Κριτικές Λογοτεχνίας

Η Βασιλική Πέτσα, συγγραφέας του «Μόνο το αρνί»
Η Βασιλική Πέτσα, συγγραφέας του «Μόνο το αρνί»

Πρόσφατα διάβασα τη συλλογή διηγημάτων της Βασιλική Πέτσα Μόνο το Αρνί (2015), η οποία θεματοποιεί συλλογικά βιώματα της Ελλάδας από την δεκαετία του ’40 μέχρι και την μεταπολίτευση μέσα από τις μικρο-ιστορίες περιθωριακών υποκειμένων της ελληνικής υπαίθρου. Η εμφατική χρήση της ελληνικής περιφέρειας ως τόπου εκτύλιξης της δράσης από νέους συγγραφείς, ταυτόχρονα με τη προτίμηση της σύντομης φόρμας, παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον.[i] Έπεται μίας ‘κεντρόφυγης τάσης’[ii] στην ελληνική πεζογραφία από το 1974 και εξής, στην οποία η αφηγηματική δράση τοποθετούταν εκτός της Αθηναϊκής μητρόπολης, σε πόλεις του εξωτερικού. Αυτή η απροσδόκητη στροφή στην επαρχία, με οδηγεί σε μια παράλληλη ανάγνωση δύο εκ των πλέον αναγνωρισμένων εκφάνσεών της: τη συλλογή διηγημάτων Μόνο το Αρνί και Το αστείο (2012) του Γιάννη Παλαβού. Διαβάστε Περισσότερα

Ελενίτ, της Βίκυς Τσελεπίδου
Ελενίτ, της Βίκυς Τσελεπίδου

Μια σκληρή (αυτο)κριτική της υπό κρίση ελληνικής οικογένειας και κοινωνίας

Με ένα νεροπίστολο σημαδευε τον ήλιο.

-Τον πέτυχα? Μαμάαα, τον πέτυχα!

Δε σβήνει. Μαμά, μαμάαα δεν σβήνει! Γιατί δε σβήνει ο ήλιος, μαμά;
Διαβάστε Περισσότερα

«Φύγαμε!» του Αλέξανδρου Κάσση
«Φύγαμε!» του Αλέξανδρου Κάσση

Η νεαρή Μελίνα με την ήδη τακτοποιημένη ζωή θα έρθει αντιμέτωπη με τη γοητεία του απρόοπτου, όταν το καθιερωμένο επαγγελματικό της ταξίδι στη συμπρωτεύουσα θα λάβει μια αναπάντεχη τροπή. Καθώς αφήνεται λοιπόν, στην περιπέτεια, θα αναμετρηθεί με τον ίδιο της τον εαυτό, τα θέλω της, τις προοπτικές της και όλα αυτά που θα θελε να είναι ή να γίνει.  Ένα διήγημα όπου η ζωή γίνεται ταξίδι, το όνειρο μουσική και η Ιθάκη είναι απλά μια κουκίδα στο χάρτη. Διαβάστε Περισσότερα

Γκιακ, Δημοσθένης Παπαμάρκος
Γκιακ, Δημοσθένης Παπαμάρκος

Το Γκιακ είναι μια συλλογή οκτώ διηγημάτων και μιας παραλογής με τις μαρτυρίες αυτών που πολέμησαν στην Μικρά Ασία πριν από τη Μικρασιατική καταστροφή.

jenny-manaki-prodosies-2
Το εξώφυλλο του βιβλίου.
Όταν «κάποιος» γράφει για την… προδοσία!
Τα να είσαι αντικειμενικός «κριτής» έναντι ενός «έργου» δημιουργημένο από ένα πρόσωπο για το οποίο τρέφεις συμπάθεια, εκτίμηση ή ακόμη και φιλία (βαριά η λέξη), θα συμφωνήσετε – φαντάζομαι – ότι δεν είναι και το ευκολότερο πράγμα στο κόσμο – υπό την αίρεση βεβαίως – πως όταν – κριτικά – γράφεις «γι` αυτό», δεν απεκδύεσαι των συναισθημάτων σου, αλλά ούτε παραιτείσαι… εκ της κριτικής σου «ματιάς».

Παρά ταύτα κι` αφού η επικρατούσα άποψη είναι πως η κριτική – σε τελική ανάλυση – είναι «γνώμη» που παραμένει μια «υπόθεση» υποκειμενική (εδώ αυτό μας εξυπηρετεί, ασχέτως αν το υιοθετούμε…) και η επιθυμία να γράψεις «δυο τρεις σκέψεις» για ένα εγχείρημα γνωστού σου προσώπου – που και μόνον η προσπάθειά του σ` έχει γεμίσει χαρά – και επειδή δεν… είμεθα και δικαστές οι οποίοι οφείλουν να αιτηθούν εξαίρεση εκ της έδρας τους όταν, από το έδρανο της Θέμιδος, βλέπουν στο εδώλιο γνωστό τους πρόσωπο, τολμώ – αφού πρώτα «εξηγήθηκα» – να μιλήσω για το βιβλίο της Τζένης Μανάκη, το οποίο φέρει τον – σημειολογικά – …« Βαρύ » τίτλο, « Μικρές και μεγάλες προδοσίες» , εκδόσεις «Περίπλους»…

Δε δύναμαι να γνωρίζω το πόσο έγινε κατανοητή η «στόχευση» αυτής μου της εισαγωγής, αλλά μόλις σας… «εισήγαγα» (παραπλεύρως είναι αλήθεια και με ιδιαίτερη προσοχή…) σε ένα πεδίο προς προβληματισμό και που δεν είναι άλλο, από το πώς… «γράφονται» οι κριτικές στη μικρή μας χώρα και το ποιες μπορεί – εν δυνάμει – να είναι οι σχέσεις των κριτικών με τους δημιουργούς, με ό,τι αυτό μπορεί να σημαίνει για την κριτική εν γένει, φυσικά και για πολλά άλλα…. Διαβάστε Περισσότερα

Άμλετ / Ουίλιαμ Σαίξπηρ μετάφραση Διονύσης Καψάλης από τις εκδόσεις Gutenberg
Άμλετ / Ουίλιαμ Σαίξπηρ μετάφραση Διονύσης Καψάλης από τις εκδόσεις Gutenberg

Η νέα μετάφραση του Άμλετ των εκδόσεων Gutenberg, από τον ποιητή Διονύση Καψάλη φαίνεται να κερδίζει το στοίχημα. Όχι επειδή είναι η καλύτερη μετάφραση που κυκλοφορεί, αλλά επειδή καταφέρνει να συντονίσει το έργο με το πνεύμα της εποχή μας, εκσυγχρονίζοντας τον λόγο, παραμένοντας πιστή –κατά το δυνατόν- στο πνεύμα του κειμένου.

Ψηφιακός Νάρκισσος του Γιώργου Λαμπράκου - εξώφυλο
Ψηφιακός Νάρκισσος του Γιώργου Λαμπράκου

Τα 13 διηγήματα του Ψηφιακού Νάρκισσου (εκδόσεις Γαβριηλίδης 2014) του Γ. Λαμπράκου συνιστούν μια προσπάθεια πλοήγησης σε εδάφη ιδιαίτερα και κάπως «ξένα» για την ελληνική πραγματικότητα όπως π.χ. χάκερς, νανοτεχνολογία και ηλεκτρονικά παιχνίδια ρόλων. Κεντρική προβληματική της συλλογής διηγημάτων του Ψηφιακού Νάρκισσου είναι το μεταμοντέρνο και ο τρόπος με τον οποίο τίθενται και οργανώνονται οι σχέσεις και η ταυτότητα στη  μετανεωτερική συνθήκη. Και μόνο από τους τίτλους των διηγημάτων αναφαίνονται τα βασικά ενδιαφέροντα του Λαμπράκου. Για παράδειγμα, στη «Μηχανή Ντεκάρτ» ερευνά το θέμα του καρτεσιανού cogito. Στο διήγημα «Προσοχή στις Απομιμήσεις» εξετάζει την πρόσληψη της τέχνης από τον άλλο και πως ο άλλος «κατασκευάζει» με τον λόγο του το τεχνούργημα, ενώ η «Εκκλησία του Δικτύου» αναπαράγει τον διάλογο που αναπτύσσουν οι χρήστες ενός μέσου κοινωνικής δικτύωσης.  

Λευκάδιος Χερν
Λευκάδιος Χερν, «Κόττο»

 

«Στη θολή  καταχνιά της διάλυσής μας θα επιζήσει η ουσία όλων αυτών που κάποτε υπήρξαν ανθρώπινη ζωή-οι μονάδες όλων των υπάρξεων τωρινών και περασμένων, με όλες τις σχέσεις τους, όλες τις ροπές τους, όλη την κληρονομιά των δυνάμεων που κάνουν το καλό ή το κακό, όλες τις δυνατότητες που συσσωρεύτηκαν μέσα από μυριάδες γενεές, με όλη την ενέργεια που σχημάτισε τη ρώμη των φύλων-και για αμέτρητους καιρούς θα είναι σε τροχιά γύρω από τη ζωή και τη σκέψη» 

 

 

Μάκης Τσίτας, Μάρτυς μου ο Θεός - εξώφυλλο
Μάκης Τσίτας, Μάρτυς μου ο Θεός - εξώφυλλο

Μάκης Τσίτας, Μάρτυς μου ο Θεός: Το βιβλίο «Μάρτυς μου ο Θεός», αποτελεί το δεύτερο μόλις έργο για ενήλικες στη συγγραφική φαρέτρα του Μάκη Τσίτα, που είναι περισσότερο γνωστός για τα παιδικά του παραμύθια, κατόρθωσε παρ’ όλα αυτά τη χρονιά που μας πέρασε να χαρίσει στο συγγραφέα το Βραβείο Λογοτεχνίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης 2014 καταξιώνοντάς τον και στο μυθιστορηματικό είδος.

Ανδρέας Στάικος
Άλκηστις και όνειρα γλυκά του Ανδρέα Στάικου

Η ευριπίδεια Άλκηστις είναι μια από τις πιο περίεργες τραγωδίες -αν είναι τραγωδία και όχι σατυρικό δράμα- της αρχαίας ελληνικής δραματουργίας. Με ήρωες κωμικούς και χοντροκομμένους, όπως ο Ηρακλής. Με δειλούς και «μικρούς» άνδρες (Άδμητος και Φέρης). Με στίχους διάσημους για την ειρωνεία τους, με πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα τα λόγια που ο Άδμητος άδει καθώς η γυναίκα του ετοιμάζεται να πεθάνει στην θέση του.

SOCIAL