Κινηματογραφικές κριτικές

το- Δίχτυ1
Σκηνή από την ταινία Το Δίχτυ

Υπόθεση της ταινίας Το Δίχτυ: Ο Ναμ Τσουλ-Γου είναι ένας Βορειοκορεάτης ψαράς. Αγαπά την γυναίκα του κι αγαπά την μικρή του κόρη. Αγαπά την βάρκα του γιατί ταΐζει την οικογένεια του. Αγαπά την πατρίδα του, γιατί εκεί γεννήθηκε, μεγάλωσε και εκεί βρίσκονται όλα όσα αγαπά, η γυναίκα του, η κόρη του, η βάρκα του, η ζωή του. Ψαρεύει κοντά στα υδάτινα σύνορα που χωρίζουν την Βόρεια από την Νότια Κορέα, και καθημερινά περνά τον έλεγχο του φυλακίου της ακτής για να μπορέσει να μπει στην βάρκα του και να ψαρέψει. Μέχρι που μια μέρα το δίχτυ του θα πιαστεί στην προπέλα της βάρκας. Το ρεύμα θα αρχίσει να τον παρασέρνει στα ύδατα της Νότιας Κορέας. Σαστισμένος θα κάνει σήματα βοήθειας προς τους δικούς του. Δεν θέλει να περάσει στην εχθρική χώρα. Δεν μπορεί να παρατήσει και την βάρκα του. Είναι ψαράς. Έτσι θα συλληφθεί από τους Νοτιοκορεάτες και θα κρατηθεί ως κατάσκοπος. Θα τον ανακρίνουν,θα τον βασανίσουν σωματικά και ψυχολογικά και όταν υποπτευθούν ότι δεν είναι κατάσκοπος, θα προσπαθήσουν να τον “σώσουν” από το τυραννικό καθεστώς της Βόρειας γείτονος. Αν του δείξουν τα οφέλη του καπιταλισμού ίσως αυτομολήσει. Ίσως γίνει και δικός τους κατάσκοπος. Ο Ναμ Τσουλ-Γου όμως θέλει να γυρίσει στην οικογένεια του και στην βάρκα του. Φοβάται. Δεν φταίει. Το Δίχτυ του μπλέχτηκε στην προπέλα και εκείνος παγιδεύτηκε. Παγιδεύτηκε σε ένα μεγαλύτερο Δίχτυ, ανάμεσα σε δυο στεριές.

το-Δίχτυ2
Σκηνή από την ταινία Το Δίχτυ
Κριτική της ταινίας Το Δίχτυ

Ο Kim Ki-Duk είναι αναμφισβήτητα ένας από τους μεγαλύτερους Κορεάτες σκηνοθέτες του παγκόσμιου σινεμά. Παραγωγικότατος μέσα στα 20 χρόνια καριέρας του, έχει δημιουργήσει ένα σύνολο ταινιών αρκετά διαφορετικών μεταξύ τους. Πάντα με μια διάθεση αλληγορίας, άλλοτε εντονότερη άλλοτε ανεπαίσθητα διακριτική, αφηγείται ιστορίες, είτε με ρεαλισμό είτε με ιδιαίτερο λυρισμό, που ανιχνεύουν τις πιο σκοτεινές πλευρές της ανθρώπινης ύπαρξης. Δεν είναι λίγες οι φορές που η βία της εικονογραφίας του γίνεται σοκαριστική. Παρουσιάζει την ανθρώπινη συνθήκη μέσα από κάθε είδους ιστορίες, με πολλούς τρόπους ειπωμένες, άλλες εξαιρετικές άλλες όχι και τόσο.

Αυτόχθονας μιας χώρας διαιρεμένης, που τον τελευταίο καιρό βρίσκεται συνεχώς στο κέντρο της επικαιρότητας, κυρίως λόγω των ακροτήτων που συμβαίνουν στο αποκλεισμένο σοσιαλιστικό Βόρειο κομμάτι της, ο Κορεάτης δημιουργός αφήνει την συνήθως ψυχολογική θεματική του και με Το Δίχτυ προσανατολίζεται σε πιο κοινωνικοπολιτικά μονοπάτια. Ο ήρωας του παγιδεύεται σε έναν κοινωνικοπολιτικό ιστό συμφερόντων, ανάμεσα σε δύο αντίθετα κράτη μιας ίδιας χώρας. Και ο Κορεάτης δημιουργός δεν χαρίζεται σε κανένα.

Όταν ο φιλήσυχος Βορειοκορεάτης ψαράς, που βιοπορίζει την οικογένεια του ψαρεύοντας κοντά στα υδάτινα σύνορα της Νότιας Κορέας, μπλέξει κατά λάθος το Δίχτυ του στην προπέλα της βάρκας, το ρεύμα θα τον παρασύρει στο εχθρικό κομμάτι της χώρας. Μην μπορώντας να εγκαταλείψει την βάρκα του μιας και δεν έχει άλλο μέσο βιοπορισμού, θα βρεθεί αιχμάλωτος του καπιταλιστικού Νότου ως πιθανόν κατάσκοπος. Στον ελεύθερο καπιταλιστικό Νότο, που όπως όλες οι ευνομούμενες χώρες σέβεται τα ανθρώπινα δικαιώματα, θα βασανιστεί σωματικά και ψυχολογικά. Πρέπει να καταλάβουν με ποιόν έχουν να κάνουν και να αποφασίσουν πως θα τον χρησιμοποιήσουν με πολιτικό όφελος. Ο ψαράς Ναμ Τσουλ-Γου δεν είναι συνειδητά ιδεολόγος. Η ιδεολογία του είναι άμεσα συνυφασμένη με τον τόπο που γεννήθηκε μεγάλωσε και έκανε οικογένεια. Το μόνο που θέλει είναι να ξαναγυρίσει στην οικογένεια του και στην ζωή του στις παρυφές της θάλασσας.

το-Διχτυ3
Σκηνή από την ταινία Το Δίχτυ

Όταν οι νοτιοκορεατικές αρχές καταλάβουν ότι μάλλον δεν έχουν να κάνουν με κατάσκοπο, θα κάνουν ότι κάνουν συνήθως όλες οι φιλελεύθερες δημοκρατίες που σέβονται τον εαυτό τους. Θα προσπαθήσουν να τον σώσουν από την ανελευθερία. Να τον σώσουν με την βία. Θα μηχανευτούν έναν σωρό τρόπους να τον προσηλυτίσουν και να τον κάνουν να αυτομολήσει. Και γιατί όχι, να γίνει και δικός τους κατάσκοπος. Ο φασισμός έχει πολλά πρόσωπα. Κάποια απ’ αυτά φορούν το προσωπείο της δημοκρατίας. Όταν τίποτα απ’ αυτά δεν θα πετύχει, ο Ναμ Τσουλ-Γου, αποτελεί περισσότερο πρόβλημα για την δημόσια εικόνα της δημοκρατίας παρά πλεονέκτημα, και έτσι ο δρόμος για την επιστροφή ανοίγει.

 Στην Βόρεια πατρίδα, θα τον υποδεχτούν ως ήρωα. Είναι ο πατριώτης που έφτυσε την καπιταλιστική χλιδή, για τις αξίες του σοσιαλιστικού ιδεώδους. Μόλις όμως η προπαγάνδα τελειώσει, η πραγματικότητα ξεδιπλώνεται. Θα ανακριθεί και θα μπει στην μαύρη λίστα. Όπως και να έχει ήρθε σε επαφή με τον εχθρό. Ο Ναμ Τσουλ-Γου αντιλαμβάνεται ότι τίποτα δεν μπορεί να είναι πια όπως πριν. Δεν υπάρχει πια χώρος για αυτοπροσδιορισμό. Τώρα ξέρει ότι ποτέ δεν υπήρχε. Είναι παγιδευμένος στο Δίχτυ. Έρμαιο ανάμεσα σε δυο στεριές.

Ο Kim Ki-Duk είναι ένας αφηγηματικός δεξιοτέχνης. Με Το Δίχτυ φτιάχνει ένα δυνατό κοινωνικοπολιτικό δράμα με υπαρξιακές προεκτάσεις. Μόνο που εδώ η αλληγορική του διάθεση γίνεται έντονα προφανής, παρασύροντας τον πολλές φορές σε μονοσήμαντους και απλοϊκούς συμβολισμούς, που στερούνται βάθους και συνεπώς έντονης συναισθηματικής ταύτισης. Παρόλα αυτά η ιστορία στο Δίχτυ καταφέρνει να σε συγκινήσει γιατί ο πυρήνας της είναι ουσιαστικός. Και δεν τις λείπουν οι ωραίες και δυνατές εικονοποιήσεις που αποκαλύπτουν την ουσία της ιστορίας. Ένας άνθρωπος στην μέση της θάλασσας πάνω σε μια βάρκα, ανάμεσα σε δυο στεριές. Χειρονομία αυτοπροσδιορισμού. Ένα κοριτσάκι που κρατά το χιλιομπαλωμένο βορειοκορεάτικο αρκουδάκι της μαζί με το ολοκαίνουργιο νοτιοκορεάτικο αρκουδάκι της. Δεν θα το πετάξει. Θα τα κρατήσει και τα δυο.

Trailer της ταινίας το Δίχτυ

Πληροφορίες για την ταινία Το Δίχτυ

  • Σκηνοθεσία: Kim Ki-Duk

  • Σενάριο: Kim Ki-Duk

  • Πρωταγωνιστούν: Park Ji-il, Jeong Ha-dam, Sung Hyun-Ah, Kim Young-min, κ.α

  • Έτος Παραγωγής: 2016

  • Χώρα: Νότια Κορέα

  • Διάρκεια: 114′

  • IMDb

    Poster
    Poster της ταινίας Το Δίχτυ

78/52 Alexandre O. Philippe
Στο 78/52 του Alexandre O. Philippe αναλύεται ο μεγαλύτερος κινηματογραφικός φόνος

Το 78/52 είναι μια ταινία για μια ταινία. Ο Alexandre O. Philippe εξυμνεί το Ψυχώ του Alfred Hitchcock και επικεντρώνεται στη σκηνή του φόνου της Marion Crane (Jahnet Leigh). Του φόνου αυτού που σόκαρε τους θεατές και αποτέλεσε τομή στην ιστορία του παγκόσμιου κινηματογράφου. Το ντοκιμαντέρ αναδεικνύει την μαεστρία με την οποία γυρίστηκε η συγκεκριμένη σκηνή, αναλύοντας κάθε δευτερόλεπτο. Πρόκειται για ένα εξειδικευμένο ντοκιμαντέρ για τους λάτρεις του σινεμά και ειδικότερα του Hitchcock. Το ντοκιμαντέρ του O. Philippe είναι ένα μάθημα κινηματογράφου. Προχωράει πέρα από τα γενικόλογα τύπου «Το Ψυχώ είναι πολύ καλή ταινία» και εξηγεί για ποιο λόγο η συγκεκριμένη σκηνή θεωρείται τόσο μεγάλο επίτευγμα.

Η σκηνοθεσία στο 78/52 του Alexandre O. Philippe

Ο τίτλος είναι εμπνευσμένο από τα 78 setups και τα 52 cuts στη σκηνή του φόνου. Στο ντοκιμαντέρ εναλλάσσονται αποσπάσματα από το Ψυχώ, και άλλες ταινίες του Hitchcock, με συνεντεύξεις ανθρώπων από το χώρο του κινηματογράφου. Ανάμεσα στους συνεντευξιαζόμενους βρίσκεται και η κόρη της Janet Leigh, Jamie Lee Curtis. Τα όρια ανάμεσα στην ταινία του Hitchcock και στις συνεντεύξεις είναι ξεκάθαρα από άποψη περιεχομένου. Ωστόσο από αισθητική άποψη είναι ρευστά. Αυτό οφείλεται στην επιλογή του σκηνοθέτη να γυρίσει όλες τις συνεντεύξεις σε green screen έτσι ώστε στο τελικό αποτέλεσμα να θυμίζουν το εσωτερικό του Bates Motel. Ήταν μια δύσκολη κινηματογραφική απόπειρα, η οποία πέτυχε. Μάλιστα στο Q&A που ακολούθησε χθες μετά από την προβολή του 78/52 ο σκηνοθέτης απηύθυνε στο κοινό την εξής ερώτηση: «Πιστέψατε ότι έκανα όντως γυρίσματα μέσα στο Bates Motel;» και μια κυρία απάντησε «Ναι».

Το Ψυχώ του Hitchcock στο 78/52
Το Ψυχώ του Hitchcock στο 78/52 του Alexandre O. Philippe
Η φωτογραφία και η χρηματοδότηση του ντοκιμαντέρ 78/52

Όπως προαναφέρθηκε, ο αισθητικός στόχος του ντοκιμαντέρ ήταν να θυμίζει το Ψυχώ του Hitchcock. Για τον λόγο αυτό όλες οι συνεντεύξεις είναι ασπρόμαυρες. Ουσιαστικά οι μόνες έγχρωμες εικόνες στο ντοκιμαντέρ προέρχονται από άλλες ταινίες του Hitchcock. Σε όλες τις συνεντεύξεις του O. Philippe υπάρχει μεγάλη έμφαση στη λεπτομέρεια. Από την ταπετσαρία, μέχρι την παλιά τηλεόραση και τον καναπέ, όλα είναι προσεκτικά οριοθετημένα έτσι ώστε να θυμίζουν τη διακόσμηση στην ταινία του Ψυχώ. Είναι επόμενο όλα όσα περιγράφονται παραπάνω να απαιτούσαν και ένα μεγάλο χρηματικό ποσό για να υλοποιηθούν. Ο O. Philippe αποκάλυψε στο χθεσινό Q&A ότι αντιμετώπισε πρόβλημα με τη χρηματοδότηση. Συγκεκριμένα χρειάστηκε ο σκηνοθέτης και οι παραγωγοί να ενισχύσουν από το προσωπικό τους εισόδημα το ντοκιμαντέρ. Με την υποστήριξη της γερμανικής εταιρείας παραγωγής ARTE, κατάφερε εντέλει ο Alexandre να γυρίσει την ταινία.

Alexandre O. Philippe, 78/52
Ο σκηνοθέτης του 78/52 Alexandre O. Philippe
Η αναλυτική προσέγγιση του Alexandre O. Philippe στο ντοκιμαντέρ 78/52

O Alexandre O. Philippe υποστηρίζει ότι «λίγα είναι τα πράγματα που είναι τυχαία στο έργο του Hitchcock». Ζωντανή απόδειξη της δήλωσης αυτής είναι το ντοκιμαντέρ του. Χρειάστηκαν 91’ για να αναλυθεί επαρκώς η σκηνή του φόνου. Η έρευνα ήταν τεράστια και τα πορίσματα πολλά. Ο ίδιος ο σκηνοθέτης εξ’ άλλου ανέφερε ότι χρειάστηκε να παραλείψει πολλές πληροφορίες προκειμένου να μην κουράσει το κοινό. Σε κάθε περίπτωση μπορεί κανείς να συμπεράνει ότι ο Alexandre O. Philippe είναι καλός γνώστης του θέματος. Αρκεί να αναλογιστούμε ότι μελετούσε επί 3 χρόνια μια συγκεκριμένη σκηνή. Για όποιον ενδιαφέρεται να μάθει περισσότερα, ο O. Philippe θα κυκλοφορήσει και ένα βιβλίο όπου θα συμπεριλαμβάνονται όλα όσα κόπηκαν στο τελικό μοντάζ.

Πληροφορίες σχετικά με το ντοκιμαντέρ 78/52 του Alexandre O. Philippe

  • Σενάριο, Σκηνοθεσία: Alexandre O. Philippe
  • Διεύθυνση Φωτογραφίας: Robert Muratore
  • Μοντάζ: Chad Herschberger
  • Ήχος: Phillip Lloyd Hegel
  • Μουσική: Jon Hegel
  • Με τους: Danny Elfman, Guillermo del Toro, Eli Roth, Peter Bogdanovich, Jamie Lee Curtis, Bret Easton Ellis, Walter Murch
  • Παραγωγός: Kerry Deignan Roy
  • Παραγωγή: Exhibit A Pictures
  • Συμπαραγωγοί: Annick Mahnert, Chad Herschberger, Robert Muratore, Oliver Schwehm
  • Φορμά: Έγχρωμο-Ασπρόμαυρο
  • Χώρα Παραγωγής: ΗΠΑ
  • Διάρκεια: 91′
  • Έτος Παραγωγής: 2017

This is not a coup
This is not a coup του Άρη Χατζηστεφάνου

Στις 13 Ιουλίου 2015 το tweeter γέμισε με αναρτήσεις που έφεραν το hashtag Τhis is a coup. Η ιντερνετική αυτή θύελλα προκλήθηκε από το δημοψήφισμα που έγινε στην Ελλάδα σχετικά με τα μέτρα λιτότητας και τις αντιδράσεις από την ευρωπαϊκή πλευρά. Πολύ κακό για το τίποτα θα έλεγε κανείς δύο χρόνια μετά, καθώς οι συζητήσεις περί απόρριψης ή αποδοχής της λιτότητας ήταν σε μεγάλο βαθμό εικονικές. Οι αποφάσεις είχαν παρθεί και το μνημόνιο ήταν αναμενόμενο. Αυτή την άποψη επιδιώκει να τεκμηριώσει η Infowar Productions στο τέταρτο κατά σειρά ντοκιμαντέρ της, This is not a coup.

Η σκηνοθεσία στο ντοκιμαντέρ This is not a coup

Το This is not a coup είναι ένα υποκειμενικό ντοκιμαντέρ και οι συντελεστές το ξεκαθαρίζουν αυτό με κάθε ευκαιρία. Όπως ο σκηνοθέτης ανέφερε χθες στην βραδινή προβολή «Η βασική αρχή (του ντοκιμαντέρ) είναι ότι την άλλη πλευρά την ακούτε κάθε μέρα στα δελτία ειδήσεων των 8 και των 9, οπότε εμείς θα προσπαθήσουμε να τεκμηριώσουμε μια εναλλακτική πρόταση.» Η πρόταση αυτή είναι προσεκτικά σχεδιασμένη έτσι ώστε να φτάσει σε «όσο το δυνατόν μεγαλύτερο ακροατήριο». Αυτό συνεπάγεται χιούμορ, κινηματογραφοφιλικές αναφορές και πάνω απ’ όλα την απόδοση σύνθετων εννοιών με απλοϊκούς όρους. Έτσι, ενώ ο Χατζηστεφάνου με voice over αναφέρεται στο περιβόητο «κούρεμα» βλέπουμε στην οθόνη ένα κομμωτήριο. Και όταν η συζήτηση φτάνει στο δημοψήφισμα παρεμβάλλεται ένα απόσπασμα από την ταινία του Θανάση Βέγγου «Ο Θανάσης στη χώρα της σφαλιάρας».

Γκράφιτι από το ντοκιμαντέρ This is not a coup
Το This is not a coup έχει στόχο να εξηγήσει σύνθετες έννοιες με απλό τρόπο

Αν και οι συντελεστές ξεκίνησαν από τον χώρο της δημοσιογραφίας και όχι της τέχνης, ο σκελετός του ντοκιμαντέρ περιλαμβάνει αποφθέγματα από το πεδίο της λογοτεχνίας, του κινηματογράφου, της φιλοσοφίας, της θρησκείας, αλλά και της πολιτικής. Η EKT (Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα) εισάγεται στο ντοκιμαντέρ με μια φράση του Bertolt Brecht, ενώ η υπόθεση Berlusconi με μια φράση του Piere Paolo Pasolini. Ακόμη πριν από την ενότητα του δημοψηφίσματος εμφανίζεται ένα ρητό του Αριστοτέλη και προτού προχωρήσει ο σκηνοθέτης στη «θρησκεία» του ευρώ διαβάζουμε ένα απόσπασμα από τα λόγια του Ματθαίου (21.3). Ο κύκλος των αποφθεγμάτων κλείνει με τη δήλωση του Jean-Claude Juncker: «Δεν μπορεί να υπάρξει δημοκρατική επιλογή ενάντια στις ευρωπαϊκές συνθήκες»

Η μουσική στο ντοκιμαντέρ This is not a coup

Τη μουσική του This is not a coup υπογράφει ο Ερμής Γεωργιάδης. Το ντοκιμαντέρ περιλαμβάνει ορχηστρικά και ροκ κομμάτια. Ο συνδυασμός αυτός «ξυπνάει» τον θεατή και εντείνει την προσοχή του. Ενισχύει επίσης το χαλαρό ύφος που χαρακτηρίζει ολόκληρη τη ταινία. Έτσι ακόμα και κάποιος που υπό διαφορετικές συνθήκες δεν θα παρακολουθούσε οικονομικές και πολιτικές αναλύσεις, ενδεχομένως να στρέψει την προσοχή του στα παιχνίδια της ΕΚΤ. Πρόκειται μια τεχνική που χρησιμοποιείται κατά κόρων από την Infowar productions.

Ο σκηνοθέτης του This is not a coup Άρης Χατζηστεφάνου
Ο Άρης Χατζηστεφάνου σκηνοθετεί το τέταρτο ντοκιμαντέρ της Infowar productions This is not a coup
Η ιστορική αξία του ντοκιμαντέρ This is not a coup

Αν και γυρισμένα από μια εντελώς υποκειμενική σκοπιά, τόσο το This is not a coup, όσο και τα υπόλοιπα ντοκιμαντέρ της Infowar productions έχουν αξία ιστορικού ντοκουμέντου. Αυτό συμβαίνει κυρίως χάρη στον όγκο των πληροφοριών που έχουν συλλέξει οι συντελεστές. Συνεισφέρει φυσικά και το γεγονός ότι είναι η μόνη σειρά ντοκιμαντέρ στην Ελλάδα που απεικονίζει βήμα βήμα πώς ξέσπασε η κρίση και καταγράφει τις μετέπειτα συνέπειες. Η διεξοδική και λεπτομερής αυτή ανάλυση συνιστά μια παρακαταθήκη πληροφοριών χρήσιμη στους μελλοντικούς ιστορικούς. Ο σκηνοθέτης δηλώνει για το εγχείρημα της Infowar: «Έπρεπε να εξηγήσουμε την αλφάβητο ενός προοδευτικού ευρωσκεπτικισμού.» Είτε συμφωνεί, είτε διαφωνεί κανείς με τις απόψεις του Χατζηστεφάνου, το This is not a coup είναι σίγουρα ένα ντοκιμαντέρ που έχει πολλά να προσφέρει στον χώρο της ενημέρωσης όπως έχει διαμορφωθεί στη σύγχρονη Ελλάδα.

Δείτε το trailer του ντοκιμαντέρ This is not a coup

Πληροφορίες σχετικά με το ντοκιμαντέρ This is not a coup

  • Σκηνοθεσία, Σενάριο, Αφήγηση, Παραγωγός: Άρης Χατζηστεφάνου
  • Διεύθυνση Φωτογραφίας: Θάνος Τσάντας
  • Μοντάζ: Άρης Τριανταφύλλου
  • Ήχος: Παναγιώτης Χούντας
  • Μουσική: Ερμής Γεωργιάδης
  • Παραγωγή: Infowar Productions
  • Συμπαραγωγοί: Θανάσης Τσάντας
  • Χώρα Παραγωγής: Ελλάδα
  • Διάρκεια: 80′
  • Έτος Παραγωγής: 2016

Θυμωμένος Ινουκ, κυνήγι φώκιας
Το ντοκιμαντέρ Θυμωμένος Ινουκ στο 19ο ΦΝΘ

Ινουκ είναι ο ενικός του Ινουίτ. Οι Ινουίτ είναι μια φυλή αυτοχθόνων στις αρκτικές περιοχές του Καναδά. Η λέξη Ινουίτ στη γλώσσα της φυλής, τα Inuktitut, σημαίνει οι άνθρωποι. 94 χρόνια μετά το Νανούκ του Βορρά του Robert J. Flaherty η Alethea Arnaquq-Baril γυρίζει το ντοκιμαντέρ Θυμωμένος Ινουκ.  Παρουσιάζει τη φυλή των Ινουίτ όχι πια ως έναν αλλόκοτο πολιτισμό που αξίζει να μελετηθεί, αλλά ως εκσυγχρονισμένους φυσιολογικούς ανθρώπους. Οι σημερινοί Ινουίτ ζουν σε κανονικά σπίτια διατηρώντας παράλληλα τις παραδόσεις τους.

Βιοπορίζονται από το κυνήγι της φώκιας, το οποίο έχει πληγεί κατά πολύ τις τελευταίες δεκαετίες. ΜΚΟ όπως η Greenpeace πολεμούν το κυνήγι φώκιας χρησιμοποιώντας κατά την Alethea Arnaquq-Baril μη ρεαλιστικά επιχειρήματα. Η σκηνοθέτιδα επιλέγει να αντικρούσει τις ακτιβιστικές δράσεις γυρίζοντας ένα ντοκιμαντέρ για τον λαό της. Ακόμα και αν κάποιος είναι ενάντια στο κυνήγι φώκιας το επιχείρημα της Alethea είναι αρκετά ισχυρό. Διευκρινίζει ότι η πλειοψηφία των κυνηγών προέρχονται από τη φυλή των Ινουίτ και το κυνήγι της φώκιας είναι ο μόνος πόρος που έχουν. Κυνηγούν με σεβασμό και δεν πετάνε κανένα κομμάτι από τις φώκιες.

Η σκηνοθεσία του ντοκιμαντέρ Θυμωμένος Ινουκ

Η Alethea Arnaquq-Baril χρησιμοποιεί συνδυαστικά κάμερα και τεχνικές animation για να περιγράψει τη ζωή των Ινουίτ. Ακόμη παραθέτει παλιά βίντεο εξηγώντας παράλληλα με voice over ορισμένες από τις παραδόσεις της φυλής. Διάφοροι Ινουίτ μιλάνε για την καθημερινότητά τους και για τη σημασία που έχει για αυτούς η αγορά φώκιας. Το ντοκιμαντέρ είναι γυρισμένο κυρίως στον Καναδά, αλλά η κάμερα ακολουθεί τους Ινουίτ στην Ευρώπη όταν πηγαίνουν να υπερασπιστούν τα δικαιώματά τους. Η φυλή χρησιμοποιεί όλα τα μέσα που διαθέτει για να γνωστοποιήσει τον αγώνα της στον κόσμο. Ιδιαίτερο ρόλο στην εξέλιξη του ντοκιμαντέρ παίζουν τα social media. Χαρακτηριστική είναι η φράση της Alethea Arnaquq-Baril λίγο προτού αποβιβαστούν από το λεωφορείο για να ξεκινήσει η διαμαρτυρία τους: «Αν δεν είναι στο facebook δεν συνέβη ποτέ». Μπορεί να ακούγεται ελαφρώς υπερβολικό, αλλά πράγματι η ομάδα της Alethea κέρδισε πολλούς υποστηρικτές μέσω Facebook.

Θυμωμένος Ινουκ, Alethea Arnaquq Baril
Η σκηνοθέτιδα του ντοκιμαντέρ Θυμωμένος Ινουκ, Alethea Arnaquq Baril

Εξ’ άλλου η επιλογή και μόνο να γυριστεί ένα ντοκιμαντέρ για τα ζητήματα που απασχολούν τους Ινουίτ αποδεικνύει πόσο πολύ πιστεύουν στη δύναμη των social media. Σε πολλά πλάνα υπάρχει ένα ακατέργαστο δέρμα φώκιας και σε κοντινή απόσταση ένας υπολογιστής μέσω του οποίου οι Ινουίτ προσπαθούν να προωθήσουν τα αιτήματά τους. Αυτή η μείξη τεχνολογίας και παράδοσης είναι που τελικά αντιπροσωπεύει την κοινωνία των Ινουίτ σήμερα. Τα ήθη και τα έθιμα είναι ύψιστης σημασίας. Ωστόσο αυτό δεν είναι κάτι που θα έπρεπε να στέκεται εμπόδιο στην ένταξή τους στη σύγχρονη κοινωνία. Αυτό που η Alethea επιθυμεί είναι ισότητα. Να σταματήσουμε να τους αντιμετωπίζουμε σαν πρωτόγονους ανθρώπους των σπηλαίων και να τους αποδίδουμε τον σεβασμό και την κατανόηση που κάθε άτομο δικαιούται.

Η φωτογραφία στο ντοκιμαντέρ Θυμωμένος Ινουκ

Ίσως κάποιος που έχει μεγαλώσει σε βόρειες περιοχές με πολύ κρύο να μην ενθουσιάζεται εύκολα με τους πάγους. Ωστόσο προσωπικά εντυπωσιάστηκα από τις λήψεις του Qajaaq Ellsworth (διευθυντής φωτογραφίας) στον παγωμένο βορρά. Όλες αυτές οι απέραντες κάτασπρες εκτάσεις αναδεικνύουν την άγρια και επικίνδυνη ομορφιά της φύσης. Είναι λογικό λοιπόν οι άνθρωποι που μεγάλωσαν μέσα στη φύση αυτή να τη σέβονται πιο πολύ από τους ανθρώπους της πόλης. Η Alethea προσπαθεί να καταρρίψει το επιχείρημα της «σφαγής» όπως αποκαλείται από ΜΚΟ το κυνήγι φώκιας. Οι Ινουίτ απλώς θέλουν να επιβιώσουν και για να το κάνουν αυτό ακολουθούν τους νόμους της φύσης.

Η φωτογραφία στο ντοκιμαντέρ Θυμωμένος Ινουκ
Το φυσικό τοπίο αναδεικνύεται στο ντοκιμαντέρ Θυμωμένος Ινουκ
Δείτε το trailer του ντοκιμαντέρ Θυμωμένος Ινουκ

Πληροφορίες για το ντοκιμαντέρ Θυμωμένος Ινουκ

  • Σκηνοθεσία, Σενάριο, Αφήγηση: Alethea Arnaquq-Baril
  • Διεύθυνση Φωτογραφίας: Qajaaq Ellsworth
  • Μοντάζ: Sophie Farkas Bolla
  • Μουσική: Florencia Di Concilio
  • Παραγωγός: Alethea Arnaquq-Baril, Bonnie Thompson
  • Παραγωγή: Unikkaat Studios Inc., NFB
  • Φορμά: Έγχρωμο
  • Χώρα Παραγωγής: Καναδάς
  • Διάρκεια: 85′
  • Έτος Παραγωγής: 2016

Αδελφές στη φυλακή, Sara
Η Sara είναι μια από τις δύο πρωταγωνίστριες του ντοκιμαντέρ Αδελφές στη φυλακή

Το νέο ντοκιμαντέρ του Nima Sarvestani Αδελφές στη φυλακή (Prison Sisters ο αγγλικός τίτλος) αποτελεί μια συνέχεια του προηγούμενου, Καμία μπούρκα πίσω από τα κάγκελα. Πρόκειται για μια διεξοδική μελέτη ενός από τα πιο αυστηρά περιβάλλοντα του κόσμου: μια γυναικεία φυλακή στο Αφγανιστάν μετά την πτώση των Ταλιμπάν. Οι γυναίκες φυλακίζονται εκεί για εγκλήματα μοιχείας και όχι μόνο. Αιτία φυλάκισης μπορεί να είναι και το να το σκάσει κάποια με τον αγαπημένο της, ενώ ο πατέρας της επιθυμεί να παντρευτεί έναν άγνωστο.

Αυτός ήταν και ο λόγος που φυλακίστηκε η Sara, μια από τις πρωταγωνίστριες του ντοκιμαντέρ. Ωστόσο το περιβάλλον της φυλακής αποδεικνύεται πιο φιλόξενο από τον πραγματικό κόσμο για τις γυναίκες αυτές. Μόλις η Sara και η Najibeh αποφυλακίζονται έρχονται αντιμέτωπες με μια τεράστια εχθρικότητα, όχι μόνο από την κοινωνία, αλλά και από την ίδια τους την οικογένεια. Ο Nima στο δεύτερο αυτό ντοκιμαντέρ προσπαθεί να τις βοηθήσει και να τους εξασφαλίσει ένα καλύτερο μέλλον. Όταν όμως η Najibeh εξαφανίζεται ο σκηνοθέτης μπλέκεται σε μια περίπλοκη αναζήτηση που αναδεικνύει ολόκληρη την αδικία που περιβάλει τις γυναίκες στο Αφγανιστάν.

Αδελφές στη φυλακή, Najibeh
Όταν η Najibeh εξαφανίζεται ούτε ό ίδιος ο σκηνοθέτης γνωρίζει ποιο θα είναι το τέλος του ντοκιμαντέρ του, Αδελφές στη φυλακή
Η διάρθρωση της πλοκής στο ντοκιμαντέρ Αδελφές στη φυλακή

Αυτό που ξεκίνησε ως ένα ντοκιμαντέρ που ακολουθεί την πορεία των γυναικών μετά τη φυλακή εξελίσσεται σε ένα θρίλερ μυστηρίου. Το ντοκιμαντέρ είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρον, καθώς μοιάζει με ταινία δράσης. Μέχρι και την τελευταία στιγμή ούτε ο σκηνοθέτης γνωρίζει ποιο θα είναι το τέλος του ντοκιμαντέρ του. Είναι ζωντανή η Najibeh ή δολοφονήθηκε; Θα καταφέρει η Sara να πάρει άδεια παραμονής στη Σουηδία ή θα χρειαστεί να γυρίσει πίσω στο Αφγανιστάν; Η επιστροφή στο Αφγανιστάν για τη Σάρα ισοδυναμεί με σίγουρο θάνατο. Τα ερωτήματα αυτά είναι που κρατάνε σε αγωνία όχι μόνο το κοινό, αλλά και τον ίδιο τον Nima.

Η σκηνοθεσία του ντοκιμαντέρ Αδελφές στη φυλακή

Παραγωγός του Αδελφές στη φυλακή είναι η γυναίκα του Nima, Maryam Ebrahimi. Το ζευγάρι κινηματογραφεί στιγμές από την καθημερινότητα στο σπίτι του, όπου μένει η Σάρα για ένα διάστημα. Η παρουσία της κάμερας φαντάζει φυσική. Γίνεται ο 5ος συγκάτοικος στο σπίτι του Nima και της Maryam για τις ανάγκες του ντοκιμαντέρ. Έτσι οι διάλογοι εκπέμπουν μια αυθεντικότητα.Η Maryam βοηθάει τη Σάρα να κάνει τα πρώτα βήματα στην καινούρια της ζωή. Μια ζωή πρωτόγνωρη και συνάμα συναρπαστική. Η Sara παίζει μαζί με τον μικρό γιο του σκηνοθέτη και ανεβαίνει σε κούνια για πρώτη φορά στη ζωή της. Αν καταφέρει να μείνει στη Σουηδία δεν θα υποχρεώνεται να φοράει πια μπούρκα.

Αδελφές στη φυλακή, Nima Sarvestani
Ο Nima Sarvestani σκηνοθετεί το ντοκιμαντέρ Αδελφές στη φυλακή

Η γραμμική πορεία της αφήγησης διακόπτεται συχνά από αποσπάσματα του πρώτου ντοκιμαντέρ. Ακόμη παρακολουθούμε στιγμιότυπα από τις προβολές του Καμία μπούρκα πίσω από τα κάγκελα. Το κοινό χειροκροτεί όχι μόνο το σκηνοθέτη, αλλά και τη Sara για το θάρρος και το κουράγιο της. Το Αδελφές στη φυλακή έχει όμως και μια επιπλέον διάσταση: αυτή της τεκμηρίωσης. Περιέχει βίντεο σκληρού περιεχομένου από το κινητό ενός Ταλιμπάν. Πέρα λοιπόν από τα δικαιολογημένα δάκρυα των γυναικών αυτών μπορεί κανείς να δει την πραγματικότητα ωμή όπως είναι. Το ντοκιμαντέρ του Sarvestani και της Ebrahimi είναι μια καταγγελία για τις συνθήκες που επικρατούν στο Αφγανιστάν γύρω από τις γυναίκες.

Τελευταίες σκέψεις βγαίνοντας από την προβολή της ταινίες Αδελφές στη φυλακή

Το Αδελφές στη φυλακή δεν είναι μια ταινία για θεατές που θέλουν να περάσουν καλά. Είναι από τα ντοκιμαντέρ αυτά που προβληματίζουν το κοινό και θίγουν τις σκοτεινές πλευρές του σύγχρονου κόσμου. Ταυτόχρονα όμως είναι από τα ντοκιμαντέρ αυτά που κάθε ευσυνείδητος πολίτης οφείλει να δει.

Δείτε το trailer του ντοκιμαντέρ Αδελφές στη φυλακή

Πληροφορίες για το ντοκιμαντέρ Αδελφές στη φυλακή

  • Σκηνοθεσία, Σενάριο, Αφήγηση: Nima Sarvestani
  • Διεύθυνση φωτογραφίας: Vahid Zarezadeh
  • Μοντάζ: Jesper Osmund, Phil Jandaly
  • Ήχος: Mehdi Memarpouri
  • Μουσική: Stefan Levin
  • Παραγωγός: Maryam Ebrahimi
  • Παραγωγή: Nima Film Sweden

Rolling Stones fan
Στο ντοκιμαντέρ παρουσιάζονται και μουσικοχορευτικές ομάδες της Λατινικής Αμερικής, όπως οι Rollingas

Στη 1 Μαρτίου 2016 οι Rolling Stones ανακοίνωσαν ότι θα παίξουν live στην Κούβα και μάλιστα με ελεύθερη είσοδο. Έπειτα από διπλωματικό αγώνα η συναυλία πραγματοποιήθηκε με μεγάλη επιτυχία, λίγο μετά από την επίσκεψη του Ομπάμα στην Κούβα. Το γεγονός αυτό είχε βαθύτατα πολιτική διάσταση, καθώς μέχρι πρόσφατα η μουσική των αγγλόφωνων ροκ συγκροτημάτων ήταν απαγορευμένη στην Κούβα. Η καινοτομία λοιπόν των Rolling Stones συνεχίζεται και γίνονται το πρώτο βρετανικό ροκ συγκρότημα που διεξάγει συναυλία στην Κούβα. Στο νέο ντοκιμαντέρ του Paul Dugdale Rolling Stones Ole Ole Ole: Ένα ταξίδι στη Λατινική Αμερική, παρακολουθούμε τον αγώνα των θρυλικών μουσικών να διοργανώσουν το επαναστατικό αυτό event. Οι ανατροπές, πολιτικού κυρίως χαρακτήρα, γεννούν ερωτήματα που προχωρούν πέρα από τον προγραμματισμό της συναυλίας.

Αλλάζει πράγματι η χώρα αυτή; Και αν ναι, αλλάζει προς το καλύτερο ή προς το χειρότερο; Θα καταφέρει ένας άνθρωπος που συνελήφθη κάποτε επειδή άκουγε Rolling Stones να τους απολαύσει live στην πατρίδα του; Παράλληλα με το θρίλερ της διοργάνωσης ο σκηνοθέτης καταγράφει την πορεία των συναυλιών των Rolling Stones στη Λατινική Αμερική. Από το Μπουένος Άιρες μέχρι το Μεξικό βλέπουμε να εναλλάσσονται πλάνα του συγκροτήματος και της εκάστοτε πόλης. Αν και το ντοκιμαντέρ είναι μουσικό, ο θεατής ταξιδεύει και εκείνος μαζί με τους Rolling Stones, γνωρίζοντας νέους τόπους. Κάθε χώρα έχει τη δική της μουσική παράδοση και ο σκηνοθέτης δεν παραλείπει να το τονίσει αυτό. Αυτό που κάνει το Rolling Stones Ole Ole Ole να ξεχωρίζει ανάμεσα στην κατηγορία του μουσικού ντοκιμαντέρ είναι η οπτική που υιοθετεί ο σκηνοθέτης.

Η σκηνοθεσία στο ντοκιμαντέρ Rolling Stones Ole Ole Ole

Rolling Stones πίσω από της σκηνή
Οι Rolling Stones στα παρασκήνια

Πέρα από τους προβολείς της σκηνής και το κοινό που ζητωκραυγάζει και σε κάνει να θέλεις να σηκωθείς από το κάθισμα του σινεμά και να χορέψεις, ο Paul Dugdale σκιαγραφεί το πορτραίτο των θρύλων της ροκ τονίζοντας την πιο ταπεινή και ανθρώπινη πλευρά τους. Ακούμε τον Mick Jagger και τον Keith Richards να διηγούνται και να τραγουδούν στιγμιότυπα από τη μακρόχρονη φιλία τους. Βλέπουμε τον Ronnie Wood να ζωγραφίζει και τον Charlie Watts να εκφράζει το πάθος του για τα ντραμς. Τελικά αντιλαμβανόμαστε τον δεσμό ανάμεσα στα μέλη του συγκροτήματος. Έναν αόρατο δεσμό που η κάμερα με κάποιο μαγικό τρόπο καταφέρνει να καταγράψει.

Καθώς ο σκηνοθέτης κινηματογραφεί την περιοδεία του συγκροτήματος είναι επόμενο το ντοκιμαντέρ να περιέχει και χαρακτηριστικά ενός ταξιδιωτικού ρεπορτάζ. Παρακολουθούμε συχνά τον δρόμο να τρέχει μέσα από το παράθυρο ενός λεωφορείου, ενώ δεν λείπουν τα γραφικά σοκάκια και οι μουσικοχορευτικές ομάδες της Λατινικής Αμερικής. Με τον τόπο αυτό καταγράφεται και το παραδοσιακό λατινικό στοιχείο. Οι Rolling Stones τραγουδούν και χορεύουν με τους ντόπιους καλλιτέχνες αναδεικνύοντας την πραγματική ουσία της τέχνης. Φυσικά δεν λείπουν τα στιγμιότυπα από συναυλίες. Τα πανοραμικά πλάνα των συναυλιακών χώρων σε συνδυασμό με τα κοντινά στα πρόσωπα του ενθουσιασμένου και συγκινημένου κοινού κάνουν το ντοκιμαντέρ να αιχμαλωτίζει την ενέργεια της συναυλίας. Η σκηνή φαντάζει μικρή από ψηλά και ο αναρίθμητος κόσμος χοροπηδάει απολύτως συγχρονισμένος στο ροκ ρυθμό των Rolling Stones. Στις στιγμές αυτές είναι που απεικονίζεται το μεγαλείο του ιστορικού συγκροτήματος.

Το μοντάζ στο ντοκιμαντέρ Rolling Stones Ole Ole Ole

Keth Richards και Mick Jagger
Ο Keith Richards και ο Mick Jagger διηγούνται στιγμιότυπα από τη μακρόχρονη φιλία τους

Εκτός από την προσεκτική οριοθέτηση κάθε κάδρου που οδηγεί στο να πει κανείς βγαίνοντας από την αίθουσα «Είχε πολύ καλή φωτογραφία.», ένας ακόμη κλάδος που ξεχωρίζει είναι το μοντάζ. Ο τρόπος με τον οποίο οι συνεντεύξεις των μουσικών αναμειγνύονται με εικόνες από τις πόλεις της Λατινικής Αμερικής και από τις συναυλίες κρατά το κοινό σε εγρήγορση. Κάθε θέμα διαρκεί λίγα λεπτά ή και δευτερόλεπτα προτού γίνει η μετάβαση στο επόμενο. Η γρήγορη αυτή εναλλαγή θεμάτων έχει ως αποτέλεσμα να μην καταλάβεις καν πως πέρασε 1 ώρα και 45 λεπτά. Έτσι το ντοκιμαντέρ είναι ευχάριστο, αλλά όχι επιφανειακό.

Η ιστορική σημασία της συναυλίας των Rolling Stones στην Κούβα

Η συναυλία των Rolling Stones
Η συναυλία των Rolling Stones μέσα από τα μάτια των κατοίκων

Όσο πλησιάζει η μέρα της συναυλίας ο σκηνοθέτης συνομιλεί με τους κατοίκους της Κούβας. Οι τελευταίοι μιλάνε για το εμπάργκο και για τα χρόνια της έντονης απαγόρευσης. Η λογοκρισία απλωνόταν σε ολόκληρη την Κούβα. Ο τρόπος που ντυνόταν κανείς και η μουσική που άκουγε αρκούσαν για να συλληφθεί. Η συναυλία των Rolling Stones στην Κούβα ήταν λοιπόν για τους Κουβανούς ένα σύμβολο ελευθερίας. Πολλοί κάτοικοι λένε «Η Κούβα αλλάζει». Βλέποντας την συναυλία αυτή μέσα από τα μάτια των κατοίκων είναι τελικά αυτό που κάνει τον καθένα να αντιληφθεί για ποιο λόγο η πραγματοποίησή της ήταν τόσο σημαντική.

Δείτε το trailer του ντοκιμαντέρ Rolling Stones Ole Ole Ole: Ένα ταξίδι στη Λατινική Αμερική

Πληροφορίες του ντοκιμαντέρ Rolling Stones Ole Ole Ole: Ένα ταξίδι στη Λατινική Αμερική

Paul Dugdale: Σκηνοθέτης του Rolling Stones Ole Ole Ole
Ο σκηνοθέτης του ντοκιμαντέρ Rolling Stones Ole Ole Ole: Ένα ταξίδι στη Λατινική Αμερική, Paul Dugdale
  • Σκηνοθεσία: Paul Dugdale
  • Σενάριο: Sam Bridger, Paul Dugdale
  • Πρωταγωνιστούν: Rolling Stones
  • Διεύθυνση φωτογραφίας: Jonas Mortensen
  • Παραγωγή: Sam Bridger, Simon Fisher, Julie Jakobek
  • Μοντάζ: Christopher Bird, Tom Watson
  • Οπτικά εφέ: Thomas Faulkner

Ο Εμποράκος
Ο Shahab Hosseini και η Taraneh Alidoosti στην ταινία Ο Εμποράκος του Asghar Fahradi

Υπόθεση της ταινίας Ο Εμποράκος: Εικόνες από σκηνικά μιας θεατρικής σκηνής. Και μετά ένα ανδρόγυνο πετάγεται απ’ τον ύπνο του. Η πολυκατοικία που διαμένουν καταρρέει, λόγω καθίζησης. Σε όλη την Τεχεράνη σπίτια γκρεμίζονται, για να φτιαχτούν καινούργια. Η πόλη προσπαθεί να αλλάξει. Τα θεμέλια αναταράσσονται. «Αυτή η πόλη… ίσως πρέπει να την ισοπεδώσουμε και να αρχίσουμε από την αρχή», θα πεί ο Εμάντ. Ο Εμάντ είναι δάσκαλος και η Ράνα η γυναίκα του ασχολείται με τα οικιακά. Είναι και οι δυο μέλη ενός ερασιτεχνικού θιάσου, που ανεβάζει «Τον Θάνατο του Εμποράκου» του Άρθουρ Μίλλερ. Εκείνος υποδύεται τον πλασιέ Γουίλι Λόμαν και εκείνη την γυναίκα του Λίντα. Όλα μοιάζουν τακτοποιημένα στην ζωή του νεαρού ζευγαριού, μόνο που μετά την εκκένωση της πολυκατοικίας που έμεναν, έχουν μείνει προσωρινά άστεγοι. Ένας συνάδελφος τους από τον θίασο, τους προτείνει να μείνουν σε ένα δικό του διαμέρισμα που μόλις άδειασε. Μόνο που η προηγούμενη ένοικος έφυγε βιαστικά αφήνοντας κάποια πράγματα της πίσω. Ακούγονται πολλά για αυτήν την γυναίκα. Συνήθιζε να έχει πολλούς «άντρες επισκέπτες». Κάποια στιγμή θα γυρίσει να πάρει τα πράγματα της. Το ζευγάρι πάντως μπορεί να μετακομίσει. Και αυτό κάνει. Ένα βράδυ μετά την πρόβα, η Ράνα θα γυρίσει πρώτη στο σπίτι. Την ώρα που ετοιμάζεται να μπει για ένα μπάνιο, θα χτυπήσει το θυροτηλέφωνο. Η Ράνα νομίζοντας ότι είναι ο Εμάντ, θα πατήσει το κουμπί για να ανοίξει η κεντρική είσοδος και θα αφήσει την πόρτα του διαμερίσματος ανοιχτή. Μετά θα μπει για μπάνιο. Όταν θα επιστρέψει ο Εμάντ θα την βρεί γυμνή και χτυπημένη. Ποιος την χτύπησε; Γιατί; Μήπως την βίασε; Γιατί άφησε πίσω του χρήματα; Το μόνο που ξέρει είναι ότι η Ρανά επέστρεψε από το νοσοκομείο τραυματισμένη σωματικά και κυρίως ψυχολογικά. Η αρσενική του υπόσταση κλονίζεται, τίποτα δεν μπορεί να είναι πια το ίδιο. Ο Εμποράκος που υποδύεται έγινε ξαφνικά καθρέφτης του; Ο μόνος τρόπος για να κλείσει αυτή η ιστορία είναι η αντίποινα .Πρέπει να πάρει τα πράγματα στα χέρια του. Πρέπει να βρει τον ένοχο. Πρέπει να εκδικηθεί.

Κριτική της ταινίας Ο Εμποράκος

«Τι απέγινε η Έλι», «Ένας Χωρισμός», «Το Παρελθόν», τρεις υπέροχοι λόγοι για κάθε κινηματογραφόφιλο, να περιμένει με ενθουσιασμό την καινούργια ταινία του Ιρανού auteur Asghar Farhadi. Ναι auteur στην κυριολεξία, και μάλιστα σπουδαίου. Και ο τίτλος αυτής, «Ο Εμποράκος». Ο Asghar Farhadi επιστρέφει στην Τεχεράνη μετά το Παρίσι «Του Παρελθόντος», για να στήσει και πάλι μέσα στο θεοκρατικό και ακόμα φαλλοκρατικό κοινωνικό πλαίσιο του σύγχρονου Ιράν την τελευταία του ιστορία, με πυρήνα μια ακόμη οικογενειακή υπόθεση με πανανθρώπινες αναφορές και πανανθρώπινα ηθικά διλήμματα. Μόνο που αυτή την φορά συνδιαλέγεται ανοιχτά, δημιουργικά και με μεγάλη δεξιοτεχνία με ένα εμβληματικό θεατρικό έργο του 20ου αιώνα. Μια άλλη ιστορία με πυρήνα μια οικογενειακή υπόθεση και έναν ήρωα με πανανθρώπινες αναφορές. «Τον Θάνατο του Εμποράκου» του Άρθουρ Μίλλερ.

O Εμποράκος 2
Σκηνή από την ταινία Ο Εμποράκος

Ο Εμποράκος του Μίλλερ είναι ο αρχετυπικός χαρακτήρας του τραγικού πεπερασμένου ήρωα που αποτυγχάνει στην αναμέτρηση του με τις ανώτερες δυνάμεις(όχι ποια Θείες, βρισκόμαστε στον 20ο αιώνα) του κοινωνικού συστήματος που αδηφάγα καταναλώνει την ανθρώπινη υπόσταση στο βωμό της επιτυχίας και την συνέχιση του μύθου της. Στην συγκεκριμένη περίπτωση του Μίλλερ η κοινωνία αυτή είναι η αμερικανική κοινωνία του τέλους του ’40 που το κραχ και ο Β Παγκόσμιος την έφερε αντιμέτωπη με την ψευδαίσθηση του αμερικάνικου ονείρου, το οποίο παραμένει αλώβητο μέσα στον χρόνο παρά τα όποια πλήγματα του. Ο Εμποράκος Γουίλι Λόμαν είναι το αντίθετο του επιτυχημένου αρσενικού προτύπου, ένα μοντέλο στο κυνήγι του οποίου αφιέρωσε όλη του την ζωή. Την ώρα του τελικού απολογισμού, όταν η πραγματικότητα είναι πλέον αναπόφευκτη, ο Εμποράκος αντιλαμβάνεται ότι η αποτυχία του είναι ολοκληρωτική και ότι στο κυνήγι των κοινωνικών επιταγών για το τι σημαίνει πραγματικό αρσενικό- οικογενειάρχης, θυσίασε κάθε ανθρώπινη του υπόσταση, τις ουσιαστικότερες σχέσεις του, αυτήν της γυναίκας του και των γιων του, και κυρίως την σχέση του με τον ίδιο του τον εαυτό.

Ο ήρωας του Farhadi δεν έχει ομοιότητες με τον Γουίλι Λόμαν. Είναι ένας νέος και προοδευτικός δάσκαλος που μαζί με την γυναίκα του ζουν στον δικό τους όμορφο μικρόκοσμο. Η μόνη σύνδεση αρχικά με τον μιλλερικό ήρωα είναι ότι τον υποδύεται στο σανίδι. Αυτός και η γυναίκα του παίζουν το ζευγάρι των Λόμαν στο ανέβασμα του Εμποράκου από τον ερασιτεχνικό τους θίασο. Ο Ιρανός σκηνοθέτης δεν διασκευάζει το «Ο Θάνατος του Εμποράκου», συνομιλεί με το έργο και την ουσία του. Άλλωστε ο τίτλος της ίδιας της ταινίας «Ο Εμποράκος» παραπέμπει άμεσα στο θεατρικό έργο και δεν έχει, σε πρώτη ανάγνωση, τόση σχέση με τους βασικούς ήρωες. Αρχίζει την ταινία του με εικόνες από θεατρική σκηνή, και στην συνέχεια ξεκινάει το ξεδίπλωμα της δικής του ιστορίας. Η Τεχεράνη μοιάζει με πόλη που την αναδομούν και την ξεθεμελιώνουν, και μέσα σε αυτό το περιβάλλον αρχίζει την ιστορία με μια καθίζηση κτιρίου που στέλνει το πρωταγωνιστικό ζευγάρι έξω απ’ το σπίτι τους. Το έργο ανοίγει με τριγμό στα θεμέλια. Μετακομίζουν στο καινούργιο τους προσωρινό διαμέρισμα, και η ζωή τους συνεχίζεται κανονικά. Εκείνος μαθήματα, εκείνη νοικοκυριό και οι δυο μαζί πρόβες και παραστάσεις. Μέχρι που μια μέρα η Ράνα αφήνει την πόρτα ανοιχτή νομίζοντας ότι είναι ο Εμάντ και μπαίνει για μπάνιο. Ένας άντρας, μάλλον πρώην πελάτης της προηγούμενης, αμφιβόλου ηθικής, ενοίκου της επιτίθεται στο μπάνιο. Εκείνη τραυματίζεται σωματικά και κυρίως ψυχολογικά. Εκείνος έρχεται αντιμέτωπος με ένα σωρό συναισθήματα, θέματα και καταστάσεις που ως ανοιχτόμυαλος νεο – Ιρανός δεν πίστευε ποτέ ότι θα βρεθεί αντιμέτωπος. Και εδώ γίνεται η πρώτη σύνδεση με το έργο και τον ήρωα που ερμηνεύει στο σανίδι.

Ο Εμποράκος 3
Σκηνή από την ταινία Ο Εμποράκος

Ποιος είναι αυτός και γιατί το έκανε, και κυρίως γιατί άφησε λεφτά πίσω του; Ο Εμάντ θέτει σε αμφισβήτηση τα πάντα και κυρίως τον ίδιο του τον εαυτό. Γιατί συνέβη αυτό; Γιατί δεν μπόρεσε να την προστατέψει; Γιατί νιώθει οργή, αλλά κυρίως γιατί νιώθει ντροπή; Μήπως είναι ατιμασμένη πια; Μήπως είναι παράλογος; Πόσο πιο απελευθερωμένος είναι τελικά από την παλαιότερη γενιά; Τι σημαίνει το ότι ένας άλλος άνδρας είδε και άγγιξε την γυναίκα του γυμνή σε μια κοινωνία που η ηθοποιός που υποδύεται την πόρνη στο θέατρο είναι ντυμένη μέχρι τον λαιμό, και υποδηλώνει την ελευθεριάζουσα και σεξουαλική της φύση φορώντας πάνω απ‘ τα πολλά της ρούχα μια κόκκινη καπαρντίνα; Πώς θα την στηρίξει; Τι πρέπει να κάνει; Εκείνη είναι σοκαρισμένη. Φοβάται τα πάντα και συγχρόνως επιτίθεται στον Εμάντ. Νιώθει ντροπή και θυμό. Τι πρέπει να κάνουν; Να το αφήσουν πίσω τους και να συνεχίσουν; Να πάνε στην αστυνομία; Και αν ρωτήσουν γιατί άνοιξε την πόρτα; Πρέπει να νιώθουν ενοχές; Ζουν σε μια κοινωνία που έχει μάθει να κρύβει τις επιθυμίες της και να λέει πολύ λιγότερα από όσα βλέπει. Μια κοινωνία που έχει μάθει να κρίνει σιωπηλά πίσω από πόρτες και κάτω από μαντίλες. Ο μόνος τρόπος για να αποκτήσει ο Εμάντ τον χαμένο του ανδρισμό είναι η εκδίκηση. Η πληγωμένη ανδρική περηφάνια υπερτερεί. Ο Εμάντ πρέπει να βρει τον ένοχο.

Ο Εμποράκος είναι μια ιστορία εξαιρετικά αφηγημένη. Ο Farhadi είναι εξαιρετικός στο να αφηγείται τις νεορεαλιστικές του ιστορίες. Όπως πάντα ξεκινά από μια μικρή «οικογενειακή» ιστορία και σιγά σιγά με πυρήνα αυτήν αρχίζουν να δημιουργούνται ομόκεντροι κύκλοι που συνεχώς μεγαλώνουν, αγκαλιάζοντας βαθιά υπαρξιακά θέματα της προσωπικής και κοινωνικής ζωής του ανθρώπου, και φέρνοντας στην επιφάνεια βαθιά και αρχετυπικά ηθικά διλήμματα. Διλήμματα που δεν ανήκουν σε μανιχαϊστικούς κόσμους άσπρου-μαύρου, αλλά στην πραγματικότητα αυτού του κόσμου όπου όλα είναι αμφίσημα. Στον Εμποράκο συνδιαλέγεται με το έργο του Μίλλερ με έναν δεξιοτεχνικό και πολυεπίπεδο τρόπο, και η τελική σύνδεση με τον ήρωα του Μίλλερ και την ουσία του, συμβαίνει στην τελική συγκλονιστική σεκάνς της ταινίας.

Στο τέλος του έργου ο Farhadi προσθέτει ένα ακόμα καθρέφτισμα στον ήρωα του Μίλλερ. Ο Εμποράκος κλείνει με την τελευταία πράξη του δράματος παιγμένη στο υπό κατάρρευση πρώην σπίτι του ανδρόγυνου, όπου μαζί με το Εμάντ η ανδρική υπόσταση ενός άλλου άντρα, του ενόχου, άντρα μιας παλαιότερης εποχής και ηθικής, τίθεται και αυτή σε αμφισβήτηση και αποκαθηλώνεται. Μέσα σε ένα σπίτι υπό κατάρρευση, μεταξύ διαμερίσματος και σκάλας θα παιχθεί το τέλος ενός δράματος με όλους τους χαρακτήρες παρόντες, να έρχονται αντιμέτωποι με την αλήθεια και να πρέπει να επιλέξουν πως θα την δεχτούν και πως θα συνεχίσουν. Η ταινία άνοιξε με εικόνες από μια θεατρική σκηνή. Η ταινία κλείνει με τους ήρωες στα καμαρίνια μπροστά στους καθρέφτες να μακιγιάρονται. Πρέπει να ανέβουν στην σκηνή, και το έργο πρέπει να συνεχίσει να παίζεται.

Ο Farhadi είναι ένας πολύ σπουδαίος κινηματογραφικός αφηγητής. Ένας γνήσιος auteur που φτιάχνει ιστορίες βαθιά ρεαλιστικές, με εξαιρετική πλοκή και σασπένς. Και τις αφηγείται κινηματογραφικά. Ο Εμποράκος είναι μια ιστορία πολυεπίπεδη, αρχετυπικά ανθρώπινη που συνομιλεί ανοιχτά όχι μόνο με τους θεατές, όπως κάνει πάντα ο Farhadi, αλλά και με την ίδια την τέχνη μέσω ενός θεατρικού έργου ορόσημου για τον 20ο αιώνα. Το σενάριο βραβεύτηκε με το βραβείο σεναρίου στις Κάννες καθώς και ο Shahab Hosseini για την ερμηνεία του, μια εξαιρετική ερμηνεία όπως και το σύνολο των ερμηνειών του έργου. Ο Εμποράκος είναι μια ακόμη υπέροχη ταινία από τον Asghar Farhadi, το σινεμά του οποίου όπως και να το πει κανείς, κοινωνικό, ανθρώπινο, ρεαλιστικό, πολιτικό, δραματικό, είναι σίγουρα ένα πράγμα. Είναι ένα σινεμά σπουδαίο.

Trailer της ταινία Ο Εμποράκος

Πληροφορίες για την ταινία Ο Εμποράκος

  • Σκηνοθεσία: Asghar Farhadi

  • Σενάριο: Asghar Farhadi

  • Πρωταγωνιστούν: Shahab Hosseini, Taraneh Alidoosti, Baba Karimi, Farid Sajjadihosseini, κ.α

  • Έτος παραγωγής: 2016

  • Χώρα: Ιράν, Γαλλία

  • Διάρκεια: 125′

  • IMDb

 

Poster της ταινίας Ο Εμποράκος
Poster της ταινίας Ο Εμποράκος

 

 

Το Κοινόβιο
Οι Πρωταγωνιστές της ταινίας Το Κοινόβιο

Υπόθεση της ταινίας Το Κοινόβιο: Δανία 1975. Η Άννα είναι μια επιτυχημένη παρουσιάστρια ειδήσεων, παντρεμένη με τον Έρικ αρχιτέκτονα καθηγητή στο πανεπιστήμιο της Κοπεγχάγης. Μαζί έχουν μια κόρη την 14χρονη Φρέγια. Ο Έρικ με τον θάνατο του πατέρα του θα κληρονομήσει το πατρικό του σπίτι σε παραθαλάσσιο προάστιο της Κοπεγχάγης. Το όμορφο αυτό σπίτι είναι ένα πολύ μεγάλο σπίτι και τα έξοδα συντήρησης του τεράστια για το βαλάντιο της οικογένειας. Ο Έρικ λοιπόν δεν βλέπει άλλη λύση πέραν αυτής της πώλησης του. Η Άννα όμως έχει μια καλύτερη ιδέα. Θεωρεί ότι το σπίτι μπορεί να αποφύγει την πώληση και μάλιστα να γίνει αφορμή για μια αλλαγή στην ρουτινιασμένη τους ζωή. Θέλοντας να ταράξει τα νερά της συμβατικής τους ζωής, προτείνει να φωνάξουν φίλους και γιατί όχι και αγνώστους να συγκατοικήσουν μαζί τους και να μοιραστούν τα έξοδα. Αν και απρόθυμος αρχικά ο Έρικ θα συμφωνήσει και έτσι θα δημιουργήσουν ένα Κοινόβιο. Μια καινούργια δομή οικογένειας που διέπεται από δημοκρατικές αρχές και ελευθεριάζοντα ήθη. Όλα μοιάζουν με γιορτή, μέχρι που ο Έρικ θα ερωτευτεί μια φοιτήτρια του. Η Άννα θα προτρέψει τον Έρικ και τους υπόλοιπους να την δεχτούν στο σπίτι, θέλοντας να κρατήσει την συμβίωση ανοιχτή, στα πλαίσια της ελευθερίας της κοινής συμβίωσης που έχουν συνδημιουργήσει. Πόσο έτοιμη είναι όμως να δεχτεί αυτήν την ελευθερία που η ίδια οραματίστηκε; Και ποια τα όρια του ιδιωτικού και του κοινού, μέσα σε μια συνθήκη όπως το Κοινόβιο;

Το Κοινόβιο2
Ο Ulrich Thomsen και η Tryne Dirholm στην ταινία Το Κοινόβιο
Κριτική της ταινίας Το Κοινόβιο

Το έτερο τρομερό παιδί του δανέζικου κινηματογράφου και συνδημιουργός του Δόγματος ’95, Thomas Vinterberg, επιστρέφει στα πάτρια εδάφη μετά το αγγλόφωνο Far From the Madding Crowd, και συγκεκριμένα στις προσωπικές του εμπειρίες ως παιδιού που έζησε μέσα σε ένα κοινόβιο. Το Κοινόβιο βασίζεται σε ένα θεατρικό που έγραψε ο ίδιος και που μετέτρεψε σε σενάριο με την βοήθεια του Tobias Lindholm. Η ιστορία τοποθετείται στην αντικομφορμιστική δεκαετία του ’70, μια εποχή κοινωνικού πειραματισμού όπου η ελευθεριάζουσα ηθική που πλανιόταν στην ατμόσφαιρα, έθετε σε αμφισβήτηση νόρμες, συντηρητισμούς, ταμπού και οραματιζόταν καινούργιες κοινωνικές δομές πιο ανοιχτές και θεωρητικά πιο συμβατές με τα δημοκρατικά ιδεώδη. Αν λοιπόν θεωρήσουμε κυτταρικό πυρήνα της κοινωνικής δομής την οικογένεια, η πειραματική ελευθεριακή διάθεση της εποχής προσπάθησε να επέμβει στον κοινωνικό αυτό πυρήνα με σκοπό να τον μεταλλάξει. Τα κοινόβια ήταν η πρακτική εφαρμογή αυτών των ανανεωτικών διαθέσεων.

Από την ηλικία των 19 ετών ζούσα σε Κοινόβιο. Θυμάμαι τον εαυτό μου περικυκλωμένο από γεννητικά όργανα, μπύρες, ακαδημαϊκές συζητήσεις, αγάπη και προσωπικές τραγωδίες. Ως παιδί, κάθε μέρα ήταν ένα παραμύθι. Κάθε φορά που έβγαινα από το δωμάτιο μου, μια έκπληξη με περίμενε στην επόμενη γωνία…. Η εποχή των κοινοβίων έχει τελειώσει εδώ και πολλά χρόνια. Μου λείπει, γιατί πιστεύω ότι ήταν μια καταπληκτική εμπειρία. Υπάρχουν τρομερές αξίες πίσω από όλο αυτό το σχήμα” θα δηλώσει ο σκηνοθέτης. Νοσταλγική και όμορφη η εμπειρία του Vinterberg από την κοινοβιακή ζωή, καθορίζει σε μεγάλο βαθμό και το ύφος της ταινίας. Το Κοινόβιο δεν έχει την δύναμη και την αιχμηρότητα της ψυχολογικής καταβύθισης στις σκοτεινότερες πτυχές της ανθρώπινης ύπαρξης που συναντάμε στην Οικογενειακή Γιορτή και στο Κυνήγι. Πίσω όμως από την φαινομενική μετριοπάθεια, ο Δανός δημιουργός που ξέρει πολύ καλά να δημιουργεί χαρακτήρες με ψυχολογικό βάθος, λειτουργεί και πάλι αποδομητικά και προβοκατόρικα, όχι με μεγάλη ένταση αυτήν την φορά, αλλά πάντα με δραματική ουσία.

Το Κοινόβιο ξεκινά με την απόφαση μιας τριμελούς τακτοποιημένης οικογένειας να σπάσει τα δεσμά της κάπως βαρετής και ήσυχης καθημερινότητας της, με το να φωνάξει στο νεοαποκτηθέν σπίτι της, πατρικό κληροδότημα, φίλους και γιατί όχι και αγνώστους για να συμβιώσουν όλοι μαζί. Η απόφαση δεν προκύπτει από ιδεολογικούς σκοπούς αλλά από την ανάγκη τους αφενός να κρατήσουν το οικονομικά ασύμφορο μεγάλο τους σπίτι, και κυρίως από την ανάγκη τους για ανανέωση της τελματωμένης τους καθημερινότητας. Αυτή που συλλαμβάνει την ιδέα και προτρέπει στην πραγματοποίηση της είναι η γυναίκα της οικογένειας Άννα. Ο σύζυγος της Έρικ αρχικά όχι και πολύ θερμός, σταδιακά πείθεται και προχωρεί στην υλοποίηση της, κρατώντας πάντα κάποιες επιφυλάξεις. Η 14χρονη Φρέγια είναι περισσότερο παρατηρητής και σιωπηλός συμμέτοχος. Το Κοινόβιο οργανώνεται, τα μέλη του περνούν τις μέρες τους μαζί, μοιράζονται τα έξοδα και τις δουλειές και συναποφασίζουν για την κοινή τους ζωή, στα μαζώματα-συνελεύσεις που αποτελούν και την ανώτατη μορφή εξουσίας στο σπίτι. Όλα μοιάζουν με γιορτή στο Κοινόβιο μέχρι που ο Έρικ, αυτός που έχει ίσως την μεγαλύτερη δυσκολία προσαρμογής στην καινούργια αυτή οικογενειακή δομή, ερωτεύεται μια φοιτήτρια του και αποφασίζει πως θα πρέπει να φύγει από το σπίτι. Η Άννα, εμπνευστής της ιδέας για το Κοινόβιο, μετά το αρχικό σοκ, θέλοντας να παραμείνει ανοιχτή στης προθέσεις της, προτρέπει τον Έρικ και τους υπόλοιπους να δεχτούν την ερωμένη στο σπίτι. Οι προθέσεις μπορεί να είναι ανοιχτές και προοδευτικές, κατά πόσον όμως είναι έτοιμος ο καθένας να δεχτεί την ελευθερία που οραματίστηκε και να καταλύσει ανώδυνα τις συμβάσεις μέσα στις οποίες αφενός δείχνει να ασφυκτιά,και αφετέρου ουσιαστικά τον έχουν διαμορφώσει;

Το Κοινόβιο3
Σκηνή από την ταινία Το Κοινόβιο

Στο Κοινόβιο το κέντρο βάρους της ιστορίας δίνεται στο ζευγάρι Άννα Έρικ, και στο τρίγωνο που αυτό θα σχηματίσει στην πορεία. Τα υπόλοιπα μέλη του κοινοβίου, δρουν περιφερειακά σχηματίζοντας ένα είδος αρχαίου χορού. Μόλις το Κοινόβιο σχηματιστεί, δημιουργώντας το ελευθεριακό πλαίσιο μέσα στο οποίο θα λειτουργήσουν οι βασικοί ήρωες, η δραματική σύγκρουση συμβαίνει και το δράμα εξελίσσεται. Κεντρικό ρόλο στην ιστορία κατέχει και η 14χρονη κόρη που ως παρατηρητής υφίσταται ουσιαστικά τις επιπτώσεις των επιλογών των ενηλίκων, οι οποίες την ωριμάζουν γρηγορότερα. Αυτή είναι που θα δώσει και την λύση στο τέλος. Το Κοινόβιο δεν εξετάζει τόσο την πολυπλοκότητα των σχέσεων των μελών της, όσο την σύμβαση της συζυγίας. Η Άννα που γεννά την ιδέα για το Κοινόβιο, θέλοντας να ξεφύγει από τα στενά όρια της συμβίωσης στον γάμο και να ανοίξει τα όρια της οικογενειακής της σύμβασης, είναι αυτή που στο τέλος χάνει την βάση αυτής της συνύπαρξης, την συντροφικότητα του ίδιου της του άντρα. Όσο ελευθεριάζουσα μπορεί να είναι η διάθεση και η αντίληψη κάποιου για τις σχέσεις, η θεωρία απέχει πάντα από το βίωμα και την εμπειρία. Πόσο έτοιμοι είμαστε να βιώσουμε την ελευθερία που ονειρευόμαστε; Αυτό που στην θεωρία μπορεί να μοιάζει ιδανικό, στην πράξη θα κολλά πάντα σε συναισθήματα, εγωισμούς, ένστικτα αυτοσυντήρησης και κτητικότητας. Θα κολλά σε συμβάσεις αιώνων που όσο και αν τις αμφισβητούμε, έχουν περάσει στο DNA μας και η κατάλυση τους δεν είναι τόσο απλή.

Το Κοινόβιο δεν είναι ούτε Οικογενειακή Γιορτή ούτε Κυνήγι. Υπερισχύει μια μετριοπάθεια και μια νοσταλγική διάθεση. Πίσω όμως από αυτήν την επιφάνεια κρύβονται ήρωες με ψυχολογικό βάθος που η ιστορία τους κατατέμνει. Και αυτό οφείλεται και στην εξαιρετική ικανότητα του Vinterberg να δημιουργεί ήρωες αλλά και στο εξαιρετικό καστ των ηθοποιών, με κυρίαρχη την Trine Dyrholm, που απέσπασε και την Αργυρή Άρκτο Καλύτερης Γυναικείας Ερμηνείας. Και αν το Κοινόβιο δεν ανταποκρίνεται των προσδοκιών σου, δεν παύει να είναι μια ωραία ταινία που ανοίγει ουσιαστικό διάλογο με τον θεατή της.

Trailer της ταινίας Το Κοινόβιο

Πληροφορίες της ταινίας Το Κοινόβιο

  • Σκηνοθεσία: Thomas Vinterberg

  • Σενάριο: Tobias Lindholm, Thomas Vinterberg

  • Πρωταγωνιστούν: Ulrich Thomsen, Trine Dyrholm, Helene Reingaard Neumann, Martha Sofie Wallstrom Hansen, Lars Ranthe, Fares Fares, Magnus Millang, Julie Agnete Vang, Anne Gry Henningsen

  • Έτος Παραγωγής: 2016

  • Χώρα: Δανία, Σουηδία

  • Διάρκεια: 111′

  • IMDb

    to_koinovio_2016
    Poster της ταινίας Το Κοινόβιο

οδύσσεια1
Ο Lambert Wilson ως Ζακ-Ιβ Κουστώ στην ταινία Οδύσσεια

Υπόθεση της ταινίας Οδύσσεια: Καλοκαίρι του 1946 στην Γαλλική Ριβιέρα. Ο παρασημοφορημένος από την αεροπορία Ζακ-Ιβ Κουστώ (Jacques-Yves Cousteau) με την γυναίκα του Σιμόν και τα δυο μικρά τους αγόρια, εξερευνούν τον βυθό και καταγράφουν τον μαγευτικό του κόσμο με μια υποβρύχια κάμερα, χάρη σε ένα σύστημα αυτόνομης κατάδυσης με μπουκάλες που εφηύρε ο ίδιος ο Ζακ-Ιβ. Γι’ αυτόν όμως αυτό δεν είναι αρκετό. Αγαπά την περιπέτεια και την αδιάκοπη εξερεύνηση, και έχει ένα μεγάλο όνειρο. Όπως οι Αμερικάνοι κατέκτησαν το διάστημα, έτσι κι αυτός θέλει να κατακτήσει τους θαλάσσιους βυθούς. Με την υποστήριξη της Σιμόν θα αγοράσουν ένα πλοίο και θα το ονομάσουν Καλυψώ. Ο Ζακ-Ιβ αφού εξασφαλίσει χρηματοδότηση, θα ξεκινήσει μαζί με την Σιμόν, να κατακτήσουν τους ωκεανούς. Μόνο που τα παιδιά πρέπει να μείνουν πίσω και έτσι θα τα κλείσουν σε οικοτροφείο. Η αλλαγή από το ανοιχτό μπλε της θάλασσας στο κλειστό γκρι του οικοτροφείου γεμίζει θλίψη και θυμό τα παιδιά και ιδιαίτερα τον μικρό Φιλίπ, που έχει μεγάλη αδυναμία στον πατέρα του. Όταν μετά από δέκα χρόνια ο Φιλίπ θα φτάσει στο Καλυψώ ο πατέρας του είναι πια ο διεθνώς αναγνωρισμένος Κουστώ, θαλασσοπόρος σταρ, βραβευμένος σκηνοθέτης ντοκιμαντέρ, επικεφαλής μιας τεράστιας επιχείρησης. Ο Φιλίπ θα τον ακολουθήσει στα ταξίδια του ως βασικός του κινηματογραφιστής, και στην πορεία του χρόνου θα διαπιστώσει ότι η παρεμβατική συμπεριφορά των ανθρώπων, αλλά και του ίδιου του πατέρα του απειλεί τον θαυμάσιο αυτόν κόσμο που ο ίδιος έφερε στην επιφάνεια με τα ταξίδια του. Οι δυο άντρες θα συγκρουστούν, αλλά η αμοιβαία τους αγάπη θα τους ενώσει και θα τους οδηγήσει σε ένα αποκαλυπτικό ταξίδι και έναν κοινό αγώνα. Αυτή είναι η Οδύσσεια, του Ζακ-Ιβ Κουστώ.

οδύσσεια2
Σκηνή από την ταινία Οδύσσεια
Κριτική της ταινίας Οδύσσεια

Η εικόνα του Γάλλου θαλασσοπόρου με το κόκκινο σκουφί που αγναντεύει τον ορίζοντα στο κατάστρωμα ενός πλοίου, είναι ταυτισμένα στο μυαλό όλων με τον κόσμο του βυθού και τις ιστορίες του. Ο Ζακ-Ιβ Κουστώ και οι περιπέτειες του με το πλοίο του “Καλυψώ” είναι συνώνυμα για όλον τον κόσμο με την ανακάλυψη ενός άγνωστου μαγευτικού και σιωπηλού κόσμου, αυτού του θαλάσσιου βυθού. Θέλοντας να ξαναθυμίσει στους παλιότερους, αλλά κυρίως να συστήσει στους νεότερους έναν μύθο της θάλασσας που κατάφερε να μεταφέρει εικόνες και να γνωρίσει σε ένα ευρύ κοινό, έναν κόσμο ανεξερεύνητο και μυστήριο, ο σκηνοθέτης Jerome Salle αποφάσισε να γυρίσει την Οδύσσεια. Μια ταινία για τον διάσημο θαλασσοπόρο, βασισμένη σε βιογραφικά στοιχεία. Το υλικό για την ζωή και το έργο του Γάλλου θαλασσοκατακτητή τεράστιο. Η εικόνα του ίδιου καθώς και οι εικόνες του απέραντου γαλάζιου που σύστησε στο ευρύ κοινό και συνδέθηκαν απόλυτα με το όνομα του, ανεξίτηλα γραμμένες στο μυαλό των περισσοτέρων μας. Το έργο του Jerome Salle πραγματική Οδύσσεια.

Το στοίχημα του σκηνοθέτη για την Οδύσσεια του Κουστώ, ήταν να μπορέσει να αποσπάσει από όλο αυτό το υλικό, μια ιστορία δραματικά ενδιαφέρουσα, που θα παρουσίαζε σε όλο της το εύρος αυτήν την ισχυρή προσωπικότητα, ενός αυτάρεσκου, εγωιστή, ανεξάρτητου, πρωτοπόρου οραματιστή, που ένωσε το όνομα του στην συνείδηση όλων μας με τις εικόνες του μαγευτικού θαλάσσιου βυθού. Μια ιστορία απαιτητική τόσο σε αφηγηματικό όσο και σε εικονικό επίπεδο. Ο Jerome Salle επιλέγει λοιπόν να χρησιμοποιήσει ως βάση της ιστορίας του το βιογραφικό βιβλίο που συνέγραψαν ο μεγάλος γιός του Κουστώ Jean-Michel και ο βετεράνος δύτης του Albert Falko, και να γυρίσει τις εικόνες του στην θάλασσα, φυσικά, με ελάχιστα εφέ και μεγάλες τεχνικές δυσκολίες, ταξιδεύοντας μέχρι την Ανταρκτική. Το αποτέλεσμα είναι μια τεράστια παραγωγή, από τις μεγαλύτερες του γαλλικού σινεμά και κατ’ επέκταση κι όλης της Ευρώπης. Το στοίχημα για την Οδύσσεια παρόλα αυτά δεν είναι ένα στοίχημα κερδισμένο.

οδύσσεια3
Σκηνή από την ταινία Οδύσσεια

Ο Salle θέλοντας να αποκτήσει δραματικό ενδιαφέρον η Οδύσσεια , επιλέγει να διηγηθεί την ζωή του θαλασσοκατακτητή, μέσα από τον άξονα της σχέσης του με τον μικρό του γιό Φιλίπ. Βασικός του κινηματογραφιστής ο Φιλίπ, είναι αυτός που κατάφερε να τον κάνει να συνειδητοποιήσει την οικολογική σημασία του έργου του, και από κατακτητή των θαλασσών να μετατραπεί σε προστάτη τους (ο Κουστώ αρχικά για την εξασφάλιση οικονομικών πόρων για τα ταξίδια του, συνεργάστηκε με πετρελαιοβιομηχανίες). Η αφήγηση ξεκινά από το 1946 δυο χρόνια πριν ο Κουστώ αποφασίσει να παραιτηθεί από το ναυτικό και να βάλει μπρος την υλοποίηση του οράματος του χωρίς σχεδόν καθόλου πόρους. Η αφήγηση συνεχίζεται εξιστορώντας σχεδόν παρατακτικά τα διάφορα γεγονότα της ζωής του και όταν έρθει η ώρα της σύγκρουσης με τον Φιλίπ τα νερά δεν ταρακουνιούνται ιδιαίτερα δραματικά. Η υποθαλάσσια εικονογραφία από την άλλη είναι εντυπωσιακή και είναι αυτή που κερδίζει πόντους για το όλο εγχείρημα. Μόνο που δεν μπορεί να ενωθεί ποτέ οργανικά με την ιστορία που αφηγείται. Μια ιστορία με καλή αφηγηματική ροή αλλά δραματικά ρηχή και χλιαρή. Η Οδύσσεια είναι ένα ευπρεπές βιογραφικό δράμα, για τον μεγαλύτερο και διασημότερο θαλασσοπόρο των νεότερων χρόνων που η εικόνα της σε ταξιδεύει σε βαθιά νερά, αλλά η αφήγηση της επιπλέει στα ρηχά.

Trailer της ταινίας Οδύσσεια

Πληροφορίες για την ταινία Οδύσσεια

  • Σκηνοθεσία: Jerome Salle

  • Πρωταγωνιστούν: Lambert Wilson, Pierre Niney, Aundrey Tautou, κ.α

  • Σενάριο: Jean-Michel Cousteau (book), Albert Falko (book), Jerome Salle, Laurent Turner

  • Μουσική: Alexandre Desplat

  • Έτος παραγωγής: 2016

  • Χώρα: Γαλλία

  • Διάρκεια: 122′

  • IMDb

 

οδύσσεια4
Poster της ταινίας Οδύσσεια

Lion
O Dev Patel και η Rooney Mara στην ταινία Lion

Υπόθεση του Lion. Ο πεντάχρονος Σαρού ζει σε ένα χωριό της Ανατολικής Ινδίας, με την μητέρα και τα αδέλφια του. Ακολουθώντας τον μεγαλύτερο αδελφό του Γκουντού, περιπλανιέται καθημερινά αναζητώντας τρόπους να κερδίσει το φαγητό της ημέρας. Σε μια από αυτές τις αναζητήσεις μεροκάματου, θα βρεθεί ξημερώματα σε ένα σιδηροδρομικό σταθμό. Ο Γκουντού θα τον αφήσει για λίγο για να ψάξει για δουλειά. Θα του πει να τον περιμένει. Ο Σαρού θα κοιμηθεί, θα ξυπνήσει σε έναν έρημο σταθμό, θα τον αναζητήσει, και τελικά θα βρει προσωρινό κατάλυμα μέσα σε ένα άδειο τρένο, όπου και θα αποκοιμηθεί. Όταν θα ξυπνήσει, το τρένο θα βρίσκεται εν κινήσει και ο Σαρού μόνος. Το τρένο θα συνεχίσει το ταξίδι του, και όταν πια σταματήσει, ο Σαρού θα βρεθεί 1600 χιλιόμετρα μακριά απ’ το σπίτι του. Μόνος στην πολύβουη Καλκούτα, χωρίς να μπορεί να επικοινωνήσει, αφού δεν μιλάει την διάλεκτο μπεγκάλι, ο Σαρού θα περιπλανηθεί, θα καταδιωχθεί, θα αποπλανηθεί, μέχρι να καταλήξει στο ορφανοτροφείο. Εκεί τυχερός μέσα στην ατυχία του, θα υιοθετηθεί από ένα ζευγάρι στην μακρινή Αυστραλία. Είκοσι χρόνια μετά ο Σαρού είναι πια ένας κανονικός Αυστραλός. Έχει μια οικογένεια που τον αγαπά, μια ερωτευμένη φιλενάδα, μια καριέρα που τον περιμένει να την κατακτήσει. Έχει όμως και ένα κενό. Αυτό της καταγωγής του. Για να μπορέσει να συνεχίσει την ζωή του θα πρέπει να βρει τον τόπο καταγωγής του, και την πραγματική του οικογένεια. Μόνο που δεν έχει κανένα στοιχείο, πέρα από την μνήμη κάποιων εικόνων. Ο μόνος που μπορεί να τον βοηθήσει, είναι ένα τεχνολογικό επίτευγμα, προσβάσιμο σε όλους. Το Google Earth. 

Lion 2
Σκηνή από την ταινία Lion
Κριτική της ταινίας Lion

Lion, δηλαδή λιοντάρι, είναι η μετάφραση του ονόματος Σερού στα χίντι (επίσημη ινδική διάλεκτος). Ο Αυστραλός Σαρού Μπρίρλεϊ, υιοθετημένο παιδί από την Ινδία, όταν ως ενήλικας πια θα αποφασίσει να ψάξει την καταγωγή του, και μετά από μεγάλη αναζήτηση, μην έχοντας σχεδόν κανένα στοιχείο πέρα από κάποια ελάχιστα θραύσματα μνήμης, θα ανακαλύψει τον τόπο καταγωγής του και την μητέρα του, θα ανακαλύψει επίσης ότι το όνομα του Σαρού είναι πραγματικά Σερού, δηλαδή λιοντάρι. Η ιστορία του “λιονταριού” Σαρού Μπρίρλεϊ, είναι και η ιστορία του Lion του Aυστραλού Garth Davis. Τα τυχαία περιστατικά της ζωής και οι απρόσμενες εξελίξεις της ροής της, πολλές φορές γράφουν ιστορίες που μοιάζουν σαν να βγήκαν κατευθείαν από το σινεμά. Μια τέτοια ιστορία είναι και αυτή του Σαρού Μπρίρλεϊ, στην αυτοβιογραφία (“A Long Way Home”) του οποίου στηρίζεται και η ταινία Lion.

Το 1981 ο πεντάχρονος Σαρού θα βρεθεί κατά λάθος σε ένα τρένο που θα τον απομακρύνει 1600 χιλιόμετρα μακριά από το χωριό του. Στην χαώδη Καλκούτα, ανήμπορος να επικοινωνήσει, αφού δεν γνωρίζει μπενγκάλι, και μην ξέροντας καλά καλά ούτε το όνομα του χωριού του, μετά από αρκετές περιπέτειες θα καταλήξει στο ορφανοτροφείο. Εκεί θα υιοθετηθεί από ένα ζευγάρι αυστραλών και θα βρεθεί στην Τασμανία όπου και θα μεγαλώσει. Έχοντας ζήσει μια όμορφη και ισορροπημένη ζωή, στα 25 του θα αναζητήσει τις ρίζες του. Τα στοιχεία όμως που έχει στην διάθεση του είναι μόνο αποσπασματικές αναμνήσεις. Με την βοήθεια του τεχνολογικού επιτεύγματος που λέγεται Google Earth θα καταφέρει να βρει την άκρη του νήματος που θα τον οδηγήσει στο σπίτι του. Η ιστορία του Lion είναι από μόνη της “χρυσάφι” για την μεγάλη οθόνη. Γιαυτό και ο Garth Davis επιλέγει την συγκεκριμένη ιστορία για το κινηματογραφικό του ντεμπούτο. Το σενάριο του Lion ανατίθεται στον έμπειρο σε μεταφορές αληθινών ιστοριών ποιητή και συγγραφέα Luke Davies( Candy, Life). To υλικό είναι εκεί, και το μόνο που πρέπει να γίνει είναι να βρεθεί ο κατάλληλος αφηγηματικός τρόπος. Και δυστυχώς αυτό γίνεται μόνο στο πρώτο μισό της ταινίας.

Lion 3
Η Nicole Kidman στην ταινία Lion

Το Lion χωρίζεται σε δυο κεφάλαια. Το πρώτο αφορά την περιπέτεια του πεντάχρονου Σαρού που θα τον οδηγήσει στο ορφανοτροφείο και από εκεί στην Τασμανία, και το δεύτερο την ενήλικη αναζήτηση του στην Αυστραλία που θα τον οδηγήσει πίσω στην Ινδία. Η αφήγηση των δυο αυτών κεφαλαίων της ιστορίας θα οδηγήσει στην δημιουργία δυο μερών άνισων μεταξύ τους που μοιάζουν με δυο διαφορετικές ταινίες. Το πρώτο μέρος του Lion είναι συναρπαστικό. Η αφήγηση της περιπέτειας του μικρού Σαρού δίνεται με ένταση, δραματικότητα και νεύρο. Με βάση κυρίως την όμορφα δοσμένη εικόνα και όχι τόσο τους διαλόγους, και με βασικό ατού το εκφραστικό πρόσωπο του μικρούλη Sunny Pawar, παρακολουθούμε απνευστί την ιστορία του χαμένου στο πλήθος μικρού Ινδού που θα καταλήξει χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά απ’ το σπίτι του.

Μόλις όμως η ιστορία μεταφερθεί στην Αυστραλία κάποια χρόνια μετά, και το κεφάλαιο της αναζήτησης αρχίσει, το Lion ρίχνει τους ρυθμούς του, το νεύρο του και την δραματική του ένταση. Η πλοκή χαλαρώνει και μοιάζει αφηρημένη, η ένταση του δραματικού κινήτρου για την αναζήτηση απουσιάζει και περιγράφεται απλώς από χαλαρά γεγονότα, η περιπέτεια της αναζήτησης μέσα στα θραύσματα της μνήμης μοιάζει με ένα επιφανειακό και αφηρημένο υπαρξιακό γεγονός. Και κάπως έτσι γρήγορα άνευρα και χαλαρά, οδηγούμαστε στο μελοδραματικό και αναμενόμενο φινάλε μιας ιστορίας που η μόνο η επίγνωση του ότι είναι πραγματική σου προσφέρει συναισθηματική κάθαρση με το τέλος της. Η μόνη γνήσια δραματική στιγμή στο δεύτερο μέρος του Lion προέρχεται από την Nicole Kidman που ως ανάδοχη μητέρα φέρει όλο το δραματικό βάρος της επιλογής μιας γυναίκας που υιοθέτησε για να βοηθήσει όντας ικανή να τεκνοποιήσει η ίδια ( πράγμα που ισχύει και στην πραγματική της ζωή). Συνολικά το Lion είναι ένα καλοφτιαγμένο άνισο δράμα, με κάποιες δυνατές στιγμές που ως αληθινή ιστορία σε γεμίζει συγκίνηση και ελπίδα για την ζωή.

Τrailer Lion

Πληροφορίες της ταινίας Lion
  • Σκηνοθεσία: Garth Davis

  • Σενάριο: Luke Davies

  • Πρωταγωνιστούν: Dev Patel, Sunny Pawar, Nicole Kidman, Rooney Mara, David Wenham, κ.α

  • Φωτογραφία: Greig Fraser

  • Χώρα: Αυστραλία

  • Έτος παραγωγής: 2016

  • Διάρκεια: 120′

  • IMDB

    Το poster της ταινίας Lion
    Το poster της ταινίας Lion