμβά του έργου, όπου θα βασιστεί το επιμέρους ζοφερό, σύγχρονο «παραμύθι» της εξαφάνισης του μικρού Θοδωρή στην Χώρα του Ποτέ. Έτσι, τα κίνητρα του θύτη μπορεί να μην δικαιολογούνται με την έννοια της ηθικής ανωτερότητας, αλλά τουλάχιστον μετριάζονται.

«Θα πείτε τώρα, πως είναι παιχνίδια κι όχι παιδιά κι εγώ θα σας απαντήσω πως και τα παιδιά δεν είναι παιχνίδια, αλλά πολλοί το λησμονούν»

Το έργο διαθέτει σπάνια θεατρικότητα, σταδιακές και άρτια δομημένες κορυφώσεις και ανατροπές, οι οποίες όχι μόνο δεν λειτουργούν «διακοσμητικά», αλλά έχουν ουσία και βάθος, συνθέτοντας ένα σφιχτό και λειτουργικό αποτέλεσμα. Η σκηνοθεσία τονίζει καίρια το αέναο παιχνίδι που αναδύεται ανάμεσα στη φαντασία και την πραγματικότητα, το παραμύθι και την αλήθεια, ενώ αυτά εν τέλει καταλήγουν να συνυπάρχουν, καθώς σημασία δεν έχει να καθοριστούν τα όρια ανάμεσά τους, αλλά η ουσιαστική αιτία που τα δημιουργεί. Το χρονικό της εξαφάνισης του Θοδωρή και οι ακριβείς λεπτομέρειες χάνουν πια το νόημά τους, καθώς παρεμβαίνει ένα θέμα ανώτερης, ζωτικής σημασίας, όπως η ίδια η πατρότητα ως έμφυτη και αληθινή ή κοινωνικά κατασκευασμένη και ετεροκαθοριζόμενη ανάγκη.

Η παράσταση

Τα σκηνοθετικά ευρήματα «εκμεταλλεύονται» τον σκηνικό χώρο και την υποκριτική δεινότητα του ηθοποιού σε μέγιστο βαθμό. Το σκηνογραφικό περιβάλλον (Έφη Γκαραβέλα) παραπέμπει ευφυώς σε δωμάτιο ανάκρισης, αλλά και σε παιδικό δωμάτιο με σκόρπια παιχνίδια, μία καρέκλα και ένα τραπέζι. Τα σκηνικά αντικείμενα «φέρουν» χαρακτηριστικά που συνδέονται με αναφορές του κειμένου (αναπηρία), επαληθεύοντας την κυκλική πορεία παραμυθιού-στυγνής πραγματικότητας. Η καλοδουλεμένη ερμηνεία του Λάζαρου Βαρτάνη, με τις πολλαπλές ψυχικές διακυμάνσεις και μεταπτώσεις του ήρωα, δείχνει την ενδελεχή ψυχογράφηση και μελέτη που έγινε πάνω στον χαρακτήρα. Περνώντας με χειρουργική ακρίβεια από την επίπλαστη αθωότητα, στον ωμό κυνισμό και την αδιόρατη ειρωνεία, ο ηθοποιός αποδεικνύει την ευρεία υποκριτική του γκάμα.

Το ταξίδι αυτό στην Neverland απέδωσε τα μέγιστα όχι μόνο σε καλλιτεχνικό (συγγραφικό, σκηνοθετικό και υποκριτικό) επίπεδο, αλλά κυρίως σε ανθρώπινο. Αγγίζοντας και διερευνώντας εις βάθος ένα θέμα κοινωνιολογικού και ψυχαναλυτικού ενδιαφέροντος, φέρνει αθέατες και ζοφερές πτυχές της σύγχρονης πραγματικότητας στο προσκήνιο, δημιουργώντας γόνιμο προβληματισμό και καταδεικνύοντας τον ουσιαστικό ρόλο της Τέχνης. Το Off Off Athens 2017 αναμφισβήτητα, δίνει βήμα σε νέους καλλιτέχνες, των οποίων η φωνή πρέπει να ακουστεί και να αναδειχθεί, ακριβώς γιατί αποδεικνύει τη σπουδαιότητα της καλλιτεχνικής δημιουργίας που έχει να πει κάτι στο σήμερα. Για το σήμερα.

Trailer

Συντελεστές παράστασης Mall

  • Κείμενο-Σκηνοθεσία: Αναστάσης Πινακουλάκης
  • Διαμόρφωση σκηνικού χώρου: Έφη Γκαραβέλα
  • Επιμέλεια κίνησης: Κορίνα Κόκκαλη
  • Φωτισμοί: Τάκης Λυκοτραφίτης
  • Φωτογραφίες-τρέιλερ: Πάτροκλος Σκαφιδάς
  • Ερμηνεία: Λάζαρος Βαρτάνης
Πληροφορίες

  • Τοποθεσία: Θέατρο Επί Κολωνώ
  • Διεύθυνση: Ναυπλίου 12 και Λένορμαν 94, Κολωνός
  • Τηλέφωνο: 210 5138067
  • Ημέρες παραστάσεων: Το έργο παρουσιάστηκε την Παρασκευή 9 Ιουνίου στις 20:45 & το Σάββατο στις 10 Ιουνίου στις 22:00
  • E-mailEpi Kolono A και Facebook Page

 


 

0 258
Off Off Festival
Off Off Athens 2017 Festival στο Επί Κολωνώ - Ρεπορτάζ από την 1η εβδομάδα

Το Off Off Athens Festival επέστρεψε στο Επί Κολωνώ για 9η συνεχομένη χρονιά με 24 ομάδες να παρουσιάζουν την δουλειά τους στο θεατρόφιλο κοινό. Μέχρι στιγμής 8 θεατρικές ομάδες έχουν παρουσιάσει την δουλειά τους –εκ των οποίων οι 3 ήταν μονόλογοι- στην Κεντρική Σκηνή του Επί Κολωνώ σ’ ένα πολύ ζεστό κλίμα. Παρακολουθήσαμε 5 παραστάσεις του φεστιβάλ και μεταφέρουμε τις εντυπώσεις μας από το νέο καλλιτεχνικό υλικό της πόλης.

Αναλυτικότερα:

Είσαι εδώ; από Θεατρική ομάδα Virtual (Δευτέρα 29.05.2017 στις 20:45)

Κείμενο: Ηλίας Παρασκευόπουλος | Σκηνοθεσία: Σταύρος Αποστολάτος

Υπόθεση: Το έργο βασίζεται στην θεωρία του Πλάτωνα, για την αιωνιότητα και το ταξίδι της ψυχής μέσα από τις διάφορες μορφές που παίρνει στις πολλαπλές ζωές της σε ένα θνητό σώμα. Μέσα από έναν σουρεαλιστικό λόγο και την αναπόληση – εξιστόρηση καθημερινών περιστατικών εξετάζονται ερωτήματα όπως ο θάνατος, η αγάπη, η ευτυχία, η μοναξιά, ο έρωτας.

Κριτικό σημείωμα: Ο ηθοποιός Ηλίας Παρασκευόπουλος μας συνέστησε θεατρικό του έργο, ερμηνεύοντας το ο ίδιος επί σκηνής σε σκηνοθεσία Σταύρου Αποστολάτου. Ο μύθος του ανατρέχει στη θεωρία του Πλάτωνα, για την ανακύκλωση των Ψυχών, και τον τρόπο με τον οποίο οι Ψυχές διαλέγουν εκ νέου ένα άπλαστο σώμα και μία μοίρα. Προτού πιει όμως ο ήρωας το νερό της λήθης, σε ποιες αμαρτίες ανατρέχει; Το κείμενο του Παρασκευόπουλου είναι πολύ απαιτητικό σκηνικά, γιατί ανατρέχει σε λίγα «σκηνικά λεπτά» πολλούς χρόνους, με την ψυχή του χαρακτήρα του να έχει ταλαιπωρηθεί ήδη 1000 χρόνια για την ζωή που έζησε. Τα πρόσωπα που τον στιγμάτισαν, οι γονείς του, η δυσκολία προσκόλλησης του σ’ ένα φύλο, και η αφαιρετική πλατωνική ιδέα, σε μία μόνο παράσταση, είναι δύσκολη υπόθεση.

Στην παράσταση συμβαίνουν πολλά που είναι δύσκολα να τα συλλάβεις και να τ’ αναλύσεις αμέσως, αλλά αυτό που προσπαθεί να πει το κείμενο, είναι η σημασία που έχουν οι πράξεις μας και οι άνθρωποι της ζωής μας και τι θα κάναμε με μία δεύτερη ευκαιρία. Η κίνηση του Σταύρου Αποστολάτου λειτουργεί στο να δειχθεί η ρευστότητα της ψυχής του ήρωα, ενώ ο ηθοποιός καταφέρνει να ελιχθεί στην σκηνή με μία εξαιρετική τεχνική. Η εκφορά του λόγου ωστόσο και η πληθωρική ενδυματολογική εναλλαγή δυσχεραίνουν την πρόσληψη του μύθου. Νομίζω πως θα ήταν πιο λειτουργική η παράσταση με λιτότερη σκηνογραφική όψη.

Συντελεστές της παράστασης

  • Ενδυματολογία: Δάφνη Χρίστου
  • Σκηνικά: Ιωάννα Σιβίτη
  • Video: Χρήστος Συμεωνίδης
  • Ερμηνεία: Ηλίας Παρασκευόπουλος

 

Crush από Θεατρική Ομάδα nopubitco (Τετάρτη 31.05.2016 στις 20:45)

Crush
Ο Χρήστος Καρανάτσης ως Lady Saligia

Κείμενο / Σκηνοθεσία: nopubitco ( Andrea-Lotta Γιαννακοπούλου και Χρήστος Καρανάτσης)

Υπόθεση: «Κυρίες και κύριοι, ζωντανά στη σκηνή του Επί Κολωνώ, φρέσκια από τον 73χρονο της ύπνο, η Lady Saligia και η «αμαρτία ή θάνατος» ζωή της! Για δυο μέρες μόνο, η πιο διάσημη «γυναίκα με τα μούσια» θα σας διασκεδάσει μέχρι δακρύων. Ό,τι και αν αυτό σημαίνει.» Μία γυναίκα σ’ ένα αντρικό σώμα, η Lady Saligia μας αφηγείται την πολυτάραχη ζωή της σε μία μουσιοκοθεατρική παράσταση.

Κριτικό σημείωμα: Από την πρώτη κιόλας στιγμή στην παράσταση Crush, ένιωσα την ιστορία της Lady Saligia και έλαβα την φυσιογνωμία της παράστασης χωρίς να προσπαθήσω να την πλησιάσω. Ο Χρήστος Καρανάτσης ως Lady Saligia, εμφανίζεται ενδεδυμένος μ’ ένα στρας φόρεμα, πορτοκαλί γόβες και μία ασπρόμαυρη περούκα, τα νύχια του είναι βαμμένα κόκκινα. Μία πορτοκαλί κορδέλα στο πάτωμα, ορίζει τον δρόμο, ενώ σκηνικά αντικείμενα έχουμε μόνο ένα σκαμπό κι ένα αρμόνιο. Η παράσταση είναι μοιρασμένη ανάμεσα στο λόγο –αυτοβιογραφία της Lady Saligia- και το τραγούδι –επιλογές κομματιών ξένου κυρίως ρεπερτορίου-.

Το κείμενο των Andrea-Lotta Γιαννακοπούλου και Χρήστου Καρανάτση είναι εξαιρετικά καλογραμμένο και προσωπικό, φανερά αποτέλεσμα μίας έρευνας πάνω στο θέμα του έργου. Έχουμε ξανακούσει αρκετά συχνά queer ιστορίες, αλλά εδώ υπάρχει κάτι το ιδιόκτητο. Ο ηθοποιός σε παίρνει αμέσως μαζί του, ενώ τα μουσικά κομμάτια (επιλογές από Wizard of Oz έως Sia και Katy Perry) είναι το ατού της παράστασης. Φαντάζομαι αυτή την παράσταση σε μεγαλύτερη έκταση σε bar theatre εκδοχή.

Συντελεστές της παράστασης

  • Σύμβουλος δραματουργίας / Βοηθός σκηνοθέτη: Άννα-Μαρία Πισκοπάνη
  • Σύμβουλος σε θέματα ήχου και φωτισμού: Θεοδόσης Κουτρούλης
  • Σκηνικά / Κοστούμια: nopubitco & friends
  • Φωτογραφίες: Αργύρης Κρομμύδας
  • Ερμηνεύει: Lady Saligia (Χρήστος Καρανάτσης)

 

Store 999 από Ομάδα Βουστροφηδόν (Τετάρτη 31.05.2017 στις 22:00)

Κείμενο-σκηνοθεσία: Γιάννης Μπλέτας

Υπόθεση: Έχεις βαρεθεί τη ζωή σου; Προτιμάς να μένεις στο κρεβάτι στο σκοτάδι και να μη βλέπεις άνθρωπο; Έχεις κατάθλιψη; Δεν έχεις λεφτά; Είσαι άρρωστος και θες να επιταχύνεις το θάνατό σου; Μήπως θες να αυτοκτονήσεις; Το μαγαζί Store 999 είναι ένα κατάστημα διαφορετικό από τ’ άλλα. Στο μαγαζί Store 999 κάθε προϊόν κοστίζει 999 ευρώ. Το μαγαζί Store 999, δε βρίσκεται ούτε στη Βουκουρεστίου, ούτε στην πλατεία Κάνιγγος. Το μαγαζί Store 999 έχει 59 καταστήματα σε όλη την Ελλάδα. To μαγαζί Store 999 προτείνει ιδέες στους αυτόχειρες. Ο υπεύθυνος του καταστήματος, Χάρης Χάρος, μας ανοίγει τις πόρτες του μαγαζιού, μας καλωσορίζει, μας αναφέρει τις προσφορές της ημέρας και μας συμβουλεύει να επιλέξουμε το πιο σωστό προϊόν και τον πιο ανώδυνο τρόπο για αυτοκτονία. Ο έρωτας όμως τι σχέση έχει με αυτό το μαγαζί;

Κριτικό σημείωμα: Μέρος της παράστασης διαγωνίστηκε και στο Scratch του Bob Festival κερδίζοντας τις εντυπώσεις με την θεαματική του σκηνική παρουσία. Τα φωτιστικά περιγράμματα που κάνουν άμεση σύνδεση με πόρτες αλλά και με φέρετρα, είναι το βασικό σκηνικό εργαλείο των ηθοποιών. Το μακιγιάζ και οι περούκες δίνουν ένα τεατράλε χαρακτήρα στην παράσταση. Το κείμενο διακρίνεται για το μαύρο χιούμορ του και την σπιρτόζα του ροή. Οι ηθοποιοί το υποστήριξαν με κάθε δύναμη φτιάχνοντας μία ευχάριστη κι αρμονική παράσταση.

Ερμηνεύουν:
Ιωάννα Κόχειλα-Νουλλέλη, Δημήτρης Αντωνιάδης, Γιώργος Κρομύδας, Τατιαλένα Κατέχη

Η Φυγή της Ιοκάστης από την Εταιρεία Θεάτρου Salto Mortale (Σάββατο 03.06.2017 στις 20:45)

Η φυγή της Ιοκάστης
Η Ματίνα Καράμπαλη -συγγραφέας και πρωταγωνίστρια της παράστασης

Κείμενο: Ματίνα Καράμπαλη | Σκηνοθεσία: Ευγενία Μακαντάση

Υπόθεση: Η Κενοβία/Ιοκάστη δυσκολεύεται να αναγνωρίσει και να εκφράσει τα συναισθήματα της και προσπαθεί να έρθει πιο κοντά σε αυτά. Η ονειροπόλα φίλη της και η ανορθόδοξη ψυχολόγος της συνεισφέρουν σε αυτή την προσπάθεια με το δικό τους μοναδικό τρόπο…

Κριτικό σημείωμα: Το έργο της Ματίνας Καράμπαλη έχει ως κεντρική ηρωίδα την Κενοβία που γράφει ένα έργο για την ζωή της, τα ψυχολογικά της αδιέξοδα, την ερωτική της ζωή και την ταραγμένη της σχέση με την μητέρα της. Το κείμενο εκ γραφής καταφεύγει σε πολλούς αυτοματισμούς με τους χαρακτήρες να μιλάνε περισσότερο για τα συναισθήματά τους, παρά να βλέπουμε πραγματική τριβή μεταξύ τους και τ’ αδιέξοδα τα οποία θίγει το έργο. Άλλοτε δραματικό, άλλοτε χιουμοριστικό, το κείμενο δεν έχει μία σαφή ταυτότητα έως το τέλος, που αποκαλύπτεται η ταυτότητα της ηρωίδας. Σκηνικά, βλέπουμε το γραφείο της ψυχαναλύτριας, το σπίτι της Ιοκάστης, και ένα club, ενώ στην εξέλιξη του έργου, το σκηνικό περιβάλλον αναδιαμορφώνεται σε κέντρο αποκατάστασης. Βασική αδυναμία της παράστασης, η ανομοιογένεια του θιάσου. Ωστόσο, η Ευγενία Μακαντάση και η Salto Mortale έδωσαν μία παράσταση με οικεία ατμόσφαιρα, που αν και μιλούσε για βαριές ψυχολογικές καταστάσεις, είχε αρκετές ανάλαφρες στιγμές.

Ερμηνεύουν:
Ματίνα Καράμπαλη, Φωτεινή Καραγκούνη, Κωνσταντίνα Ρουμελιώτη, Δήμητρα Ζαχαροπούλου, Σάββας Πετρίδης

Frida από Εταιρεία Θεάτρου ΟΜΑΖ (Σάββατο 03.06.2017)

Frida
Η Έλλη Χρονιάρη ως Frida

Δραματουργία: Έλενα Βισέρη, Κωνσταντίνα Δούκα-Γκόση | Σκηνοθεσία: Έλενα Βισέρη, Πέτρος Παπαζήσης

Υπόθεση: H Φρίντα Κάλο. Οι πίνακες, τα γράμματα, το ημερολόγιό της. Οι άλλοι. Μια γειτόνισσα, μια μητέρα, μια αδελφή, ένας αγαπημένος, ένας τελωνειακός, μια φίλη, ένας μαθητής, μια νοσοκόμα. Το Μεξικό. Ένας ιδιαίτερος πολιτισμός. Ένας άλλος κόσμος. Μια παράσταση με αφορμή την διάσημη ζωγράφο. Μέσα από το δικό μας βλέμμα, η ζωή και το έργο της. Ένα άτομο επί σκηνής.

Κριτικό σημείωμα: Η παράσταση παρουσιάστηκε μ’ επιτυχία τον χειμώνα στο Θέατρο Τ, στη Θεσσαλονίκη. Η Φρίντα Κάλο είναι μία από τις προσωπικότητες που σηκώνουν πολλές καλλιτεχνικές βιογραφίες, με χαρακτηριστικότερη αυτήν της κινηματογραφικής ταινίας του Julie Taymor με την Salma Hayek στον ομώνυμο ρόλο. Στην Αθήνα, είχαμε δει πριν μερικά χρόνια την θεατρική παράσταση της Εster Andre Gonzalez στο Θέατρο της Οδού Κεφαλληνίας. Η παράσταση Frida είναι μέχρι στιγμής η πρώτη παράσταση που σημειώνει sold out και μάλιστα κρατώντας και λίστα αναμονής. Ο μύθος της Φρίντα ωστόσο, όσο γοητευτικός κι αν είναι, κρύβει ένα σωρό δυσκολίες στην αφήγησή του. Πως μπορεί μία ηθοποιός ν’ αφηγηθεί το έργο και την ζωή της Frida; Η αλήθεια είναι πως η Έλλη Χρονιάρη είχε μία εκρηκτική σκηνική ενέργεια στην παράσταση Frida, αν και το κείμενο της παράστασης δεν είχε διαμορφώσει μία δική του ταυτότητα.

Η αφήγηση είναι μ’ επίκεντρο τον άνθρωπο-Frida και είναι άνισα μοιρασμένη σε 8 αφηγητές, με την Frida φυσικά να είναι το κεντρικό πρόσωπο. Σκηνογραφικά, βλέπουμε ισχνές προσπάθειες απόδοσης του μεξικανικού χώρου, όπως μπουκαλάκια, φούντες και το ριχτάρι της πρωταγωνίστριας. Η ηθοποιός μ’ εύκολες κινήσεις, ενάλλασσε τα κοστούμια της για τους εκάστοτε αφηγητές. Έλειψε ωστόσο η σωματική ανημπόρια της ζωγράφου, όπως αναφερόταν συνέχεια στο κείμενο, παρόλο που υπήρχε η αναπηρική της καρέκλα. Η κίνηση της θα έπρεπε –νομίζω- να κατευθυνθεί περισσότερο προς τα εκεί. Θα προτιμούσα ενδεχομένως και λιγότερες εναλλαγές ενδυμάτων, ακόμα κι ένα μόνο αν ήταν χαρακτηριστικό θα αφηγούταν την ιστορία της Frida. Ό,τι και να γράψω ωστόσο, η παράσταση της Εταιρεία Θεάτρου ΟΜΑΖ είχε μία καθαρή φυσιογνωμία και μία σαγηνευτική πρωταγωνίστρια.

Συντελεστές της παράστασης

  • Σκηνικά: Δήμητρα Παράσχου, Δέσποινα Γκουγκουλιάνα
  • Κοστούμια: Δέσποινα Γκουγκουλιάνα
  • Φωτισμοί: Κωνσταντίνα Δούκα-Γκόση, Πέτρος Παπαζήσης
  • Φωτογραφίες: Buba Soso Gadebava, Παρθένα Χαριστέα, Δήμητρα Παράσχου
  • Ερμηνεύει: Έλλη Χρονιάρη

Το Off Off Athens 2017 Festival βρίσκεται σ’ εξέλιξη με άλλες 7 εβδομάδες να ετοιμάζονται να συστήσουν την δουλειά τους την τρέχουσα εβδομάδα. Μείνετε συντονισμένοι για πολύ περισσότερο ρεπορτάζ στο Artic.gr.

10+1 γυναικείες ερμηνείες
Οι 10+1 γυναικείες ερμηνείες που ξεχωρίσαμε για την θεατρική σεζόν 2016-2017

Άλλη μία θεατρική σεζόν φτάνει στο τέλος της, με πολλές δυνατές στιγμές στο θεατρικό σανίδι. Σε αυτό το άρθρο ξεχωρίζουμε μερικές γυναικείες ερμηνείες ως τις αγαπημένες μας, για την μοναδική τεχνική τους σε απαιτητικούς ρόλους.

Αλεξάνδρα Καζάζου – Λίβια Σερπιέρι, Insenso

Η Αλεξάνδρα Καζάζου στο έργο του Δημήτρη Δημητριάδη Insenso
Μετά τον «Ευαγγελισμό της Κασσάνδρας», η Αλεξάνδρα Καζάζου «διαπραγματεύεται» ξανά τον Δημήτρη Δημητριάδη στο έργο του Insenso

Θέατρο Τέχνης | Κείμενο: Δημήτρης Δημητριάδης, Σκηνοθεσία: Πέτρος Σεβαστίκογλου

Πρόκειται για την πολωνική παραγωγή του Ινστιτούτου Γκροτόφσκι και της Avant Art, που παρουσιάστηκε για 4 μόλις παραστάσεις στο Τέχνης. Το «Insenso» είναι η ιστορία μιας γυναίκας που «παραφρονεί» από έρωτα, που ο έρωτας εξωθεί πέρα της λογικής της, πέρα του μέτρου, πέρα από κάθε αποδεκτού ορίου: «Insenso», ολοσχερής ήττα της φρόνησης – εξουθενωτικός θρίαμβος των αισθήσεων, ακροβασία στα όρια της λογικής. Η Αλεξάνδρα Καζάζου έδωσε σώμα στις (αυτο)καταστροφικές επιπτώσεις του έρωτα και της πολιτικής πάνω σε μία ιστορική προσωπικότητα. Η κινησιολογική τεχνική της ηθοποιού ήταν εντυπωσιακή και σε πλήρη συνδιαλεκτική με το έργο του Δημητριάδη. Στην εξέλιξη της παράστασης, το έδαφος υποχώρησε στους τόνους νερού που βρίσκονταν κάτω από την σκηνή.

 

Ιωάννα Παππά – Το μόνον της ζωής του ταξείδιον

Ιωάννα Παππά
Η Ιωάννα Παππά στο Μόνον της ζωής του ταξείδιον

Tempus Verum Εν Αθήναις | Κείμενο: Βιζυηνός, Σκηνοθεσία: Δήμος Αβδελιώτης

Το γλυκόπικρο διήγημα του Βιζυηνού φέρει επί σκηνή με πολλαπλούς αφηγηματικούς ρόλους, η Ιωάννα Παππά εδώ και μερικές εβδομάδες, ενώ ετοιμάζεται να περιοδεύσει ανά την Ελλάδα. Η τεχνική της Παππά είναι πάντα ολόκληρη η παράσταση. Μετά τις εξαιρετικής ποιότητας ερμηνείες της στις παραστάσεις Οδός Πολυδούρη και Μιράντα, η Ιωάννα Παππά, έχοντας στη διάθεση της το κλασικό πια διήγημα του Βιζυηνού κι απλώς ένα ξύλινο σκαμνί, δίνει μία από τις καλύτερες ερμηνείες της χρονιάς.

 

Έμιλυ Κολιανδρή – Βιόλα, Δωδέκατη Νύχτα

Δωδέκατη Νύχτα
Η Έμιλυ Κολιανδρή ως Βιόλα στη Δωδέκατη Νύχτα (σκην. Δημήτρης Καραντζάς)

Εθνικό Θέατρο | Σαίξπηρ/μετάφραση: Νίκος Χατζόπουλος, Σκηνοθεσία: Δημήτρης Καραντζάς

Η Έμιλυ Κολιανδρή ήταν ένα από τα πρόσωπα που ξεχώρισαν φέτος στο Εθνικό, καθώς πέραν τον κεντρικό ρόλο της στη Δωδέκατη Νύχτα, πρωταγωνίστησε και στους κιτσοπουλικούς Τυραννόσαυρους στην Πειραματική Σκηνή. Η Βιόλα της έφερε την βασιλική ευγένεια που αρμόζει στον ρόλο, ενώ η σύγχυση των φύλων λειτούργησε άψογα, με εξαιρετικό συνοδοιπόρο τον Άρη Μπαλή.

 

Καρυοφυλλιά Καραμπέτη – Κυρία Τσίτελ, Πλατεία Ηρώων

Πλατεία Ηρώων
Η Καρυοφυλλιά Καραμπέτη ως Κυρία Τσίτελ στην Πλατεία Ηρώων

Θέατρο της Οδού Κυκλάδων | Τόμας Μπένχαρτ / μετάφραση: Έρι Κύργια, Σκηνοθεσία: Δημήτρης Καραντζάς

Ο χρόνος του έργου είναι η μέρα της κηδείας του καθηγητή μαθηματικών Γιόζεφ Σούστερ και ο τόπος είναι το διαμέρισμα της οικογένειας Σούστερ στην Πλατεία Ηρώων, απ’ όπου και αυτοκτόνησε ο καθηγητής, βουτώντας στο κενό. Στο πρώτο μέρος του δράματος, η κυρία Τσίτελ σχεδόν μονολογεί, σ’ ένα δριμύ κατηγορώ της αυστριακής αριστοκρατίας. Η Καρυοφυλλιά Καραμπέτη πιο γήινη από ποτέ, αποδεικνύει πως μπορεί ν’ αναμετρηθεί με όλες τις ποιότητες και όλες τις εντάσεις όταν πλάθει μία ερμηνεία. Η μεγάλη πρωταγωνίστρια του ελληνικού θεάτρου, τα τελευταία χρόνια δοκίμασε με ζήλο τους νεώτερους δημιουργούς, Bijoux de Kant και τώρα Δημήτρη Καραντζά, και το αποτέλεσμα την δικαίωσε, ενώ το καλοκαίρι θα την δούμε στους Πέρσες του ανήσυχου Άρη Μπινιάρη.

 

Στεφανία Γουλιώτη – AmorS, Σονέτα Σαίξπηρ

AmorS-Shakespeare
H Στεφανία Γουλιώτη στο AmorS με τον Αργύρη Πανταζάρα

Θέατρο της Οδού Κυκλάδων | Σκηνοθεσία/Κίνηση: Rootless Root (μαζί με τους πρωταγωνιστές)

Μία πολύ ενδιαφέρουσα δουλειά είδαμε για πολύ λίγες παραστάσεις στο Θέατρο της Οδού Κυκλάδων, στο πλαίσιο του φετινού αφιερώματος στα Σονέτα του Σαίξπηρ (στο ίδιο πλαίσιο είδαμε και την συγκλονιστική Αντιφώνηση του Δημήτρη Δημητριάδη). Ο Αργύρης Πανταζάρας κι η Στεφανία Γουλιώτη συνέπραξαν για να δημιουργήσουν ένα σκηνικό ρεσιτάλ σε κίνηση Rootless Root και μουσική επιμέλεια του Γιώργου Πούλιου. Η Στεφανία Γουλιώτη κατάφερε μέσα σ’ ελάχιστη διάρκεια να διαμορφώσει μία σκηνική περσόνα, που αφηγήθηκε τον υπερβατικό έρωτα των Σονέτων, χωρίς να επρόκειτο για έναν εξαρχής δομημένο δραματουργικά ρόλο. Εξαιρετική επίσης στην παράσταση Ο Θεός της Σφαγής που παρουσιάστηκε για δεύτερη sold out χρονιά στο Θέατρο Αθηνών σε σκηνοθεσία Κωνσταντίνου Μαρκουλάκη.

 

Κόρα Καρβούνη – Blanche Dubois, Λεωφορείο ο Πόθος

Λεωφορείο ο Πόθος
Η Κόρα Καρβούνη ως Μπλανς

Σύγχρονο Θέατρο | T. Williams / μετάφραση: Γ. Χατζηνικολάου | Σκηνοθεσία: Ελένη Σκότη

Η Blanche Dubois πήρε το «Τραμ ο Πόθος» και κατέβηκε φέτος στην Οδό Ευμολπίδων στον Κεραμεικό, για την πρώτη συμπαραγωγή Επί Κολωνώ και Σύγχρονου Θεάτρου. Η Κόρα Καρβούνη, μετά τις ξεχωριστές της κινηματογραφικές δουλειές και την επιτυχία της παράστασης Παράσιτα (Θέατρο του Νέου Κόσμου), επιστρέφει στο κλασικό ρεπερτόριο, για να ερμηνεύσει έναν από τους πιο αξιοζήλευτους ρόλους της παγκόσμιας δραματουργίας. Η ηθοποιός έχει μία εντελώς δική της φυσιογνωμία που ερμηνεύει το αλλογενές, το «χάσιμο» κι αυτό είχε φανεί στις παραστάσεις Ευρυδίκη (Θέατρο Πορεία) και Πανηγύρι (Εθνικό Θέατρο). Ήταν λοιπόν, σα να έπρεπε να ερμηνεύσει την Blanche, για να ξεκλειδώσει όλα αυτά που φέρει η ηρωίδα και δεν είναι μόνο η συνήθης επιθετική σεξουαλικότητα.

 

Ιωάννα Κολιοπούλου – Στέλλα Γερακάρη, Στέλλα Κοιμήσου

Στέλλα Κοιμήσου
Η Ιωάννα Κολλιοπούλου ως Στέλλα Γερακάρη

Εθνικό Θέατρο | Σκηνοθεσία: Γιάννης Οικονομίδης

Ένα από τα πιο συζητημένα πολιτιστικά γεγονότα της χρονιάς, ήταν η θεατρική σκηνοθεσία του Γιάννη Οικονομίδη και μάλιστα με αφορμή την Στέλλα Βιολάντη του Ξενόπουλου. Η παράσταση διαφημίστηκε για τον αυτοσχεδιαστικό χαρακτήρα της όσον αφορά το κείμενο της εκάστοτε παράστασης. Πρωταγωνίστρια σε όλο αυτό, η συνεχώς ανερχόμενη Ιωάννα Κολλιοπούλου, που αυτό τον καιρό παίζει στην παράσταση Τρειςευτυχισμένοι στο Πορεία (σκηνοθεσία Χουβαρδά). Η Ιωάννα Κολλιοπούλου έχει ένα φυσικό νεύρο, που δε φαίνεται καθόλου επιτηδευμένο, και είχε κάνει την ερμηνεία της στα Παράσιτα (Θέατρο του Νέου Κόσμου) «συλλεκτική». Το Στέλλα Κοιμήσου θα επιστρέψει το επόμενο φθινόπωρο, καθώς φαίνεται, στο Εθνικό.

 

Αγορίτσα Οικονόμου – Ματριόνα, Η Δύναμη του Σκότους

Αγορίτσα Οικονόμου
Η Αγορίτσα Οικονόμου ως Ματριόνα στη Δύναμη του Σκότους

Σύγχρονο Θέατρο | Κείμενο: Tolstoi, σκηνοθεσία: Ελένη Σκότη-Γιώργος Χατζηνικολάου

Ένα σχεδόν άγνωστο αριστούργημα του Τολστόι γραμμένο μέσα στη δίνη μιας βαθύτατης εσωτερικής κρίσης του, με ήρωές του όχι πρόσωπα της «καλής κοινωνίας» όπως συνηθίζει, μα απλούς μουζίκους κοντά στους οποίους προσπαθεί να ζήσει γαλήνια και ειρηνικά. Κι, όμως, συμβαίνουν και εδώ πράγματα φρικαλέα. Το Σκότος, από τη μία δηλώνουν ο Νικήτα (εξαιρετικός Γιώργος Παπαγεωργίου) και η Ματριόνα, η αδίστακτη μητρική φιγούρα που ερμήνευσε η Αγορίτσα Οικονόμου, κι αφετέρου το μαύρο σκηνικό περιβάλλον. Η Αγορίτσα Οικονόμου, δέσποζε σκηνικά σε κάθε μία από τις σκηνές που συμμετείχε η Ματριόνα, ως τις ανυποχώρητες μητρικές/γυναικείες παρουσίες στην κάθε τόπου κι εποχής επαρχία.

 

Ελεάνα Στραβοδήμου – Ιρίνα, Τρεις Αδερφές

Τρεις Αδερφές Tempus Verum
Η Ελεάνα Στραβοδήμου (πρώτη στ’ αριστερά) κι ο θίασος των Τριών Αδερφών

Tempus Verum Εν Αθήναις | Chekhov, μετάφραση: Α.Ίσαρης & Γ. Δεπάστας, σκηνοθεσία: Δ. Μυλωνάς

Δύο (τρίωρες) παραγωγές Τριών Αδερφών φέτος, η συγκεκριμένη και η επανάληψη της επιτυχίας του Πορεία, και ήταν και οι δύο σχεδόν sold out. Ο Δημήτρης Μυλωνάς μπορεί να καμαρώνει, καθώς η παράσταση ταξίδεψε ως την Ρωσία για να παίξει στα πάτρια εδάφη του συγγραφέα του έργου. Η παράσταση συνολικά μου άρεσε για τον ανάλαφρο χαρακτήρα της, αλλά ξεχώρισε η δραματική κορύφωση της Ελεάνας Στραβοδήμου στον ρόλο της Ιρίνα. Η ηθοποιός φαίνεται πόσο δουλεύει από παράσταση σε παράσταση και είναι έτοιμη για σπουδαίες ερμηνείες.

 

Κωνσταντίνα Τάκαλου – Πόρνη, Η Επανένωση της Βόρειας με τη Νότια Κορέα

Θέατρο Τέχνης (Υπόγειο) | Joel Pommerat, μτφ: Μ. Κάλμπαρη, σκηνοθεσία: Νίκος Μαστοράκης

Ο Νίκος Μαστοράκης σημείωσε την δεύτερη box office επιτυχία του στη δεύτερη συνεχόμενη παρουσία του στο Θέατρο Τέχνης. Μετά Τα Παιδιά του Ήλιου, σειρά είχε το σπονδυλωτό έργο του Joel Pommerat με σύγχρονα θέματα. Η παράσταση είχε -κατά την γνώμη του γράφοντος- ορισμένες αδυναμίες σε σκηνογραφικά ζητήματα και στο κείμενο, αλλά διέθετε σίγουρα δεινές ερμηνείες. Για παράδειγμα, η Κωνσταντίνα Τάκαλου, στην σκηνή της πόρνης που «ζητιανεύει» τον έρωτα ενός νεαρού (Χάρης Φραγκούλης), έδωσε μία από τις δυνατές στιγμές της παράστασης. Συγκλονιστική βέβαια, η ερμηνεία της στην Τάξη μας που σκηνοθέτησε ο Τάκης Τζαμαργιάς στο Εθνικό, ιδίως στην σκηνή του βιασμού της από τρεις άντρες. Το καλοκαίρι η Τάκαλου θα ερμηνεύσει αγγελιοφόρο στην Μήδεια του Τέχνης στην Επίδαυρο.

 

Ανερχόμενη της χρονιάς: Χαρά-Μάτα Γιαννάτου

Λαμπεντούζα
Η Χαρά-Μάτα Γιαννάτου στο ρόλο της Ντενίζ

Κλείνουμε το αφιέρωμά μας στις γυναικείες ερμηνείες της χρονιάς, με την Χαρά-Μάτα Γιαννάτου, που είχε μία πολύ έντονη παρουσία στα θεατρικά πράγματα φέτος. Από την Λαμπεντούζα όπου συμπρωταγωνίστησε με τον Αργύρη Ξάφη (Θέατρο του Νέου Κόσμου) και τους κωμικούς της ρόλους (Το Έξυπνο Πουλί, Το Μεγάλο Κρεβάτι/αμφότερα σε σκηνοθεσία Μάνου Βαβαδάκη), κι από το «πέρασμα» της στο Χασίς του Ακύλλα Καραζήση, ως την πιο πρόσφατη Μητρόπολη που παρουσιάζει ο Αργύρης Πανταζάρας στο Σύγχρονο Θέατρο, η Χαρά-Μάτα ξέρει να δίνει τον εαυτό της σε ό,τι κάνει. Δε νομίζω να διαψευστώ, λέγοντας πως θα δούμε πολύ την Χαρά-Μάτα Γιαννάτου τα επόμενα χρόνια και ίσως σε μερικές σπάνιες Επιδαυρικές στιγμές.

Οι αυλαίες των κλειστών θεάτρων κατεβαίνουν η μία μετά την άλλη, καθώς βρισκόμαστε στην αρχή του Φεστιβάλ Αθηνών κι Επιδαύρου, όπου κρύβονται ένα σωρό ερμηνείες που μέλλουν να γίνουν οι νέες αγαπημένες του θεατρόφιλου κοινού.

 

Σούμαν από τις εκδόσεις Σοκόλη
«Σούμαν» της Σοφίας Καψούρου, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Σοκόλη

Το «Σούμαν» είναι το δεύτερο θεατρικό έργο της ηθοποιού και συγγραφέως, Σοφίας Καψούρου, το οποίο κυκλοφόρησε τις αρχές Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Σοκόλη και παρουσιάστηκε από το Εθνικό Θέατρο στο πλαίσιο της δράσης «Ο συγγραφέας του μήνα», σε σκηνοθεσία του Λευτέρη Γιοβανίδη.

Το έργο πηγάζει από τη ζωή του μεγάλου Γερμανού συνθέτη, Ρόμπερτ Σούμαν· ανασταίνοντας τις ρομαντικές του μελωδίες, και με συνοδοιπόρους τους ρομαντικούς της ήρωες. Η Σοφία Καψούρου μας ταξιδεύει, ισορροπώντας ανάμεσα σε δύο χώρους και δύο εποχές: την Ευρώπη του 19ου αιώνα και την Αθήνα του 21ου.

robert-schumann
Ο Ρόμπερτ Σούμαν (Robert Schumann), γεννήθηκε στις 8 Ιουνίου 1810 και πέθανε στις 29 Ιουλίου 1856. Ήταν Γερμανός ρομαντικός συνθέτης.
Η υπόθεση του έργου

Στο έργο ξεδιπλώνεται, η ζωή και τα όνειρα του Σούμαν. Ο φλογερός έρωτας του για την Κλάρα, την ταλαντούχα κόρη του δασκάλου του. Οι αντιρρήσεις του πατέρα της για τον γάμο τους. Η δύσκολη και ίσως ανταγωνιστική συζυγική ζωή. Οι επιτυχίες, οι αποτυχίες. Η παράνοια… και ο 19ος αιώνας «επεμβαίνει» όμορφα μέσα από τη δύσκολη ζωή ενός Ρώσου μετανάστη στην Αθήνα του 21ου αιώνα, όπου το όνειρό του ήταν να γίνει διάσημος σολίστ· όμως οι συνθήκες δεν τον άφησαν.

Ένα έργο για τη μεγαλοφυΐα και τον έρωτα. Ένα έργο για τη μουσική και τη σιωπή. Ο ρομαντικός ήρωας δεν έχει εποχή. Τι σχέση έχει ο ηρωισμός με την τέχνη; Πώς θες να σε θυμούνται; Ήρωα ή Σούμαν;

Η Ευρώπη του 19ου αιώνα γλυκά «μπλεγμένη» με την Αθήνα του 21ου αιώνα. Ίδια όνειρα, ίδιοι έρωτες, ίδια αδιέξοδα, ίδιες οι επιθυμίες των ανθρώπων. Μόνο τα χρόνια αλλάζουν και οι αιώνες.

 

parastasi-souman-ethniko-theatro
Το έργο «Σούμαν» ανέβηκε το Φεβρουάριο του 2017, από το Εθνικό Θέατρο στη Σκηνή-«Νίκος Κούρκουλος», σε σκηνοθεσία του Λευτέρη Γιοβανίδη, με τους: Λευτέρη Βασιλάκη, Δημήτρη Γεωργιάδς, Εύη Δόβελου, Ελεάνα Καυκαλά,Ταμίλα Κουλίεβα, Φώτη Λαζάρου, Δήμητρα Μητροπούλου, Ηλία Παρασκευόπουλο, ΚώσταΤριανταφυλλόπουλο
Η Σοφία Καψούρου μας μίλησε για το βιβλίο της

  • Πώς σου γεννήθηκε η ιδέα, να γράψεις ένα έργο για τον Σούμαν;

Όταν γράφω για κάποιον, ζω μαζί του. Όπως ζουν μαζί οι εραστές και μετά χωρίζουν. Γνώρισα τον Σούμαν τυχαία σε ένα μπαρ, πιάσαμε την κουβέντα, εκείνος δεν μίλαγε πολύ, σώπαινε και ξαφνικά ξέσπασε σε παραλήρημα. Το παραλήρημα είναι ένδειξη κατάθλιψης, μου είπε μια φίλη ψυχολόγος, όταν της μίλησα για τον άντρα που με κέρασε κονιάκ και ήπιαμε στην υγειά του Ρήνου. Και κάπως έτσι η μια νύχτα έφερε την άλλη και η άλλη την επόμενη. Κι ό,τι έμεινε είναι ένα βιβλίο με τίτλο «Σούμαν» κι εξώφυλλο τη φωτογραφία του γόη. Μου είπε ότι ήταν μουσικός. «Τι γράφεις;» τον ρώτησα. «Όχι τι γράφω αλλά για ποιον γράφω», με διόρθωσε. Κι είχε δίκιο. Πάντα για κάποιον γράφουμε. Ζώντα ή τεθνεώτα. Εραστή ή μισητό. Μάνα ή πατέρα. Ήρωα ή λιποτάκτη. Εαυτόν ή πλησίον. Η ρίμα του «Σούμαν» είναι η ανάγκη κάθε ανθρώπου για ζευγάρωμα. Ακόμα κι αν αυτή η ανάγκη ικανοποιηθεί, μερικώς ή πλήρως, πάντα στο τέλος ένα μέλος του ζευγαριού μένει μόνο. Το ζευγάρωμα θα κορυφωθεί, θα γεννήσει κι άλλες ρίμες και θα ξεφτίσει στο τέλος .Είναι η vita poetica κάθε ανθρώπου, δοξασμένου ή αδόξαστου.

  • Πώς έφτασε το έργο «Σούμαν» στο Εθνικό Θέατρο;

Το έργο «Σούμαν» κατατέθηκε ανωνύμως στο Εθνικό Θέατρο μήνα Απρίλιο. Έχουν περάσει τρία χρόνια από τότε. Πέρασα κάποιες μέρες περιμένοντας, με έναν κόμπο στο στομάχι. Το μεσημέρι που μου ανακοινώθηκε ότι υπάρχει έντονο ενδιαφέρον για το έργο, ήταν ακόμα Απρίλης, ο κόμπος λύθηκε και μύρισα για πρώτη φόρα τις νεραντζιές. Περιμένοντας είχα ξεχάσει ότι είναι Απρίλης. Αν με ρωτήσετε τι θυμάμαι όλα αυτά τα χρόνια που κάνω θέατρο, γράφω θέατρο, παίζω θέατρο είναι αυτός ο κόμπος στο στομάχι, πότε δένεται, πότε λύνεται, αλλά ποτέ δεν κόβεται.Το έργο «Σούμαν» είναι μια τοιχογραφία του γερμανικού ρομαντισμού και της Ευρώπης των μέσων του 19ου αιώνα σε αντιπαραβολή αλλά και σύζευξη με την Ελλάδα του 21ου αιώνα. Ο πρώτος άνθρωπος που πίστεψε στο έργο είναι ο Σάββας Κυριακίδης. Σε αυτόν και τον Στάθη Λιβαθινό χρωστάω ότι ανέβηκε ο «Σούμαν». Ο «Σούμαν» είναι έργο δικό τους. Τον αγάπησαν όσο εγώ. Ίσως και παραπάνω.

 

Clara_Schumann
Η Κλάρα Σούμαν (Clara Josephine Schumann), ήταν Γερμανίδα πιανίστρια και συνθέτρια. Σύζυγος του συνθέτη Ρόμπερτ Σούμαν.
  • Εκτός από την παράσταση, ο «Σούμαν» κυκλοφορεί και σε βιβλίο. Μίλησέ μας για το βιβλίο.

Στο Εθνικό Θέατρο παρουσιάστηκε ένα μέρος του έργου. Ολόκληρο το έργο θα το βρει κανείς από τις Εκδόσεις Σοκόλη σε μια γενναία έκδοση δουλεμένη από την ίδια την Αθηνά Σοκόλη με γενναιοδωρία, με αρετή και τόλμη.Στις πρώτες σελίδες του βιβλίου ο αναγνώστης θα απολαύσει δυο εξαιρετικά εισαγωγικά κείμενα των Σάββα Κυριακίδη και Ανδρέα Στάικου. Το Εθνικό Θέατρο από φέτος συνεργάζεται με τις Εκδόσεις Σοκόλη και η συνεργασία αυτή έχει αποφέρει πολύ όμορφους και ξεχωριστούς καρπούς. Φαντασία, καλαισθησία, παρρησία χαρακτηρίζουν τα βιβλία αυτής της σύμπραξης. Οι Εκδόσεις Σοκόλη υπηρετούν και αναδεικνύουν δεκαετίες ολόκληρες το θεατρικό έργο, το θεατρικό βιβλίο. Είναι το θησαυροφυλάκιο του θεάτρου μας, ελληνικού και μεταφρασμένου. Η Αθηνά Σοκόλη δεν επαναπαύεται στις τιμές και τα βραβεία που κερδίζουν τα βιβλία των Εκδόσεων Σοκόλη, που κερδίζει η ίδια με τους συνεργάτες της, αλλά μάχεται νύχτα μέρα για το ελληνικό θεατρικό κείμενο, εντός και εκτός συνόρων. Είναι η πρέσβειρα της ελληνικής θεατρικής γραφής, της ελληνικής θεατρικής πρότασης. Τι προτάσσει ο έλληνας συγγραφέας αλλά και τι προτείνει.

  • Το θεατρικό βιβλίο όμως, είναι μία «ιδιαίτερη κατηγορία» βιβλίου. Τα αγοράζει εύκολα ο κόσμος;

Γιατί κανείς να αγοράζει θεατρικό βιβλίο; Για να μην εξαρτάται, από τη συνθήκη, την παράσταση, τον παραγωγό, τον σκηνοθέτη, τον ηθοποιό. Για να έρθει πρόσωπο με πρόσωπο με τον συγγραφέα, αφή με γραφή, για να γνωρίσει τον θεατρικό συγγραφέα ιδίοις όμμασι χωρίς μεσάζοντες, χωρίς προξενήτρες. Η αγορά ενός θεατρικού βιβλίου. είναι ραντεβού με τον συγγραφέα. Ο αναγνώστης -που είτε υπήρξε θεατής του έργου του συγγραφέα είτε θα υπάρξει σε μελλοντικό χρόνο- έχει το δικαίωμα να αναμετρηθεί μόνος με τον συγγραφέα, να τον δει γυμνό, να πει «μ’ αρέσει ή δεν μ’ αρέσει». Την ώρα που θέλει, στον τόπο που θέλει, με το φως που θέλει. Πορτατίφ, κερί ή το φως του απορροφητήρα της κουζίνας. Αγοράστε θεατρικό βιβλίο, για να είστε ελεύθεροι. Το παραστασιακό ανέβασμα ενός έργου είναι μια άλλη υπόθεση. Είναι η ευκταία εξέλιξη ενός θεατρικού έργου που μπορεί να συμβεί, μπορεί και όχι. Μπορεί να αναδείξει ένα θεατρικό έργο, μπορεί να το ρίξει στα βράχια. Συνήθως, αν όχι πάντα, καλός θεατής είναι ο καλός αναγνώστης. Και καλός αναγνώστης είναι ο καλός σκηνοθέτης. Και αντίστροφα. Ένα θεατρικό έργο γράφεται για να παιχτεί, για να μιληθεί και να ακουστεί, αλλά ένα καλό θεατρικό έργο είναι πάνω απ’ όλα λογοτεχνία, δηλαδή τέχνη του λόγου. Γράφεται για να παρηγορήσει, να θεραπεύσει, να ανακουφίσει, να σώσει μια βασανισμένη ψυχή, να σαγηνεύσει ένα αθώο κύτταρο, να πετάξει τα χαλινάρια από τη φαντασία, να πετάξει ψηλά, στα σύννεφα, τον αναγνώστη. Οι ερωτευμένοι του Σαγκάλ πετούν, γιατί μόλις διάβασαν ένα θεατρικό έργο. Πιστέψτε με.

 

  • Πες μας λίγα πράγματα για σένα, πώς ξεκίνησες να γράφεις.

Αγαπώ το θέατρο γιατί αγαπώ τον λόγο. Και τη σιωπή του. Πώς ξεστομίζονται οι ζωές. Το στόμα στο θέατρο μου θυμίζει βαλίτσα που ανοίγει ξαφνικά και χύνονται όλα όσα έχει μέσα, καλοσιδερωμένα πουκάμισα, ατμοί οργής κι επιθυμίας, εσώρουχα και μυστικά, προσωπικά είδη. Μεγάλωσα στο Άργος. Ήρθα σ’ επαφή με τη σκέψη και τον λόγο άλλων ανθρώπων, σκηνοθετών και συμπαικτών, έμαθα από όλους και ξέμαθα τον εαυτό μου, μετατοπίστηκα, αλλά δεν ξέχασα ποτέ ότι στο Άργος, στην παιδική μου ηλικία αγάπησα κάτι. Τον άνθρωπο και τον λόγο του. Τον λόγο που εκφέρει και τον λόγο που υπάρχει. Αγάπησα τον άνθρωπο με τα κουτσά και τα στραβά του, με τα ωραία και τα μεγάλα του. Αγάπησα τη λαϊκή του Άργους με τις επιδαύριες φωνές των μανάβηδων. Αγάπησα τα σουρεαλιστικά τραγουδάκια των παιδικών παιχνιδιών που έπαιζα στο σχολείο μου. Αγάπησα τα παραμύθια των Χριστουγέννων και τα ποιήματα της 25ης Μαρτίου. Αγάπησα τον λόγο των άλλων κι ήρθε η ώρα να γράψω κι εγώ. Πρώτα έγραψα τις «Ερωμένες στον καμβά», έτσι ξαφνικά,  όπως έρχεται η ώρα σε μια γυναίκα να κάνει παιδί. Και δεύτερο παιδί, το «Σούμαν». Θεατρικά βιβλία δεν είχαμε σπίτι μου, αλλά πάντα ο πατέρας μου ήθελε να παίρνουμε το πρόγραμμα των παραστάσεων που πηγαίναμε. Από πριν. Κι ό,τι μου έμενε μετά την παράσταση ήταν το πρόγραμμα, να το καταβροχθίζω τη νύχτα. Μου άρεσε να διαβάζω ξανά το έργο ή τα σημειώματα των δημιουργών, έβλεπα ό,τι είχα δει στη σκηνή μ’ άλλο μάτι. Μπορεί να διάβαζα το πρόγραμμα και είκοσι φορές την ίδια νύχτα και κάθε νύχτα μετά. Μέχρι να το μάθω απ’ έξω. Τώρα συνειδητοποιώ ότι το έκανα αυτό, γιατί ο θεατρικός λόγος είναι ο ίδιος ο άνθρωπος, έχει σώμα και φωνή. Διαβάζεις μια ατάκα και την ξαναδιαβάζεις την επόμενη στιγμή και κάτι άλλο σου φωτίζεται. Η στιγμή του λόγου και η στιγμή του χρόνου. Καμιά στιγμή δεν είναι ίδια με την προηγούμενη και κανένας άνθρωπος δεν είναι ίδιος τη μια στιγμή και την επόμενή της. Η διαφορά του θεατρικού λόγου με τον άνθρωπο είναι ότι τα καλά κείμενα δεν γερνάνε. Ποτέ.

 

Sofia_Kapsourou
Η ηθοποιός και συγγραφέας, Σοφία Καψούρου
Λίγα λόγια για τη συγγραφέα

Η Σοφία Καψούρου, μεγάλωσε στο Άργος. Σπούδασε Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης κι Επικοινωνίας στο Καποδιστριακό, Υποκριτική στη Σχολή του Ιάσμου και άρχισε να δουλεύει ως ηθοποιός.

Το θεατρικό έργο της Σοφίας Καψούρου «Σούμαν» κυκλοφορεί σε βιβλίο από τις Εκδόσεις Σοκόλη και το θεατρικό της έργο «Ερωμένες στον καμβά» από τις Εκδόσεις Sestina.

Πληροφορίες

  • Τίτλος: Σούμαν
  • Συγγραφέας: Σοφία Καψούρου
  • Εκδόσεις: Σοκόλη
  • Κατηγορία: Ελληνικό Θέατρο
  • Αριθμός Σελίδων: 152
  • Επιμέλεια: Αθηνά Σοκόλη
  • Ημερομηνία έκδοσης: Ιανουάριος 2017
  • ISBN: 9786185159537

0 132
Γκλουμ: από την ομάδα C. For Circus
Γκλουμ: από την ομάδα C. For Circus - Μία κωμωδία βασισμένη στο «Ημερολόγιο ενός απατεώνα» του Αλεξάντρ Οστρόφσκι

Φέτος, η κωμωδία κέρδισε το χαμένο της έδαφος στις αθηναϊκές σκηνές με νέους καλλιτέχνες να δίνουν τον καλύτερο εαυτό τους στην υπεράσπιση των προτάσεων τους. Οι Georges Feydeau, Eugène Labiche και Nikolai Gogol και η αθηναϊκή επιθεώρηση επανασυστήθηκαν στο θεατρόφιλο κοινό, με θεατές που παρακολούθησαν δεύτερη και τρίτη φορά την ίδια παράσταση. Αναφερόμαστε στις παραστάσεις Το Έξυπνο Πουλί του George Feydeau (Tempus Verum), Μύτη του Gogol (Πόρτα), Γκλουμ από τους C for Circus (Θέατρο 104), Τρειςευτυχισμένοι του Labiche (Πορεία) και πιο πρόσφατα Το Μεγάλο Κρεβάτι σε δραματουργία του Μάνου Βαβαδάκη (Πειραματική Σκηνή Εθνικού). Το ζητούμενο των θιάσων δεν ήταν ν’ αναπαράγουν μία δοκιμασμένη συνταγή –όπως έκαναν ενδεχομένως ο Κακλέας με το Ψύλλοι τ’ αυτιά και ο Μπέζος με τα Παντρολογήματα- αλλά να δώσουν μια σύγχρονη και φρέσκια πρόταση βάσει των δικών τους ξεχωριστών προσόντων.

Αναλυτικότερα:

Το Έξυπνο Πουλί του George Feydeau
Μετάφραση: Νικηφόρος Παπανδρέου / Σκηνοθεσία: Μάνος Βαβαδάκης, Γιώργος Κατσής | Θέατρο Tempus Verum Εν Αθήναις

Έξυπνο Πουλί
Οι πρωταγωνιστές της παράστασης (Φωτό: Νίκος Πανταζάρας)

O Μάνος Βαβαδάκης κι ο Γιώργος Κατσής επέλεξαν ν’ ανεβάσουν με τους συναποφοίτους τους την γαλλική κωμωδία που απογυμνώνει την αστική τάξη της Μπελ Επόκ. Στο σπίτι του Βατλέν, συμβαίνουν μοιχείες, παρεξηγήσεις, ψέματα από έξι θεότρελους χαρακτήρες. Οι σκηνοθέτες της παράστασης επέλεξαν ν’ ανεβάσουν το Έξυπνο Πουλί σε διασκευή, διατηρώντας τον φαρσικό ρυθμό του έργου, αλλά μπολιάζοντας το με ατάκες και σκετς βασισμένα στα ξεχωριστά χαρίσματα των ηθοποιών τους και των ιδίων.

Η βασική συνθήκη της παράστασης ήταν η σκηνική επιλογή των «διάφανων πορτών» (σκηνικά-κοστούμια: Γιωργίνα Γερμανού), δηλαδή ως σκηνικό χώρο είχαμε το σπίτι του Βατλέν και δύο πόρτες-κάδρα, μία στη δεξιά και μία στην αριστερή πλευρά της σκηνής, όπου στεκόντουσαν τα μη δρώντα πρόσωπα των σκηνών του έργου, «παρακολουθώντας» τις μοιχείες των συζύγων τους και των φίλων τους, αφήνοντας τα ζωτικά τους ψέματα να τραφούν από την ωραιοπάθειά τους. Η παράσταση αυτή νομίζω είναι η απόδειξη πως μία κωμωδία βασίζεται στην ετοιμότητα των ηθοποιών της, περισσότερο από το ίδιο το κείμενο. Δεν θεωρώ τυχαίο πως η παράσταση έγινε τέτοιο talk of the town παίρνοντας δύο sold out παρατάσεις.

  • Έπαιξαν: Στέλλα Βογιατζάκη, Χαρά – Μάτα Γιαννάτου, Κατερίνα Ζησούδη, Μάνος Βαβαδάκης, Γιώργος Κατσής, Πάνος Παπαδόπουλος
Μύτη του Gogol – Patari Project
Δραματουργία: Juan Ayala /Σκηνοθεσία: Σοφία Πάσχου | Θέατρο Πόρτα

Μύτη
Ο θίασος της παράστασης Μύτη

Μετά την μεγάλη επιτυχία της παράστασης Πιάνω παπούτσι πάνω στο πιάνο, οι Patari Project επέστρεψαν με μια πραγματικά πολύ ωραία πρόταση, την Μύτη. Το διήγημα έχει μια πολύ απλή δομή: Ο Κοβάλιωφ ξυπνάει ένα πρωί και διαπιστώνει πως έχασε την μύτη του, οπότε ξεκινάει μία επίμονη αναζήτηση για να καταλάβει πως η μύτη του δεν του ανήκει. Η παράσταση Μύτη συζητήθηκε επισταμένα προτού καν ανέβει, χάριν της ευφάνταστης σκηνοθετικής επιλογής της ομάδας, ν’ αντιστραφεί η διάταξη της θεατρικής συνθήκης: οι ηθοποιοί έπαιξαν την παράσταση τοποθετημένοι στα καθίσματα των θεατών και οι θεατές τοποθετήθηκαν με ένθετες ξύλινες κερκίδες στην σκηνή του Πόρτα. Η ομάδα Patari Project ουσιαστικά δεν «έπαιξε» απλά το διήγημα του Γκόγκολ, αλλά το «ξαναέγραψε» με βάσει τις βασικές φιγούρες του διηγήματος και προσπάθησε να επικυρώσει όλα αυτά που παρατήρησε ο Γκόγκολ με το κείμενό του, μέσα από το δικό τους επικαιρικό πρίσμα.

Παραστάσεις όπως την Μύτη, τις χαρακτηρίζω «θεατρικές εμπειρίες», δηλαδή δεν έχει τόση σημασία να κάνουμε συγκριτικές αναλύσεις για το τι ήθελε να καυτηριάσει ο Γκόγκολ όταν έγραφε το διήγημά του, όσο το θεατρικό γεγονός της παράστασης που είδα από τους Patari Project. Οι ηθοποιοί κινούνταν σαν αίλουροι πάνω στις ράχες και τα μπράτσα των καθισμάτων, ενώ η Κίττυ Παϊταζόγλου (Μύτη) με σάλτα εμφανιζόταν κι εξαφανιζόταν από το οπτικό πεδίο συμπρωταγωνιστών και θεατών. Ίσως η Μύτη, δεν είναι κωμωδία, αλλά η ζωή να είναι μια κωμωδία αφού ο Γκόγκολ την ζωή παρατήρησε.

  • Έπαιξαν: Θεοδόσης Κώνστας, Θάνος Λέκκας, Ηλίας Μουλάς, Κίττυ Παϊταζόγλου, Εριφύλη Στεφανίδου, Αλέξανδρος Χρυσανθόπουλος
Τρειςευτυχισμένοι του Eugene Labiche
Μετάφραση: Στρατής Πασχάλης/Σκηνοθεσία: Γιάννης Χουβαρδάς | Θέατρο Πορεία

ΤρειςΕυτυχισμένοι
Ερμάνς (Άλκηστις Πουλοπούλου) & Μαρζαβέλ (Δημήτρης Τάρλοου ως ΤρειςΕυτυχισμένοι

Ο Γιάννης Χουβαρδάς φέτος έκανε στροφή στην κωμωδία, πειραματιζόμενος με το σχεδόν λησμονημένο είδος του vaudeville. Ο Μαρζαβέλ, ένας πλούσιος αστός που φιλοξενεί τον εραστή της γυναίκας του στο σπιτάκι που έχει στην αυλή του, γιορτάζει και δέχεται επισκέψεις φιλικών προσώπων. Σε αυτό το σπίτι όλοι θρέφουν τις αυταπάτες τους, για να βρίσκεται η ζωή τους σε μία ισορροπία. Για τους Τρειςευτυχισμένους, έχουμε μιλήσει επανειλημμένα στην στήλη μας. Αυτό που ίσως που κάνει εντύπωση στον θεατή, σε αντίθεση με Το Έξυπνο Πουλί, είναι πως ένας σκηνοθέτης κι ένα θέατρο επιλέγει το 2017, ν’ ανεβάσει μια τρίπρακτη κωμωδία σχεδόν ατόφια, και μάλιστα χωρίς διάλειμμα. Προσωπικά, ίσως λόγω κειμενοφιλίας, μ’ αρέσει να βλέπω ένα έργο όσο το δυνατόν «απείρακτο» βλέποντας μία παράσταση ανεξάρτητα με το πώς θα επιλέξει ένας σκηνοθέτης να το αναδείξει με την σκηνοθεσία του.

Στο Θέατρο Πορεία άλλωστε, παίζονται και οι Τρεις Αδερφές του Τσέχωφ, σ’ ένα υποδειγματικό ανέβασμα. Τυπικά, στις φαρσοκωμωδίες της εποχής, οι πόρτες είναι το μέσο που προωθεί τη δράση. Στην παράσταση του Χουβαρδά, βασικό σκηνικό δραματουργικό εργαλείο, είναι οι ήχοι. Το ραδιόφωνο, το αναποδογύρισμα της ταρανδοκεφαλής, η περιστροφή του κάδρου, συνομιλούν με τις δράσεις των ηθοποιών. Ο Δημήτρης Τάρλοου επέστρεψε ως ηθοποιός σε μία απολαυστικότατη ερμηνεία, με σκηνική του σύζυγο την Άλκηστη Πουλοπούλου που δείχτηκε σπιρτόζα ως Ερμάνς.

  • Παίζουν: Δημήτρης Τάρλοου, Άλκηστις Πουλοπούλου, Χρήστος Λούλης, Άγγελος Παπαδημητρίου, Λαέρτης Μαλκότσης, Λένα Παπαληγούρα, Ιωάννα Κολλιοπούλου
Γκλουμ
Μετάφραση: Βαλέρια Δημητριάδου / Σκηνοθεσία: C for Circus | Θέατρο 104

Γκλουμ
Γκλουμ (Φωτό: Νίκος Πανταζάρας)

Η ομάδα θεάτρου C. For Circus παρουσίασε σε διασκευή την παράσταση “ГЛУМ” (Γκλούμ) βασισμένη στο «Ημερολόγιο ενός απατεώνα» του Αλεξάντρ Οστρόφσκι. Πρόκειται για μια σάτιρα της εποχής του μεγάλου Ρώσου δραματουργού της περιόδου του ρεαλιστικού ρεύματος στη ρωσική λογοτεχνία που καυτηριάζει με χιούμορ διαχρονικά κοινωνικοπολιτικά θέματα όπως τη ματαιοδοξία και την κενότητα των διαπροσωπικών σχέσεων, τη δημόσια εικόνα-ως εργαλείο απάτης και αυτοεξαπάτησης, τις προκαταλήψεις και το συντηρητισμό, τη διαπλοκή της εξουσίας και των εκπροσώπων της ανώτερης κοινωνικής τάξης.

Η ομάδα C for Circus δούλεψε στην ουσία από το μηδέν, για να δημιουργήσει μία ευφάνταστη δραματουργία παράστασης. Όπως και στο Έξυπνο Πουλί, η Τίνα Τζόκα (σκηνικά-κοστούμια) αξιοποίησε τις πόρτες ως το βασικό σκηνικό αντικείμενο, εδώ ωστόσο όχι ως περιγράμματα, αλλά σαν φυσική υπόσταση και πάλι ημιδιάφανη, που μ’ εύπλαστο τρόπο μεταλλάσσονταν σε τοίχους ή πόρτες. Από την άλλη, τα κοστούμια της παράστασης διάβασαν την εποχή του έργου, διατηρώντας το φολκλόρ στοιχείο. Σε αυτή την κατεύθυνση κινήθηκε και η μουσική επιμέλεια της παράστασης, δίνοντας μια ολοκληρωμένη άποψη παράστασης. Ωστόσο, στις μουσικές του έργου ακούσαμε και ποπ-ελαφρολαϊκά κομμάτια, προσιτά στο ευρύ κοινό. Το Γκλουμ και Το Έξυπνο Πουλί είναι παραστάσεις που επιβεβαίωσαν την αξία τους, χωρίς να την φωνάξουν.

  • Έπαιξαν: Παναγιώτης Γαβρέλας, Χρύσα Κοτταράκου, Ειρήνη Μακρή, Νικόλας Παπαδομιχελάκης, Παύλος Παυλίδης, Νατάσα Ρουστάνη, Σπύρος Χατζηαγγελάκης
    *28-29-30 Απριλίου οι C for Circus θα παρουσιάσουν το Γκλουμ στο Θέατρο Αμαλία, στην Θεσσαλονίκη.
Το Μεγάλο Κρεβάτι – αναβίωση της αθηναϊκής επιθεώρησης
Κείμενο / Σκηνοθεσία: Μάνος Βαβαδάκης | Πειραματική Σκηνή Εθνικού Θεάτρου

Το Μεγάλο Κρεβάτι
Φωτογραφία της παράστασης Το Μεγάλο Κρεβάτι – αναβίωση της αθηναϊκής επιθεώρησης (πηγή: facebook)

Σύλληψη: Μάνος Βαβαδάκης – Χαρά-Μάτα Γιαννάτου – Γιάννης Νιάρρος

Η αθηναϊκή επιθεώρηση πριν μισό αιώνα ήταν το κατεξοχήν είδος ψυχαγωγίας του αθηναϊκού κοινού διαμορφώνοντας μια εντελώς δική της ταυτότητα. Χωρίς να έχω μελετήσει από κοντά την πορεία της, αισθάνομαι πως η εμφάνιση της ιδιωτικής τηλεόρασης και η ανάγκη για εκσυγχρονισμό της θεατρικής πρακτικής, σταδιακά έκανε το είδος να υποχωρήσει. Η επιτυχία της παράστασης Θα σε πάρω να φύγουμε με τον Αντώνη Λουδάρο ως «Κυρία Επιθεώρηση» (σκην.: Φωκάς Ευαγγελινός) πριν 3 χρόνια στο Badminton, είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα της ανάγκης του κοινού για επιθεώρηση. Η παράσταση Το Μεγάλο Κρεβάτι του Φεστιβάλ 7 Χρόνια Κρίση – 7 Χρόνια Καψούρα της Πειραματικής του Εθνικού, διαφοροποιείται ως προς το εδραιωμένο είδος της επιθεώρησης, ως προς την θεματολογία. Τα πολιτικά σχόλια της παράστασης αφορούν περισσότερο τη νοοτροπία των σύγχρονων Ελλήνων και λιγότερο συγκεκριμένα πρόσωπα της πολιτικής εξουσίας. Όπως υποδεικνύει κι ο τίτλος της παράστασης, το θέμα της παράστασης είναι ο έρωτας.

Η Χαρά-Μάτα Γιαννάτου ως μια ανικανοποίητη από το σεξ Θεά Αθηνά, ο Πάνος Παπαδόπουλος ως ένας εξαντλημένος θεός Έρωτας, ο Γιάννης Νιάρρος κι η Σάσα –η αρκούδα του, η Κατερίνα Ζησούδη κι ο Αλέξανδρος Χρυσανθόπουλος με τα ψευδώνυμα «Αλίκη» και «Δημήτρης», η Νάνσυ Σιδέρη κι η Μαρία Μοσχούρη ως αδιόριστες φιλόλογοι και νυν λουλουδούδες συνθέτουν το μωσαϊκό μιας φρεσκαρισμένης πρόσληψης της επιθεώρησης. Στην παράσταση της Πέμπτης 20 Απριλίου που παρακολούθησα υπήρξαν κάποια ζητήματα ρυθμού στην παράσταση που δεν είμαι σε θέση να γνωρίζω κατά πόσο ξεπεράστηκαν τις επόμενες ημέρες, αλλά αυτό που παρατήρησα είναι πως υπάρχει μία επιθυμία του κονού για αναβίωση της επιθεώρησης και πως παρά το πέρασμα του χρόνου, το είδος αυτό έχει μία δυναμική επίδραση στον θεατή.

  • Έπαιξαν: Μάνος Βαβαδάκης, Χαρά-Μάτα Γιαννάτου, Κατερίνα Ζησούδη, Μαρία Μοσχούρη, Γιάννης Νιάρρος, Πάνος Παπαδόπουλος, Νάνσυ Σιδέρη, Αλέξανδρος Χρυσανθόπουλος

Βέβαια, όσο ισχυρές κι αν οι παραπάνω προτάσεις παραστάσεων, διαφαίνεται η ανάγκη ενός σύγχρονου κωμωδιογραφικού ρεύματος, εγχώριου ή εισαγόμενου, που θ’ ανανεώσει τις προτιμήσεις των θιάσων και στη συνέχεια των θεατών. Αν ο Gogol κι ο Feydeau μπορούν να προκαλέσουν συγκίνηση στο θεατή, έχοντας παραδώσει το έργο τους έναν αιώνα πριν, σήμερα τι μπορεί να συμβεί;

0 1023
Η Δίκη του Κ
Η Τέχνη της Σκηνογραφίας σε 7 παραστάσεις της σεζόν: Η Δίκη του Κ (Θέατρο Πόρτα) - Σκηνικά: Ευαγγελία Θεριανού

Η Τέχνη της Σκηνογραφίας συχνά δεν παίρνει τα εύσημα που της αρμόζουν και θεωρείται από πολλούς υποδεέστερη της σκηνοθεσίας μιας παράστασης. Μια μελετημένη σκηνογραφία ωστόσο, συνυφαίνεται πάντοτε με την σκηνική δραματουργία μιας παράστασης. Πιστεύω ακράδαντα πως οποιαδήποτε μονομερής κρίση υπέρ της μιας ή της άλλης τέχνης, αδικεί το σκηνικό αποτέλεσμα μιας καλής παράστασης. Σε αυτό το άρθρο, θα κάνουμε μια προσπάθεια ν’ αναλύσουμε τη δραματουργία επτά επιφανών παραστάσεων της φετινής θεατρικής σεζόν βάσει των σκηνικών τους, αυτό που θ’ αποκαλέσουμε «σκηνογραφική δραματουργία». Επιλέξαμε ενδεικτικά μερικές παραστάσεις που θεωρούμε πως έχουν να προτείνουν κάτι στην σκηνική απόδοση ενός έργου και σας τις παρουσιάζουμε (με χρονική σειρά πρώτης παράστασης):

Η Τέχνη της Σκηνογραφίας σε 7 παραστάσεις της σεζόν:
Ο Θεός της Σφαγής
Σκηνογραφία: Αθανασία Σμαραγδή | Σκηνοθεσία: Κωνσταντίνος Μαρκουλάκης

Θεός της Σφαγής
Θέατρο Αθηνών – Σκηνικά: Αθανασία Σμαραγδή

Ο Θεός της Σφαγής της Γιασμίνα Ρεζά είναι από τις παραστάσεις που ξεχώρισαν κατά τη θεατρική περίοδο 2015-2016, ενώ διακρίθηκε με πολλαπλές υποψηφιότητες στα Βραβεία Κοινού. Το έργο πραγματεύεται την επίσκεψη του ζεύγους Ρειγ στο σπίτι της οικογένειας Ουλιέ, με αφορμή το περιστατικό bullying του γιου τους προς τον γιο των πρώτων. Η Αθανασία Σμαραγδή τόλμησε την σύνθεση ετερόκλητων δομικών συστατικών στο σκηνικό οικοδόμημα, προτείνοντας ένα καθιστικό σπιτιού με μαρμάρινο πάτωμα και πέτρινους σχεδόν σπηλαιώδεις τοίχους. Το μάρμαρο (υποκατάστατο μαρμάρου), υλικό συνήθως χρησιμοποιημένο από την ανώτερη αστική τάξη, έρχεται σε πλήρη αντίστιξη με τους ογκώδεις τοίχους, που παραπέμπουν στην «κτηνώδη» πλευρά των χαρακτήρων του έργου κάτω από τον προσποιητό ελιτισμό τους.

Όπως μαρτυρά κι ο Μισέλ (Οδυσσέας Παπασπηλιόπουλος) στο τέλος του έργου, «φτάνουν δύο ποτήρια ρούμι για να βγάλεις τον πραγματικό σου εαυτό». Το μάρμαρο επίσης με παραπέμπει στο σμάλτο των δοντιών του Φερδινάνδου, που έσπασε από την μπουνιά του συμμαθητή του. Συνήθως στις παραστάσεις των αστικών έργων, βλέπουμε μια φλύαρη καλολογία από σκηνογραφική άποψη. Στο Θεό της Σφαγής, θετική εντύπωση προκαλεί η χρήση πλαστικών ποτηριών και πιάτων αντί γυάλινων ή κρυστάλλινων, και οι στοίβες από coffee table βιβλία μόδας και αφρικανολογίας. Εξαιρετικά κωμικό το εφέ του εμετού για την Ανέτ (Στεφανία Γουλιώτη). Το φωτιστικό περιβάλλον που συσκοτίζει καθώς βγαίνουν στην επιφάνεια οι έτερες αγριότητες των χαρακτήρων, διαγράφεται υπέροχα πάνω στο λευκό πάτωμα και το λευκό ταβάνι.

Κύματα
Σκηνογραφία: Τίνα Τζόκα (βασισμένο σε ιδέα της Κλειώς Μπομπότη) | Σκηνοθεσία: Δημήτρης Καραντζάς

Κύματα
Θέατρο Σφενδόνη – σκηνικά: Τίνα Τζόκα

Στα Κύματα της Βιρτζίνια Γουλφ που παρουσιάζει φέτος (για δεύτερη χρονιά) στο Θέατρο Σφενδόνη ο Δημήτρης Καραντζάς, ξεχωρίζει αμέσως το ξύλινο τραπέζι που θυμίζει σχολικά θρανία σε κυκλική διάταξη. Η βασική ιδέα της σκηνοθεσίας –και συνεπώς της σκηνογραφίας- είναι πως οι θεατές κάθονται σε αυτό το τραπέζι, δίπλα ο ένας στον άλλο, έχοντας ταυτόχρονα κάποιους θεατές απέναντι, ενώ ταυτόχρονα κάθονται δίπλα στους ηθοποιούς της παράστασης-αφηγητές του έργου. Στην μια γωνία του τραπεζιού υπάρχει ένα δοχείο με όσπρια και μια μικροφωνική εγκατάσταση, που παράγει τον ήχο των Κυμάτων. Στην ακριβώς απέναντι γωνία, βρίσκεται ένα βιβλίο, που στο κάθε του άνοιγμα παράγει αυτόματα έναν ανάλογο ήχο.

Οι ηθοποιοί της παράστασης αλλάζουν συνεχώς θέση, ενώ συνήθως τοποθετούνται εντός του «κούφιου» μέρους του τραπεζιού, δηλαδή του κενού ανάμεσα στα θρανία. Ηχητική πηγή αποτελούν και οι δύο ηλεκτρικές κιθάρες που είναι κρεμασμένες ανάποδα και αφήνονται να κινούνται προκαλώντας την παραγωγή ήχου στην κάθε τους τριβή με την μεταλλική βελόνα. Να σημειώσουμε εδώ, πως σε αντίθεση με πέρσι, που η αίθουσα της Στέγης ανάγκαζε όλους τους θεατές να κάτσουν σε αυτό το τραπέζι, φέτος, στην μεγαλύτερη αίθουσα της Σφενδόνης, οι θεατές μπορούν να επιλέξουν αν θέλουν να κάτσουν σε κάθισμα ή «στο σκηνικό» -όπως λένε και οι ταξιθέτριες του θεάτρου στους θεατές- δίνοντας, όπως είναι λογικό, μια διαφορετική θεατρική εμπειρία στο θεατή.

Η Δίκη του Κ
Σκηνογραφία: Ευαγγελία Θεριανού |Σκηνοθεσία: Θωμάς Μοσχόπουλος

Η Δίκη του Κ
Θέατρο Πόρτα – Σκηνικά: Ευαγγελία Θεριανού

Η πολυσυζητημένη –με θετικό πάντα πρόσημο- θεατρική απόδοση του καφκικού (ημιτελούς) αριστουργήματος της Παγκόσμιας Λογοτεχνίας, στην παράσταση του θεάτρου Πόρτα από τον Θωμά Μοσχόπουλο, νομίζω οφείλει πολλά στην ευρεσιτεχνία της Ευαγγελίας Θεριανού. Πώς σκηνοθετείς τις σκηνές ενός έργου που μπαίνει η μία μέσα στην άλλη σε δευτερόλεπτα αλλάζοντας ταυτόχρονα σκηνικό χώρο; Η Ευαγγελία Θεριανού χρησιμοποίησε δύο επάλληλες «σπονδυλικές στήλες» δωματίων, βάζοντας τους ηθοποιούς να τις εφάπτουν τους χώρους, και να τους δίνουν «προσωπικότητα» ανάλογα με τον χαρακτήρα που τους χρησιμοποιεί. Βέβαια, στην συγκεκριμένη παράσταση, καμία σκηνογραφική ή ενδυματολογική επιλογή (κοστούμια:Κλαιρ Μπρέισγουελ) δεν μπορεί να λειτουργήσει χωρίς τον αντίστοιχο φωτισμό (Σοφία Αλεξιάδου). Η Δίκη του Κ είναι από τις λίγες παραστάσεις, που δεν μπορείς να μιλήσεις για σκηνοθεσία χωρίς ταυτόχρονα να σχολιάζεις τα σκηνικά, τα κοστούμια και τα φώτα, καθώς όλες μαζί οι Τέχνες, αποτελούν ένα αναπόσπαστο σκηνικό αποτέλεσμα.

Στέλλα Βιολάντη – Έρως Εσταυρωμένος
Σκηνογραφία: Απόλλων Παπαθεοχάρης | Σκηνοθεσία: Γιώργος Λύρας

Στέλλα Βιολάντη
Θέατρο Χώρα – Σκηνικά: Απόλλων Παπαθεοχάρης

Ο Γιώργος Λύρας σκηνοθέτησε ένα από τα δημοφιλέστερα διηγήματα του Γρηγορίου Ξενόπουλου στο Θέατρο Χώρα. Η Στέλλα Βιολάντη, ένα από τα αριστουργήματα της νεοελληνικής δραματουργίας βρίσκει σπάνια το φως των θεατρικών σκηνών. Ο Απόλλων Παπαθεοχάρης συνδημιούργησε με τον Γιώργο Λύρα μια παράσταση όπου η ποίηση του Ξενόπουλου, δεν εξοβελίστηκε από την καλολογική σκηνογραφική απόδοση της αστικής τάξης. Τα έργα των πρώτων δεκαετιών του 20ου αιώνα, πολλές φορές φαίνονται ρετρό ή ανοίκεια στις παραστάσεις που κατά καιρούς παρουσιάζονται. Εδώ, ο Απόλλων Παπαθεοχάρης έπαιξε με τα μεγέθη και τις μορφές της οικογένειας Βιολάντη και της τάξης τους.

Το αρχοντικό τους, δεν αναπαρίσταται με έναν κορεσμό σκηνικών αντικειμένων, αλλά περιορίζεται στην πληθωρική παρουσία ενός επιμηκυμένου τραπεζιού. Οι καρέκλες τους έχουν επίσης αφύσικα ψηλές πλάτες. Στο «άδειο σκηνικό», ξεχώριζαν τα κομψοτεχνικά κοστούμια (επίσης από τον Παπαθεοχάρη), που κάλυπταν όλο το σώμα των ηθοποιών, στα πρότυπα της εποχής του έργου. Το φόρεμα της Στέλλας (Ευγενία Δημητροπούλου) διακρινόταν από τα υπόλοιπα φορέματα, για την μακριά του ουρά, που χρησιμοποιήθηκε στην σκηνή του μένους του πάτερ φαμίλια, διαγράφοντας περισσότερο «εικαστικά» την δραματική κορύφωση του έργου.

Τρειςευτυχισμένοι
Σκηνογραφία: Εύα Μανιδάκη | Σκηνοθεσία: Γιάννης Χουβαρδάς

Τρειςευτυχισμένοι
Θέατρο Πορεία – Σκηνικά: Εύα Μανιδάκη

Το σκηνικό περιβάλλον της Εύας Μανιδάκη στους Τρειςευτυχισμένους σε κερδίζει αμέσως, δίνοντας ταυτόχρονα μια γλαφυρή δραματουργική πληροφορία για την αστική τάξη που ήθελε να στηλιτεύσει ο Ευγένιος Λαμπίς. Η τρίπρακτη κωμωδία παρουσιάζεται σε μετάφραση του Στρατή Πασχάλη χωρίς διάλειμμα κι αυτό απαιτεί η σκηνογραφία να είναι σε θέση να επαναπροσαρμοστεί ταχύρρυθμα ανάλογα με τις σκηνογραφικές επιταγές του έργου. Η Εύα Μανιδάκη και οι συνέργατες της το κατόρθωσαν αυτό με μια σπάνια δεξιοτεχνία. Αρχικά, βρισκόμαστε στο σαλόνι του Μαρζαβέλ (Δημήτρης Τάρλοου), όπου βρίσκονται σε περίοπτη θέση τα τρία σκηνικά αντικείμενα-ηχητικές πηγές που αποτελούν το σήμα κατατεθέν της παράστασης: το ραδιόφωνο, τα περιστρεφόμενα πορτρέτα των συζύγων του Μαρζαβέλ και η ελαφοκεφαλή που αποτελεί κρυψώνα ερωτικών επιστολών.

Στο κέντρο της σκηνής βρίσκεται ο καναπές –ο οποίος ταυτόχρονα λειτουργεί ως ντιβάνι στη β’ πράξη, στο σπίτι του Ερνέστου (Χρήστος Λούλης)- ενώ στο πίσω μέρος της σκηνής κυριαρχούν οι δύο πόρτες, σύνηθες σκηνικό εργαλείο σε μια φαρσοκωμωδία. Στη β’ πράξη, το σπίτι ταχύρρυθμα μετατρέπεται στο σπιτάκι του Ερνέστου στον κήπο, με την ρήξη μιας τεράστιας επιφάνειας κισσού που λειτουργεί ως ταπετσαρία που καλύπτει τους τοίχους του σπιτιού και ο καναπές με την αφαίρεση των μαξιλαριών γίνεται το ντιβανάκι του Ερνέστου.

Η εξαιρετική κατασκευή των κοστουμιών δείχνεται από την φαρσική σωματική παρτιτούρα των ηθοποιών, σε σκηνές όπως όταν ο Ερνέστος τοποθετεί ένα ολόκληρο λούκι μέσα στο παντελόνι του. Στη γ’ πράξη του έργου, οι ηθοποιοί μεταφέρουν στην σκηνή δεκάδες κλαδιά κι ένα ολόκληρο δέντρο, μετατρέποντας το σπιτάκι του Ερνέστου σ’ έναν καταπράσινο και πολυδαίδαλο κήπο. Τα σκηνικά στους Τρειςευτυχισμένους αποτελούν ένα ζωντανό σώμα που συμπορεύεται με τους ηθοποιούς της παράστασης από σκηνή σε σκηνή.

Καθώς Ψυχορραγώ
Σκηνογραφία: Κυριακή Μαυρογεώργη | Σκηνοθεσία: Σοφία Φιλιππίδου

Καθώς Ψυχορραγώ
Θέατρο Οδού Κυκλάδων – Σκηνικά αντικείμενα: Κυριακή Μαυρογεώργη (φωτογραφία από την σελίδα της Σοφίας Φιλιππίδου)

Μια από τις παραστάσεις που ξεχώρισαν τη φετινή σεζόν, ήταν η θεατρική διασκευή (Χλόη Κολύρη) του αριστουργήματος της αμερικανικής λογοτεχνίας Καθώς Ψυχορραγώ του Ουίλλιαμ Φώκνερ, που ανεβαίνει για λίγες παραστάσεις ακόμα στο Θέατρο Οδού Κυκλάδων σε σκηνοθεσία της Σοφίας Φιλιππίδου. Καθοριστικής σημασίας υπήρξε στην παράσταση αυτή η σκηνογραφική παρουσία της Κυριακής Μαυρογεώργη (να σημειωθεί πως είναι η πρώτη της δουλειά στο θέατρο). Το σκηνικό περιβάλλον είναι ιδιαίτερα λιτό, μ’ ένα λευκό πάτωμα, και στο πίσω μέρος της σκηνής κυριαρχεί μια υφασμάτινη λευκή καλύβα (κεκαλυμμένος ο καθρέφτης της παράστασης Πλατεία Ηρώων). Κεντρική θέση στην σκηνογραφία της παράστασης έχει το περιβόητο κιβούρι που έφτιαξε ο Κας (Μορφέας Παπουτσάκης) για την μητέρα του. Στα δεξιά της σκηνής, βρίσκεται ένα καφάσι όπου θα κρυφτεί σε μια σκηνή ο Βάρνταμαν (Μιχαήλ Ταμπακάκης), ενώ στο καλάθι της η Ντιου Ντελ (Έλενα Μεγγρέλη) έχει δύο πλαστικά ζωάκια, που μ’ έναν φακό προβάλλει στην υφασμάτινη επιφάνεια.

Θερισμός
Σκηνογραφία: Ελένη Μανωλοπούλου | Σκηνοθεσία: Δημήτρης Τάρλοου

Θερισμός
Εθνικό Θέατρο – Σκηνικά: Ελένη Μανωλοπούλου

Η νέα συνεργασία των Τάρλοου-Μανωλοπούλου στεγάζεται αυτή τη φορά στη Νέα Σκηνή του Εθνικού Θεάτρου. Ο λόγος της συνάντησής τους είναι το άπαικτο έργο του Δημήτρη Δημητριάδη, Θερισμός. Η δράση του έργου τοποθετείται από τον συγγραφέα στο Ακαπούλκο και ειδικότερα στο ξενοδοχείο των 57 αστέρων El Globo. Η Νέα Σκηνή μετατράπηκε σ’ ένα ιδανικό ξενοδοχείο, καθ’ ομοιώσιν των εξωτικών θέρετρων, με το πάτωμα να χωρίζεται σε δύο επίπεδα, το χαμηλότερο καλυμμένο με μια μοκέτα γκαζόν και το ανώτερο ξύλινο. Στο δάπεδο υπάρχουν τέσσερις ξαπλώστρες κι ένας δερμάτινος καναπές. Στο πίσω μέρος της σκηνής, βρίσκεται το μπαρ του ξενοδοχείου, με την neon επιγραφή «El Globo», όπου μπαινοβγαίνουν οι χαρακτήρες για να ανανεώσουν το ποτό στο ποτήρι τους.

Στην κορυφή του πίσω τοίχου βρίσκονται τρία παράθυρα καλυμμένα με λευκές κουρτίνες. Στο μεσαίο παράθυρο γίνεται η προβολή κινηματογραφικών σκιών, την οποία επιμελήθηκε ο Χρήστος Δήμας. Παντού στο σκηνικό βρίσκονται φυτά (στα πλαϊνά, σε γλάστρες, στο μπαρ, στο ταβάνι) που δίνουν την αίσθηση «ευεξίας» που προσπαθεί να «φορέσει» το Ακαπούλκο στους χαρακτήρες. Στην εξέλιξη του έργου, καταλαβαίνουμε πως οι πέντε παραθεριστές δεν είναι απλώς ημίγυμνοι για την βουτιά που δε θα κάνουν, αλλά γιατί και οι φιλοσοφίες που πρεσβεύουν είναι κενές νοήματος, όπως κι ο σύγχρονος Δυτικός Πολιτισμός.

Καταληκτικά, ποιος μπορεί να πει με σιγουριά που ξεκινούν και που τελειώνουν τα όρια της δουλειάς του σκηνοθέτη κι αρχίζει η δουλειά του σκηνογράφου;