Αφιερώματα

«Ερόικα» του Κοσμά Πολίτη: Το πάρτυ
«Ερόικα» του Κοσμά Πολίτη: Το πάρτυ από τα γυρίσματα της ομώνυμης ταινίας σε σκηνοθεσία Μιχάλη Κακογιάννη

Η «Ερόικα» του Κοσμά Πολίτη είναι ένα έργο-σταθμός της ελληνικής λογοτεχνίας που μπολιάζει την πεζογραφία με λυρισμό και ποίηση. Εκδόθηκε το 1937 και ως μυθιστόρημα εφηβείας έθεσε για πρώτη φορά τους προβληματισμούς της εφηβικής ηλικίας στην  νεοελληνική λογοτεχνία. Το είδος αυτό άνθησε στη Γερμανία τον 18ο και 19ο αιώνα και ονομάζεται «bildungsroman» καθώς ο όρος «Bildung» σημαίνει «διάπλαση», «διαμόρφωση». Ο Κοσμάς Πολίτης  βρίσκεται στον αντίποδα του ρεαλισμού γράφοντας ένα μυθιστόρημα με ήρωες που βρίσκονται στο μεταίχμιο ανάμεσα στην παιδική ηλικία και την αναπόφευκτη ενηλικίωση. Διαβάστε Περισσότερα

Anton Chekhov και Fyodor Dostoyevsky
Οι μεγάλοι ρώσοι λογοτέχνες Anton Chekhov και Fyodor Dostoyevsky

Ο Fyodor Dostoyevsky και ο Anton Chekhov έχουν δικαίως μείνει στην ιστορία ως δύο από τους σπουδαιότερους Ρώσους λογοτέχνες, με αριστουργηματική πένα και βαθιά κατανόηση της ανθρώπινης ψυχής. Γεννημένοι σε διαφορετικές δεκαετίες του 19ου αιώνα σε διαφορετικές ρωσικές πόλεις, με ειδίκευση σε διαφορετικά λογοτεχνικά είδη και με εντελώς διαφορετικό υπόβαθρο, είναι δύσκολο εκ πρώτης όψεως οι δύο αυτοί συγγραφείς να συγκριθούν ως προς το έργο τους. Διαβάστε Περισσότερα

Η ζωή και το έργο του Γιάννη Ρίτσου
Γιάννης Ρίτσος | «Όλη του τη σιωπή την είπε η ποίηση»

Ο Γιάννης Ρίτσος είναι ένας ποιητής που υπηρέτησε ταυτόχρονα την ιδεολογία και την ποίηση. Ασπάστηκε τις μαρξιστικές ιδέες και έμεινε πιστός σε αυτές μέχρι το τέλος τη ζωής του. Ένας πληθωρικός στην παραγωγή ποιητής που ασχολήθηκε παράλληλα με τη συγγραφή μυθιστορημάτων και θεατρικών έργων. Οι παρακάτω στίχοι από τη συλλογή Τα αρνητικά της σιωπής μπορούν να αποτυπώσουν την ίδια του τη ζωή. Διαβάστε Περισσότερα

Ποίημα Χρίστου Λάσκαρη
Ένα ποίημα του Χρίστου Λάσκαρη

Ο Χρίστος Λάσκαρης ήταν ένας κυριολεκτικά ποιητής και ένας κυριολεκτικός ποιητής. Η γραφή του σκληρή, άφραχτη, σε τραβά στον βυθό της σαν κάποιος που πνίγεται και αγκιστρώνεται επάνω σου. Πνίγοντάς σε επιβιώνει κι εσύ αφήνεσαι συνεπαρμένος στις άγριες και ωμές περιγραφές του. Οι εικόνες που δημιουργεί σε μαγνητίζουν, σε μεταφέρουν στο σώμα του ίδιου του δημιουργού σαν να βιώνεις την ποιηματοποίηση των στιγμών που έζησε. Ο Λάσκαρης δεν ήταν ο άνθρωπος των φώτων και της προβολής, των λογοτεχνικών κύκλων και των δημοσίων σχέσεων, γι’ αυτό και δεν έγινε γνωστός στο ευρύ κοινό. Αν όμως η ποίηση είναι ένας μαραθώνιος, με τερματισμό ένα ακαθόριστο βάθος χρόνου, τότε εκείνος -όσο περνά ο καιρός- θα γίνεται όλο και πιο εμφανής. Θα εδραιώνεται ως ένας από τους σπουδαιότερους λογοτέχνες που έχουμε διαβάσει. Διαβάστε Περισσότερα

Ανδρέας Κάλβος
Ο στίχος -σήμα κατατεθέν- της ψυχής του Κάλβου

Ο Ανδρέας Κάλβος γεννήθηκε στην Ζάκυνθο το 1792 και πέθανε στο Λονδίνο το 1869. Μελετώντας το έργο του, αναπλάθεται μέσα μας η εποχή που έζησε, η  προσωπικότητά του αλλά κι η ίδια η όψη του. Μια όψη διαφορετική στον καθένα μας -μιας και δεν υπάρχει διασωζόμενη προσωπογραφία του-,  μα πάντοτε αινιγματική. Ο Κάλβος δεν ήταν ένας πολύγραφος ποιητής, χαρακτηριστικό είναι πως από το 1826 και μετά, δεν ξανάγραψε ποίηση.  Συνέχισε να εργάζεται ως οικοδιδάσκαλος ενώ διετέλεσε καθηγητής της «Θεωρητικής φιλοσοφίας» στην Ιόνιο Ακαδημία. Απόψεις του δημοσιεύονταν στην «Επίσημο Εφημερίδα» της Ιονίου Πολιτείας. Το 1888, δεκαεννιά χρόνια μετά τον θάνατό του, ήταν ο Κωστής Παλαμάς που στην διάλεξή του με τίτλο «Κάλβος ο Ζακύνθιος», θα κάνει γνωστό το έργο του. Έτσι θα τον εδραιώσει ανάμεσα στους σπουδαίους ποιητές της Ελλάδας. Μετέπειτα, ο Οδυσσέας Ελύτης αλλά και άλλοι άνθρωποι των γραμμάτων της Ελλάδας του 1930 θα αναδείξουν την Καλβική ποίηση ως μοναδική. Διαβάστε Περισσότερα

Brontë Sisters
Οι αδερφές Brontë, όπως τις ζωγράφισε ο αδερφός τους Branwell. Αρχικά είχε συμπεριλάβει τον εαυτό του στην εικόνα, μα αργότερα τον αφαίρεσε για να μη χαλάσει τη ζωγραφιά.

Όταν γίνεται λόγος για τις Charlotte, Emily και Anne Brontë, τρεις από τις πιο χαρακτηριστικές λογοτεχνικές φιγούρες της βικτωριανής Αγγλίας, αυτές συχνά αναφέρονται σαν μια ενιαία προσωπικότητα, ως οι «αδερφές Brontë». Αυτό κατά πάσα πιθανότητα συμβαίνει λόγω της αντίληψης που επικρατεί πως οι τρεις γυναίκες είχαν ακολουθήσει κοινή λογοτεχνική πορεία σε ό,τι αφορά τη θεματολογία των γραπτών τους και τον τρόπο γραφής. Στην πραγματικότητα, όμως, τα έργα των αδερφών Brontë παρουσιάζουν σημαντικές διαφορές, οι οποίες υποδηλώνουν την ανεξάρτητη σκέψη τους και τις διαφορετικές αντιλήψεις τους για τον κόσμο και την ηθική. Διαβάστε Περισσότερα

Ο Νίκος Καζαντζάκης επί τω έργω
Ο Νίκος Καζαντζάκης μελετώντας, περιτριγυρισμένος από βιβλία.

Ο Νίκος Καζαντζάκης άφησε πίσω του ένα μοναδικό λογοτεχνικό έργο. Μία πολύτιμη κληρονομιά στον χώρο των γραμμάτων και της τέχνης της Ελλάδος και όλου του πλανήτη. Δεν ήταν μόνο ένας δεινός πλάστης νοημάτων, ήταν συνάμα κι ένας ταξιδευτής. Ένας ταξιδευτής των πολιτισμών και των τόπων, τους οποίους σημάδεψε με το πέρασμα του. Γι’ αυτό και το παρόν αφιέρωμα στον αξεπέραστο αυτόν λογοτέχνη, θα επιχειρήσει να ξεφύγει από τα τετριμμένα αφιερώματα σε σπουδαίες προσωπικότητες όπως είναι και αυτή του Καζαντζάκη. Διαβάστε Περισσότερα

Τάσος Λειβαδίτης
Τάσος Λειβαδίτης, ένας σύγχρονος υπαρξιακός λυρικός ποιητής

Ο Τάσος Λειβαδίτης είναι ένας ποιητής που κατατάσσεται στην Πρώτη Μεταπολεμική Γενιά. Τη γενιά που εμφανίστηκε στη διάρκεια του μεσοπολέμου και βίωσε τον Αλβανικό πόλεμο, την Κατοχή, την Αντίσταση, τον Εμφύλιο Πόλεμο και τη δικτατορία του 1967. Συνθήκες που επηρέασαν τόσο τη ζωή όσο και το έργο αυτής της γενιάς. Στους στίχους τους διακρίνονται τα τραύματα και τα βιώματα των πολέμων. Ο Τάσος Λειβαδίτης ανήκει στην ομάδα των ποιητών που πίστεψαν στο όραμα της Αριστεράς, αγωνίστηκαν γι’ αυτό αλλά στο τέλος έζησαν τη διάψευση του. Οι έννοιες της δοκιμασίας και της διάψευσης κατέχουν κυρίαρχο ρόλο στην ποιητική της Γενιάς του 1960. Εκφράζουν όπως πολύ εύστοχα έχει διατυπώσει ο Δ. Ν. Μαρωνίτης μια ξεχωριστή «ποιητική και πολιτική ηθική». Διαβάστε Περισσότερα

Κ. Γ. Καρυωτάκης,
Κ. Γ. Καρυωτάκης,

Ο ποιητής που έσκυψε πολύ στο χείλος των αβύσσων γράφει ο υπερρεαλιστής Ανδρέας Εμπειρίκος στο ποιητικό του μνημόσυνο για τον άνθρωπο που εις την Πρέβεζαν εχάθη. Ο ποιητής του μεσοπολέμου Κ. Γ. Καρυωτάκης ανήκει σε μια ευρύτερη ομάδα ποιητών, τη γενιά του 1920. Ο Κ. Γ. Καρυωτάκης αναδείχθηκε ως ο ιδανικός εκπρόσωπος αυτής της γενιάς. Η ποίηση του δεν είναι παραδοσιακή, αντιθέτως είναι πρωτοποριακή. Ανανέωσε τον ποιητικό λόγο και διαμόρφωσε τις κατάλληλες συνθήκες για την ποιητική γενιά του 1930 και την ανάπτυξη του μοντερνισμού στη νεοελληνική ποίηση. Διαβάστε Περισσότερα

Περί Τρέλας των Λογοτεχνών
9 Συγγραφείς και Ποιητές των οποίων το έργο και η ζωή στηγματίστηκαν από ψυχικές ασθένειες

Η συζήτηση περί τρέλας των καλλιτεχνών γίνεται εδώ και αιώνες και, με την πρόοδο της επιστήμης, αποκτά ολοένα σταθερότερες βάσεις. Υπάρχει αφθονία ερευνών που είτε στηρίζουν είτε αποδομούν την ύπαρξη συσχέτισης μεταξύ δημιουργικότητας και ψυχικών ασθενειών. [1] Το στερεότυπο του «τρελού καλλιτέχνη» γεννήθηκε και αποδομήθηκε αιώνες πριν. Οι ψυχικές ασθένειες δεν αντιμετωπίζονται σήμερα ως απόρροια μιας «νευρωτικής ιδιοφυΐας». Παρ’ όλα αυτά, είναι αλήθεια πως τα άτομα με ψυχικές νόσους διαθέτουν την ικανότητα να δουν τον κόσμο με έναν καινοτόμο και πρωτότυπο τρόπο. Αυτό, άλλωστε, ισχύει και για τους καλλιτέχνες. [2] Διαβάστε Περισσότερα