Προβεβλημένα Γαστρονομία

World Luxury Restaurant Awards
World Luxury Restaurant Awards

Νέα μεγάλη διάκριση για τα πιάτα του  Kensho Fine Dining Restaurant στην Μύκονο. Το εστιατόριο που ξεχωρίζει για την ιδιαίτερη αισθητική και πολυτέλεια, επανέρχεται στο προσκήνιο του γαστρονομικού γίγνεσθαι με μια πολύ σημαντική διάκριση. Συγκεκριμένα, την ανάδειξη του σε Global Winner in the Best Food Styling / Presentation Category, των βραβείων World Luxury Restaurant 2017.

Kensho-Restaurant
Λεπτομέρειες διακόσμησης του Κensho Restaurant
World Luxury Restaurant Awards

Τα World Luxury Restaurant Awards αποτελούν έναν θεσμό που προωθεί τον υγιή ανταγωνισμό και την περαιτέρω ανάπτυξη των εστιατορίων πολυτελείας. Τα βραβεία αποτελούνται από 81 κατηγορίες. Tα εστιατόρια μπορούν να επιλέξουν, μέσα από την λίστα των κατηγοριών, σε ποιες θα διαγωνιστούν.

Σκοπός των βραβείων είναι να υπογραμμίσουν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των εστιατορίων, αλλά και να προωθήσουν τον παγκόσμιο ανταγωνισμό. Φυσικά, όλα αυτά στο πλαίσιο της αναβάθμισης των standards των εστιατορίων πολυτελείας. Τα κριτήρια επιλογής των εστιατορίων βασίζονται σε τρεις βασικούς παράγοντες. Αρχικά, την εσωτερική διακόσμηση. Η αίθουσα του εστιατορίου και η διακόσμηση των τραπεζιών θα πρέπει να είναι εκλεπτυσμένης αισθητικής και να αποπνέουν μια ξεχωριστή ατμόσφαιρα. Επιπλέον, η υψηλή ποιότητα φαγητού. Αυτό δεν συνεπάγεται μόνο γευστικό φαγητό, αλλά και την κατάλληλη παρουσίαση του. Οι σεφ θα πρέπει να επιδεικνύουν ιδιαίτερη προσοχή στην λεπτομέρεια κατά την διακόσμηση του πιάτου τους. Τέλος, ένας ακόμη σημαντικός παράγοντας  είναι η υψηλή ποιότητα του σέρβις.

Η διαδικασία επιλογής του νικητή, βασίζεται στην συνολική εμπειρία που μπορεί να έχει κανείς στο εστιατόριο. Το εύρος του μενού, η ποιότητα του φαγητού, η παρουσίαση και το σέρβις είναι τα επιμέρους συστατικά που συνθέτουν το όλον του εστιατορίου. Η ψηφοφορία γίνεται στο μεγαλύτερο τμήμα της από επισκέπτες. Ωστόσο συμμετέχουν και ειδικοί της εστίασης. Σημαντικό είναι ότι το μέγεθος της επιχείρησης, δεν λαμβάνεται υπόψη. Με αυτόν τον τρόπο δίνονται ισάξιες ευκαιρίες ανάδειξης και στις μικρές επιχειρήσεις.

 

 Η διάκριση του Kensho Fine Dining Restaurant

Το εστιατόριο Kensho Fine Dining Restaurant απέσπασε από την πρώτη στιγμή πολύ θετικά σχόλια.Αυτά αφορούσαν τόσο την αισθητική του όσο και για την ποιότητα του φαγητού.

O σεφ του εστιατορίου Γιώργος Στυλιανουδάκης  ξεχωρίζει για την ικανότητα του να προσεγγίζει με μοντέρνο τρόπο την παραδοσιακή ελληνική και μεσογειακή κουζίνα. Οι παραδοσιακές ελληνικές γεύσεις, παρουσιάζονται σαν ένα είδος μοντέρνας τέχνης. Η παρουσίαση των πιάτων γίνεται κάθε φορά με ευφάνταστους τρόπους.Γεγονός που αποδεικνύεται και από την ανάδειξη του εστιατορίου σε Global Winner in the Best Food Styling / Presentation Category, των βραβείων World Luxury Restaurant 2017.

Kensho-Fine-Dining-Restaurant
Ο βραβευμένος σεφ Γιώργος Στυλιανουδάκης κατά την παρουσίαση ενός πιάτου.

Ο βραβευμένος σεφ Γιώργος Στυλιανουδάκης με την υποστήριξη του pasty σεφ Δημήτρη Χρονόπουλου κατάφεραν να δημιουργήσουν ένα ισχυρό γαστρονομικό προφίλ και να κερδίσουν τις εντυπώσεις.  Μοναδικά αρώματα, δυνατές γεύσεις, μοντέρνες προσεγγίσεις και καλλιτεχνική παρουσίαση των πιάτων προσφέρουν μια μοναδική γαστρονομική εμπειρία, η οποία πλέον αναγνωρίζεται και σε διεθνές επίπεδο.

Πληροφορίες:

η ελιά και η διαδρομή της στο χώρο και το χρόνο
Ο καρπός της ελιάς είναι εξαιρετικά θρεπτικός και ωφέλιμος για την υγεία μας. Ήδη από την αρχαιότητα, η ελιά αποτελούσε σύμβολο σοφίας, ομορφιάς, υγείας και αφθονίας.

Η ελιά (Ελαία ή Olea στη λατινική) αποτελεί από την αρχαιότητα σύμβολο ομορφιάς, σοφίας, υγείας και αφθονίας για τους λαούς της Μεσογείου, ιδιαίτερα της Ανατολικής. Η ελιά, ο καρπός του ελαιόδεντρου, που αξιοποιείται από το φύλλο μέχρι και το κουκούτσι της, εδώ και χιλιάδες χρόνια, ταΐζει, φωτίζει και ζεσταίνει τον άνθρωπο από γενιά σε γενιά. Είναι το δέντρο που αγαπά τη θάλασσα και τον ήλιο της Μεσογείου. Αντέχει στους ανέμους και σε συνθήκες ανομβρίας. Μεγαλώνει ακόμη και σε άγονα ή πετρώδη εδάφη. Η ελιά έχει συντροφέψει τους ανθρώπους τόσο σε περιόδους αφθονίας και ευμάρειας, όσο και στις δύσκολες περιόδους της λιτότητας και της στέρησης. Κάθε μεσογειακός λαός την έχει τιμήσει και συμπεριλάβει στην πολιτισμική του παράδοση. Η αρχή για το μεγάλο ταξίδι της προς τον κόσμο θα μας οδηγήσει πολλές χιλιάδες χρόνια πίσω. Αυτό είναι το πρώτο από τα δύο μέρη του αφιερώματος για την ελιά και την ιστορία που τη συντροφεύει σε όλη της τη διαδρομή.

η ελιά κατά τη συγκομιδή της
Ελιά – ο καρπός του ελαιόδεντρου. Αξιοποιείται από το φύλλο μέχρι και το κουκούτσι και συντροφεύει τον άνθρωπο εδώ και χιλιάδες χρόνια.
Η ελιά, τα παράγωγα και οι εναλλακτικές της χρήσεις

Το βασικότερο προϊόν της ελιάς, το ελαιόλαδο είναι από τα αρχαία χρόνια γνωστό για τις πολλαπλές του χρήσεις. Εκτός από τη μαγειρική, ήταν απαραίτητο για το φωτισμό. Η ιερή λυχνία που αναφέρεται στον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό, φώτιζε τα σκοτεινά δωμάτια τροφοδοτούμενη με ελαιόλαδο. Σύμφωνα με το θεολόγο και συγγραφέα του 2ου-3ου μ.Χ. αιώνα, Κλήμη τον Αλεξανδρέα, οι Έλληνες έμαθαν τη χρήση του λύχνου από τους Αιγυπτίους. Ο Ηρόδοτος μάλιστα, περιέγραψε την αιγυπτιακή γιορτή «Λυχνοκαΐα», που ήταν αφιερωμένη στη θεά Νηίθ (Αθηνά), η οποία ταυτιζόταν με τη θεά Ίσιδα. Στον τομέα του καλλωπισμού τώρα, το ελαιόλαδο από τότε μέχρι σήμερα εξακολουθεί να αποτελεί βάση για καλλυντικά, αρωματικά έλαια και κρέμες περιποίησης ποικίλων χρήσεων.
Ήδη από την αρχαία Ρώμη γνωρίζουμε πως ήταν διαδεδομένη η χρήση του πράσινου σαπουνιού. Αυτό, επίσης προέρχεται από την επεξεργασία του ελαιόκαρπου, με τρόπο τέτοιο ώστε να παραχθεί πυρηνέλαιο. Το πυρηνέλαιο λαμβάνεται από τον ξυλώδη πυρήνα του καρπού, δηλαδή το κουκούτσι της ελιάς. Μάλιστα, όσο περισσότερο ωριμάσει η ελιά στο δέντρο, τόσο πιο μαλακό και αξιοποιήσιμο είναι το κουκούτσι. Ακόμη και σήμερα, το πυρηνέλαιο, αποτελεί πρώτη ύλη στη σαπωνοποιία σε συνδυασμό με άλλα έλαια όπως το κοκοφοινικέλαιο, το αμυγδαλέλαιο, το κανναβέλαιο και το καρυδέλαιο. Προϊόν της ελιάς είναι και το πυρηνόξυλο. Προέρχεται από το αποξηραμένο κουκούτσι της και χρησιμοποιείται ως καύσιμη ύλη, είτε για οικιακή χρήση (μαγκάλι), είτε σε βιομηχανικές εγκαταστάσεις (καυστήρες, καμίνια κλπ.). Η θερμαντική ικανότητα του πυρηνόξυλου υπολογίζεται στο 1/3 αυτής του πετρελαίου.
olive-oil-soap
Πρώτη ύλη στη βιομηχανία της σαπωνοποιίας αποτελεί το πυρηνέλαιο, το οποίο λαμβάνεται από το επεξεργασμένο κουκούτσι της ελιάς.
Η πρώτη εμφάνιση της ελιάς

 Η καλλιέργεια της ελιάς είναι ανέκαθεν συνδεδεμένη με τη ζωή των ανθρώπων της περιοχής του Λεβάντε, δηλαδή του χερσαίου χώρου της Ανατολικής Μεσογείου. Αυτή είναι και η κοιτίδα της ελαιοκαλλιέργειας. Στην περιοχή αυτή, το ελαιόδεντρο αυτοφύεται και ευδοκιμεί από τους προϊστορικούς ήδη χρόνους. Αντίθετα με την περιοχή της Μεσογείου, στην αμερικανική ήπειρο η ελιά εισήχθη πολύ αργότερα. Παρά το εξίσου εύκρατο κλίμα, ειδικά της Λατινικής Αμερικής, το ελαιόδεντρο δεν εμφανίστηκε εκεί μέσα από φυσικές διαδικασίες. Πίσω στη Μεσόγειο και συγκεκριμένα στη χώρα μας, στοιχεία που προέκυψαν από ανάλυση γύρης, μαρτυρούν την παρουσία ελαιόδεντρων στον ελλαδικό χώρο ήδη από τη Νεολιθική εποχή. Συγκεκριμένα, το μέρος από το οποίο πιθανολογείται ότι ξεκίνησε η εξημέρωση του δέντρου, είναι η Κρήτη. Εκεί βρίσκεται μάλιστα μέχρι σήμερα η ελιά του Αζοριά, το αρχαιότερο ελαιόδεντρο στον κόσμο. Υπολογίζεται ότι φυτεύτηκε μεταξύ 1350-1100 π.Χ.
Η ιστορία υπολογίζουμε ότι ξεκινά πριν από περίπου 7000 χρόνια. Οι πρώτες μας χειροπιαστές αποδείξεις όμως, είναι νεότερες. Παραστάσεις σε αγγεία καθώς και πινακίδες που μαρτυρούν σημαντική παραγωγή ελαιόλαδου στην εξής περιοχή, μας πληροφορούν ότι η πρώτη εμφάνιση του δέντρου έγινε στην Έβλα της Βόρειας Συρίας, περί την 3η χιλιετία π.Χ. Βέβαια, ο βοτανολόγος Augustin Pyramus de Candolle βασιζόμενος σε γλωσσολογικά δεδομένα των λαών της Μεσογείου, οδηγείται σε πιο περίπλοκες υποθέσεις σχετικά με τη γενέτειρα περιοχή. Περισσότερο ασφαλή είναι τα στοιχεία που διαθέτουμε σχετικά με τη διάδοση της καλλιέργειας και των προϊόντων του δέντρου. Έμποροι από τη Φοινίκη, την Κρήτη και την Αίγυπτο διέδωσαν πρώτοι το ελαιόλαδο στη λεκάνη της Μεσογείου και ακόμη παραπέρα. Η ελιά και το λάδι θα περάσουν, όπως θα δούμε, στην Ιταλία, Γαλλία, Ισπανία, Πορτογαλία και πολύ αργότερα, στην Αμερική και στην Αυστραλία. Η ενασχόληση με το ελαιόλαδο αποτελούσε άλλωστε τη ραχοκοκαλιά του εμπορίου στον αρχαίο κόσμο. Πολλά χρόνια πριν εμφανιστεί ο μαύρος χρυσός, το ελαιόλαδο ήταν το υγρό χρυσάφι.

Τα προϊόντα της ελιάς χρησιμοποιούνταν με διάφορους τρόπους στην καθημερινή και θρησκευτική ζωή. Για τους Αιγυπτίους γνωρίζουμε ότι κατανάλωναν ελαιόλαδο στις τελετουργίες τους. Συγκεκριμένα, με λάδι εχρίετο ο νεκρός πριν από την ταρίχευση και στολιζόταν µε περιδέραιο από κλαδιά ελιάς. Οι πινακίδες της Γραμμικής Β’ αποτελούν μαρτυρίες για τη μεταχείριση της ελιάς στα ανάκτορα Κνωσού, Πύλου και Μυκηνών μεταξύ 14ου και 13ου αιώνα π.Χ. Ενδεικτικά, στη Ζάκρο έχουν βρεθεί ολόκληρες ελιές με τη σάρκα τους και χρονολογούνται περί το 1450 π.Χ. Τοιχογραφία στο ανάκτορο της Κνωσού, του 16ου αιώνα π.Χ., απεικονίζει θαυμάσια έναν ελαιώνα.

ελιά_κνωσός_τοιχογραφίες
Στο ανάκτορο της Κνωσού εντοπίστηκε τοιχογραφία που απεικονίζει έναν ελαιώνα. Χρονολογείται γύρω στο 16ο αιώνα π.Χ.
Η ελιά και το λάδι στην αρχαία Ελλάδα

Σύμφωνα με τη μυθολογία, η θεά Αθηνά δώρισε την ελιά και δίδαξε την καλλιέργειά της στους Έλληνες. Κατ’ αυτόν τον τρόπο αναδείχθηκε σε προστάτιδα της πόλης στην οποία έδωσε το όνομά της. Η πρώτη αυτή ιερή ελιά, λέγεται ότι υπήρχε στην Ακρόπολη. Κλώνοι της ήταν οι 12 ιερές ελιές από τις οποίες δημιουργήθηκε ο περίφημος Ελαιώνας των Αθηνών. Από αυτόν προερχόταν το λάδι που δινόταν ως έπαθλο στους νικητές των Παναθηναίων. Αποδεικτικό για τη σημασία της ελιάς στην αρχαία Αθήνα είναι το γεγονός ότι τα τετράδραχμα αθηναϊκά νομίσματα απεικόνιζαν στη μία όψη τους τη θεά Αθηνά φορώντας κράνος στεφανωμένο με φύλλα ελιάς, ενώ στην άλλη, μια κουκουβάγια κι ένα μικρό κλαδί ελιάς, τα ιερά σύμβολα της Αθήνας.
Το λάδι αποτελούσε σημαντικότατο παράγοντα στην ανάπτυξη της αρχαίας ελληνικής οικονομίας. Οι αρχαίες πηγές αναφέρουν αρκετές περιπτώσεις, σύμφωνα με τις οποίες, σε περίοδο πολέμου, ο στρατός ενός τόπου έπληττε, με την καταστροφή των ελαιόδεντρων, την οικονομία του αντίπαλου τόπου για πολλά χρόνια έως ότου αναπτυχθεί ξανά ο ελαιώνας. Η πιο γνωστή μαρτυρία είναι από τα χρόνια του Πελοποννησιακού πολέμου, όταν οι Σπαρτιάτες, εισβάλλοντας στην Αττική, κατέστρεψαν τους ελαιώνες της. Με τη σειρά τους οι Αθηναίοι, έκοψαν τα ελαιόδεντρα των πεδιάδων της Κυνουρίας και της Αργολίδας.
elia_glauka_athinaiko_tetradraxmo
Στο αθηναϊκό τετράδραχμο απεικονίζεται η προστάτιδα της πόλης, θεά Αθηνά, φορώντας στεφάνι ελιάς στο κράνος της. Το κλαδί ελιάς και η γλαύκα (κουκουβάγια), που απεικονίζονται στην πίσω όψη του νομίσματος, αποτελούσαν τα ιερά σύμβολα της αρχαίας Αθήνας.

Η συνέχεια για την ιστορική διαδρομή της ελιάς, από τη ρωμαϊκή εποχή μέχρι τις μέρες μας, ακολουθεί στο δεύτερο μέρος.

Βιβλιογραφία:


  • Η ελιά και το λάδι από την αρχαιότητα έως σήμερα: Πρακτικά διεθνούς συνεδρίου, 1-2 Οκτωβρίου 1999, Μέγαρον Ακαδημίας Αθηνών, Αθήνα
  • Η ελιά και το λάδι στο χώρο και το χρόνο: Πρακτικά Συμποσίου, 24-26 Νοεμβρίου 2000, Θεοφάνειος Σχολή, Πρέβεζα
  • Ελαιοσοδεία: Μελέτες για τον πολιτισμό της ελιάς / Συλλογικό έργο: Αικατερίνη Πολυμέρου – Καμηλάκη, Παναγιώτης Β.Φάκλαρης, Βασιλική Σταματοπούλου, Δέσποινα Χατζή – Βαλιάνου, Συμεών Παρχαρίδης, Δημήτρης Τσουγκαράκης, Ν.Ε. Καραπιδάκης, Ευαγγελία Μπαλτά, Ersin Gülsoy, Παναγιώτης Καμηλάκης, Γιάννης Σακελλαράκης · επιμέλεια: Αικατερίνη Πολυμέρου – Καμηλάκη. – 1η έκδ. – Αθήνα: Ακαδημία Αθηνών, 2004
  • ΕΣΤΙΑ – Βιβλιοθήκη και Κέντρο Πληροφόρησης Χαροκοπείου Πανεπιστημίου (estia.hua.gr)
  • Εφημερίδα ΤΟ ΒΗΜΑ (www.tovima.gr)
  • OliveOilTimes (www.oliveoiltimes.com)
  • ypaithros.gr – Ηλεκτρονική εφημερίδα για την αγροτική ανάπτυξη

 

E.coli μικροοργανισμός που βρίσκεται στα τρόφιμα
Το κατάλληλο μαγείρεμα και ο υγιεινός χειρισμός τροφίμων μπορούν έτσι να προλάβουν τις μολύνσεις από εντεροβακτήρια σε μεγάλο βαθμό.

Τα τρόφιμα και η διατροφή είναι από τα λίγα ζητήματα που απασχολούν τους ανθρώπους σ’ όλο τον κόσμο τόσο συχνά και τόσο έντονα. Η εξασφάλιση της τροφής στάθηκε πρωταρχικό μέλημα όλων των ανθρώπινων κοινωνιών, καθώς κατά τα προϊστορικά χρόνια ο άνθρωπος μεταπήδησε βαθμιαία από το ρόλο του κυνηγού και συλλέκτη, στο ρόλο του γεωργού, από το 8000 π.Χ., έως σήμερα. Κατ’ αυτόν τον τρόπο απέκτησε καλύτερο έλεγχο της παραγωγής της τροφής. Τα τρόφιμα, λόγω της υψηλής περιεκτικότητας τους σε θρεπτικά συστατικά και της ευκολίας να μολυνθούν είναι πάντοτε φορείς μικροοργανισμών.

Με τον όρο «Τρόφιμα» νοούνται όλα τα στερεά ή υγρά προϊόντα, που μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως τροφή από τον άνθρωπο. Ο όρος τρόφιμα συμπεριλαμβάνει τα κάθε είδους ποτά και ευφραντικά, το νερό, τα κόμμεα και μαστίχες (τσίκλες), καθώς και κάθε ουσία ή μείγμα ουσιών που προορίζονται για προσθήκη στα τρόφιμα.

Η συσχέτιση των μικροοργανισμών με τα τρόφιμα

Τι είναι όμως οι μικροοργανισμοί και πώς σχετίζονται με τα τρόφιμα; Η απάντηση είναι απλή. Μικροοργανισμοί είναι εκείνοι οι οργανισμοί τους οποίους δεν μπορούμε να διακρίνουμε με γυμνό μάτι λόγω του πολύ μικρού μεγέθους τους. Αποτελούν ένα σύνολο έμβιων όντων με ορισμένα κοινά χαρακτηριστικά, ανάλογα με την ταξινόμησή τους. Οι μικροοργανισμοί των τροφίμων μπορεί να είναι είτε ανεπιθύμητοι (παθογόνοι ή αλλοιογόνοι), είτε χρήσιμοι (ζυμώσεις, ωρίμανση). Ο καλόγερος Athanasius Kircher ήταν εκείνος ο οποίος υπέθεσε πως αυτοί οι οργανισμοί ευθύνονται για την αλλοίωση των τροφίμων εν έτη 1658. Τα ονόμασε «σκουλήκια των τροφίμων», καθώς δε μπορούσε να τα διακρίνει περαιτέρω. Λίγα χρόνια πέρασαν μέχρι την ανακάλυψη του πρώτου μικροσκοπίου. Ο Robert Hooke το 1664 περιέγραψε έναν μύκητα, ενώ το 1684 ο Antonie van Leeuwenhoek παρατηρούσε τους μικροοργανισμούς με μικροσκόπια δικής του κατασκευής.

Ο ρόλος της θερμοκρασίας

Η παρουσία των μικροοργανισμών στα τρόφιμα μπορεί να προκαλέσει αλλοίωση αυτών με αποτέλεσμα την πρόκληση ασθένειας. Γι αυτόν τον λόγο έχουν αναπτυχθεί πολλές μέθοδοι για τη συντήρηση των τροφίμων. Μεταξύ άλλων από τις πιο σημαντικές μεθόδους είναι η επίδραση της θερμοκρασίας. Τα ζεσταμένα (μαγειρεμένα) τρόφιμα, όπως είχε παρατηρηθεί από τους προγόνους μας δεν αλλοιώνονταν τόσο εύκολα και γρήγορα όσο τα νωπά. Σαν αποτέλεσμα πέρα από τη βελτίωση της γεύσης οι κίνδυνοι για τη δημόσια υγεία είχαν μειωθεί.

Η θερμοκρασία αποτελεί πιθανώς τον σπουδαιότερο περιβαλλοντικό παράγοντα που επηρεάζει την ανάπτυξη αλλά και τη δραστικότητα των διαφόρων τύπων μικροβίων. Γενικά, η μικροβιακή ανάπτυξη μπορεί να λάβει χώρα σ’ όλη την κλίμακα μεταξύ -8 ºC και 90 ºC. Συνήθως η ανάπτυξη και ο πολλαπλασιασμός των μικροβίων συμβαίνει σε θερμοκρασιακό εύρος περίπου 40 ºC. Μια θερμοκρασία μεγαλύτερη από 50 ºC είναι σημαντική για τον έλεγχο της ανάπτυξης πολλών μικροοργανισμών στα τρόφιμα πριν το σερβίρισμα. Φυσικά, βασική προϋπόθεση αποτελεί το γεγονός να έχουν υποστεί παστερίωση. Μία διαδικασία θερμικής επεξεργασίας που επινοήθηκε από τον Γάλλο χημικό Loui Pasteur για την καταστροφή ή ελάττωση των βλαστικών μορφών των μικροοργανισμών  των τροφίμων, ώστε να διατηρηθούν για μεγαλύτερο διάστημα.

Louis Jean Pasteur, Γάλλος χημικός «Στο πεδίο της παρατηρήσεως, η τύχη ευνοεί μόνο τον προετοιμασμένο νου.»
Louis Jean Pasteur, Γάλλος χημικός «Στο πεδίο της παρατηρήσεως, η τύχη ευνοεί μόνο τον προετοιμασμένο νου.»

Ένα αλλοιωμένο τρόφιμο δεν είναι απαραίτητο πως προκαλεί ασθένεια σε αντίθεση με ένα τρόφιμο, που σε αυτό ζει και αναπτύσσεται ένας ή και περισσότεροι παθογόνοι μικροοργανισμοί.

Παραδείγματα παθογόνων μικροοργανισμών στην καθημερινότητα

Ορισμένα μικροοργανισμοί που καλούνται βακτήρια μπορεί να προκαλέσουν εκδήλωση ασθένειας εάν καταναλωθούν. Γι αυτό τον λόγο κατατάσσονται σε μία μεγάλη κατηγορία, τους παθογόνους μικροοργανισμούς. Ας δούμε κάποια παραδείγματα αυτών, καθώς και τις θερμοκρασίες στις οποίες αυτοί αναπτύσσονται καλύτερα, προκειμένου να τους αποφύγουμε.

Γάλα, ωμά πουλερικά, αυγά, ωμό κρέας

Σ αυτά τα τρόφιμα είναι πολύ πιθανό να συναντήσουμε Salmonella. Με την κατανάλωση αυτού του βακτηρίου τα συμπτώματα που προκαλούνται στον οργανισμό όπως ναυτία, εμετοί, κοιλιακοί πόνοι, διάρροια, πονοκέφαλοι και πυρετός είναι έντονα και διαρκούν δύο με τρεις ημέρες. Σε κάποιες περιπτώσεις όμως μπορεί να οδηγήσει μέσω επιπλοκών ως και στον θάνατο. Η καλύτερη θερμοκρασία που μπορεί να αναπτυχθεί η Salmonella είναι 37 ºC, ενώ πάνω από 47 ºC θανατώνεται.

Γάλα, μαλακά τυριά, ωμό κρέας, παγωτά, λαχανικά

Η Listeria monocytogenes είναι το κυριότερο παθογόνο βακτήριο σε αυτήν την κατηγορία τροφίμων. Τα συμπτώματα μπορεί να είναι από γρίπη έως μηνιγγίτιδα, ενώ προκαλεί και αποβολές. Η Listeria monocytogenes έχει τη δυνατότητα ανάπτυξης σε θερμοκρασίες ψυγείου αλλά και έως 25 ºC. Θανατώνεται όμως πάνω από 45 ºC.

Κιμάς, πουλερικά, χοιρινό, γαλακτοκομικά προϊόντα

Το Clostridium perfingens παράγει μια τοξίνη αφού εισέλθει στο έντερο μέσω κάποιου μολυσμένου τροφίμου. Προκαλεί διάρροια, ναυτία και αέρια και τα συμπτώματα αυτά μπορεί να προκληθούν από οκτώ ώρες έως μία ημέρα μετά. Ο θάνατος αυτού του μικροοργανισμού παρατηρείται σε θερμοκρασίες πάνω των 50 ºC.

Ρύζι, μπαχαρικά, κρέας, γάλα, λαχανικά, ξηροί καρποί

Ναυτία, εμετοί και διάρροια θα εμφανιστούν εάν καταναλωθεί μολυσμένο τρόφιμο από Bacillus Cereus. Αυτό το βακτήριο αντέχει στις υψηλές θερμοκρασίες καθώς θανατώνεται πάνω από 49 ºC. Επίσης υπάρχει η δυνατότητα μόλυνσης με την παραγωγή τοξίνης ή με τον πολλαπλασιασμό του στο έντερο. Τα συμπτώματα της διαρροϊκής τοξίνης διαρκούν 6-15 ώρες ενώ της εμετικής τοξίνης έως 6 ώρες.

Κιμάς, κρέατα, γάλα

Ένα από τα πιο σημαντικά βακτήρια που είναι εντεροαιμοραγικό με έντονα συμπτώματα, και μπορεί να προκαλέσει και θάνατο είναι το Escherichia coli. Στους 37 ºC παρατηρείται η βέλτιστη θερμοκρασία ανάπτυξης του ενώ αντίθετα πάνω από 45 ºC πεθαίνει.

Κονσέρβες, μέλι

Σε ανεπαρκώς επεξεργασμένες ή επιμολυσμένες κονσέρβες συναντάμε το Clostridium botulinum που προκαλεί την αλλαντίαση. Η κατανάλωσή του θα προκαλέσει στον οργανισμό το αίσθημα της σκοτοδίνης, διαταραχές στην όραση, αδυναμία και κόπωση, ακόμα και παράλυση με αποτέλεσμα το θάνατο. Όλα αυτά εξαιτίας μίας τοξίνης που παράγεται από το συγκεκριμένο βακτήριο που είναι θερμοευαίσθητη μεν, πολύ θανατηφόρα δε. Το εύρος στο οποίο αναπτύσσεται καλύτερα το Clostridium botulinum είναι 30-37 ºC και πάνω από 48 ºC παρατηρείται ο θάνατός του.

clostridium-botulinum προκαλεί τροφιμογενή αλλαντίαση
Clostridium botulinum, μικροοργανισμός που βρίσκεται στα τρόφιμα Στις ΗΠΑ καταγράφονται περίπου 145 κρούσματα αλλαντίασης κάθε χρόνο
Συμπεράσματα

Σαν συμπέρασμα όλων των παραπάνω καταλαβαίνουμε πως η γνώση των μικροοργανισμών, σε ποια τρόφιμα βρίσκονται αλλά και σε ποιες θερμοκρασίες αυτοί μπορούν να επιβιώσουν, να αναπτυχθούν και να θανατωθούν είναι απαραίτητη. Στις μέρες μας με την ανάπτυξη της τεχνολογίας, της μικροβιολογίας και της επιστήμης τροφίμων τα τρόφιμα που κυκλοφορούν στην αγορά και προτιμώνται από τους καταναλωτές είναι αυτά που έχουν «φρεσκάδα», είναι ελάχιστα επεξεργασμένα και έχουν μεγάλη διάρκεια ζωής. Παράλληλα, οι κατασκευαστές τροφίμων δεν ενδιαφέρονται μόνο για την παραγωγή προϊόντων απαλλαγμένων από παθογόνους μικροοργανισμούς αλλά που αντιστέκονται στην μικροβιακή αλλοίωση. Ένας από τους βασικότερους λόγους είναι η οικονομική απώλεια. Και παράδειγμα αποτελούν οι ΗΠΑ με οικονομική απώλεια λόγω της μικροβιακής αλλοίωσης να έχει εκτιμηθεί γύρω στα $30 δισεκατομύρια το χρόνο.

μικροοργανισμός e-coli
Το γνωστό κολοβακτηρίδιο «Εσερίχια κόλι» (E.coli) γίνεται ολοένα και πιο διάσημο, καθώς, όπως ανακοίνωσαν Αμερικανοί βιολόγοι, είναι, πλέον, ο μικροοργανισμός που το γονιδίωμά του έχει υποστεί την μεγαλύτερη γενετική μετάλλαξη .

Βιβλιογραφία


  • Η διατροφή στον 21ο αιώνα, Γεωγραφίες της αφθονίας και της στέρησης, επιμέλεια: Αντωνία – Λήδα Ματάλα και Αστέρης Χουλιάρας
  • http://www.gcsl.gr/media/trofima/2-iss1.pdf
  • Μικροβιολογία Τροφίμων, Γιώργος Μπαλατσούρας, Ομότιμος Καθηγητής Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών, εκδόσεις ΕΜΒΡΥΟ

 

Μεσογειακή-Διατροφή κατά της άνοιας
Μεσογειακή-Διατροφή κατά της άνοιας

Νέα έρευνα παρουσιάζει την Μεσογειακή Διατροφή ως ασπίδα κατά της άνοιας. Η έρευνα παρουσιάστηκε πριν μια περίπου εβδομάδα, στο συνέδριο της Διεθνούς Ένωσης για την νόσο Αλτσχάιμερ στο Λονδίνο. Στην έρευνα αναφέρεται ότι οι ηλικιωμένοι που τρεφόντουσαν με βάση το μεσογειακό πρότυπο, μείωσαν τον κίνδυνο εμφάνισης άνοιας κατά το ένα τρίτο.

Μεσογειακή διατροφή

Η Μεσογειακή Διατροφή βασίζεται στις διατροφικές συνήθειες της Κρήτης  και της Νοτίου Ιταλίας κυρίως, κατά τις δεκαετίες 1950-1960. Ανά διαστήματα, πολλές επιστημονικές ομάδες έχουν διερευνήσει τα οφέλη της. Πλέον έχει εδραιωθεί ως ο πιο υγιεινός τρόπος διατροφής. Συγκεκριμένα , η μεσογειακή διατροφή βασίζεται σε υψηλή κατανάλωση οσπρίων, ελαιόλαδου, φρούτων και λαχανικών. Μέτρια είναι η κατανάλωση ψαριού και γαλακτοκομικών, ενώ η κατανάλωση κρέατος είναι χαμηλή. Η Μεσογειακή διατροφή καλύπτει όλες τις ανάγκες του οργανισμού σε  βασικά θρεπτικά συστατικά, μέταλλα και βιταμίνες.

Στη Διεθνή Διάσκεψη για τις Μεσογειακές Διατροφές το 1993 αποφασίστηκε τι θα θεωρείται υγιεινή, παραδοσιακή Μεσογειακή διατροφή.Το 1995 μια ομάδα επιστημόνων του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ δημιούργησε την «Πυραμίδα της Μεσογειακής Διατροφής.

Μεσογειακή-Διατροφή-Πυραμίδα
Η πυραμίδα της Μεσογειακής Διατροφής.

 

Μεσογειακή διατροφή κατά της άνοιας

Τα οφέλη της Μεσογειακής Διατροφής επανέρχονται ανά διαστήματα στο προσκήνιο, αφού φαίνεται να είναι το ιδανικό διατροφικό μοντέλο υγείας και ευεξίας. Η μεσογειακή κουζίνα είναι συνδεδεμένη με μειωμένο κίνδυνο για αρτηριακή πίεση και διαβήτη, καθώς και υγιέστερη καρδιά.  Στα πλεονεκτήματα της μεσογειακής διατροφής προσθέτονται, επίσης, γερά κόκαλα και μακροζωία.

Σε όλα αυτά τα οφέλη, ήρθε να προστεθεί και η πρόληψη της άνοιας. Σύμφωνα με την συγγραφέα Claire McEvoy, του τμήματος Ιατρικής του πανεπιστημίου  της Καλιφόρνιας,: «Η διατροφή που βασίζεται στην κατανάλωση φυτικών προϊόντων, έχει συνδεθεί με καλύτερη γνωστική λειτουργία και μείωση του κινδύνου γνωστικής εξασθένησης, κατά τη διάρκεια της γήρανσης, σε ποσοστό 30% με 35%».

Μεσογειακή- Διατροφή- άνοια
Σύμφωνα με έρευνα που πραγματοποιήθηκε το 2015, πάνω από 46 εκατομμύρια άνθρωποι πάσχουν από άνοια.Το 2009 δεν ξεπερνούσαν τα 35 εκατομμύρια.

Η μελέτη πραγματοποιήθηκε σε σχεδόν 6.000 άνδρες και γυναίκες, μέσης ηλικίας 68 ετών. Επειδή, λοιπόν, πρόκειται για ένα αρκετά αντιπροσωπευτικό δείγμα του πληθυσμού, τα ευρήματα της έρευνας αφορούν και τον γενικό πληθυσμό.

Ο Rudolph Tanzi ο οποίος διευθύνει την έρευνα  Γενετικής και Γήρανσης στο Νοσοκομείο Μασαχουσέτης δήλωσε : «Η δραστηριότητα των γονιδίων μας εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τέσσερις κύριους παράγοντες: τη διατροφή, την άσκηση, τον ύπνο και τη διαχείριση του άγχους. Ίσως η διατροφή να είναι ο πιο σημαντικός από αυτούς τους παράγοντες».

Οι ερευνητές μελέτησαν πλήθος χαρακτηριστικών των ατόμων του δείγματος όπως:  τo φύλο, τη φυλή, την ηλικία το μορφωτικό επίπεδο, τον τρόπο ζωής και τα προβλήματα υγείας ( την παχυσαρκία, την υπέρταση, τον διαβήτη,  το κάπνισμα κ.α) . Τελικά, οι ερευνητές διαπίστωσαν, ότι αυτοί που ακολούθησαν τη μεσογειακή διατροφή, είχαν 30 με 35% χαμηλότερο κίνδυνο γνωστικής διαταραχής.

Τέλος, σύμφωνα με την McEvoy , «για όσο περισσότερο ακολουθούν τα άτομα αυτόν τον τρόπο διατροφής , τόσο καλύτερη γνωστική λειτουργία παρουσιάζουν»

Μεσογειακή-Διατροφή-τρόφιμα
Βασικές ομάδες τροφίμων της Μεσογειακής Διατροφής.

Το 2013, η UNESCO πρόσθεσε τη Μεσογειακή διατροφή στον Αντιπροσωπευτικό Κατάλογο της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ιταλίας (δικαιούχος), της Γαλλίας, το Μαρόκο, της Ισπανίας, της Πορτογαλίας, της Ελλάδας, της Κύπρου και της Κροατίας.

Πηγές:

  • CNN Health
  • Health.com
  • oldwayspt.org
  • unesco.org
Μεσογειακή-Διατροφή-άνοια
Η Μεσογειακή Διατροφή άμυνα κατά της άνοιας.

λιπαρά οξέα
Μια διατροφή πλούσια σε πολυακόρεστα βοηθάει στην ελάττωση των τιμών της ολικής και της LDL «κακής» χοληστερόλης στο αίμα.

Αναφερόμενοι σε λιπαρά οξέα (Fatty Acids), ο νους θα τρέξει αδιαμφισβήτητα στο πρότυπο μοντέλο της Μεσογειακής Διατροφής. Η Μεσογειακή Διατροφή αναφέρεται στις διατροφικές συνήθειες των ελαιοπαραγωγικών χωρών της μεσογειακής λεκάνης στα τέλη της δεκαετίας του 1950. Στη δεκαετία του ’60 η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας, στην λεγόμενη έρευνα των εφτά χωρών (Φιλανδία, Η.Π.Α., Ολλανδία, Ιταλία, Γιουγκοσλαβία, Ιαπωνία και Ελλάδα), αποδείχτηκε ότι το μικρότερο ποσοστό θνησιμότητας αλλά και εμφάνισης ασθενειών όπως καρδιοπάθειες, καρκίνος, διαβήτης, το κατείχαν οι κάτοικοι της Κρήτης.

Η διαφορά τους από τους κατοίκους των άλλων χωρών έγκειται κυρίως στις διατροφικές τους συνήθειες και τον τρόπο ζωής. Ένα από τα κατεξοχήν βασικά χαρακτηριστικά αυτής της δίαιτας είναι η υψηλή κατανάλωση μονοακόρεστων λιπαρών. Χαρακτηριστικό παράδειγμα το ελαιόλαδο. Πλούσιο στα παραπάνω λιπαρά και αντιοξειδωτικά. Η χρήση του εκτοπίζει την κατανάλωση βουτύρου και άλλων λαδιών. Τουλάχιστον 70 gr ημερησίως δημιουργούν ασπίδα στην καρδιά και μειώνονται τα επίπεδα χοληστερίνης (LDL).

τα λιπαρά οξέα του ελαιολάδου
Τα κυριότερα λιπαρά οξέα του ελαιολάδου είναι το ελαϊκό (56-83%), το παλμιτικό (7,5-20%), το στεατικό (0,5-3,5%), το λινελαϊκό (3,5-20%), το παλμιτελαϊκό (0,3-3,5%) και το λινολενικό (0,0-1,5%).
Κατηγοριοποίηση λιπαρών οξέων

Τα λιπαρά οξέα διακρίνονται σε κορεσμένα και ακόρεστα. Τα τελευταία έχουν δύο επιπλέον κατηγορίες, τα μονοακόρεστα και τα πολυακόρεστα λιπαρά οξέα. Τα ωμέγα 3 – 6 – 9 ανήκουν στην κατηγορία των ακόρεστων.

Συγκεκριμένα, τα ωμέγα – 3, ανήκουν στην κατηγορία των λιπαρών οξέων που δε μπορεί να παράγει το σώμα μας. Άρα πρέπει να τα προσλαμβάνουμε από τη διατροφή. Τα πιο σημαντικά αυτών είναι το άλφα λινολεϊκό οξύ (ALA), το εικοσαπεντανοϊκό οξύ (ΕPA) και το δεκαεξανοϊκό οξύ (DHA). Στα ωμέγα – 6, και αυτά πολυακόρεστα, ανήκουν το λινελαϊκό (LA), το γ- λινολενικό (GLA) και το αραχιδονικό οξύ (arachidonic acid).

Ο μεταβολισμός των ω – 3 και των ω – 6 γίνονται από την ίδια ομάδα ενζύμων, με αποτέλεσμα να υπάρχει ανταγωνισμός μεταξύ των δυο κατηγοριών. Έτσι η χορήγηση μεγάλης ποσότητας ω – 6 λιπαρών οξέων με την τροφή μπορεί να οδηγήσει σε μειωμένη σύνθεση των ΕΡΑ και DHA από τα ω – 3 λιπαρά οξέα.

Τα οφέλη για την υγεία

Η λίστα με τα πλεονεκτήματα που προκαλεί μια διατροφή πλούσια σε λιπαρά οξέα είναι αρκετά μεγάλη. Στην κορυφή της λίστας θα συναντήσουμε την πρόληψη καρδιαγγειακών παθήσεων. Επίσης, η κατανάλωση λιπαρών οξέων βοηθά στην καλύτερη ρύθμιση της γλυκόζης του αίματος και την αύξηση των επιπέδων της καλής χοληστερόλης (HDL). Η αντιφλεγμονώδης δράση τους είναι γνωστή και βοηθά σε αυτοάνοσα νοσήματα. Πιο συγκεκριμένα, βοηθούν στη ρευματοειδή αρθρίτιδα, στο λύκο, στην ελκώδη κολίτιδα και στη νόσο του Crohn. Σχετίζονται όμως, και με την πρόληψη του καρκίνου του μαστού, του παχέος εντέρου και του προστάτη.Τα ω – 3, επίσης, μειώνουν τους πόνους περιόδου, βελτιώνουν την υγεία του δέρματος και των ματιών, την ψυχική διάθεση, τη μνήμη. Μειώνουν τις πιθανότητες για την εμφάνιση νόσου Aλτσχάϊµερ και άλλων µορφών άνοιας.

Τα ωμέγα – 6 και ιδίως το γ – λινολενικό έχει μεταξύ άλλων αντιαρθριτικές και αντιδιαβητικές ιδιότητες. Είναι βασικό συστατικό για την ελαστικότητα του δέρματος καθώς και την υγεία και την εμφάνιση των νυχιών. Το ελαϊκό οξύ (ωµέγα – 9) έχει ευεργετική επίδραση στο καρδιαγγειακό σύστηµα. Επιπλέον, υπάρχουν ενδείξεις ότι µειώνει τον κίνδυνο του καρκίνου  του παχέος εντέρου, του στήθους, του προστάτη του παγκρέατος και του ενδοµητρίου.

τα ωμέγα λιπαρά οξέα είναι σύμμαχος της υγείας
Τα λιπαρά βοηθούν το σώμα να απορροφήσει ορισμένες βιταμίνες, όπως οι A, D, E και Κ.
Τροφές πλούσιες σε λιπαρά οξέα

Ω – 3 λιπαρά οξέα: σολομός, γαύρος, σαρδέλα, ρέγκα, σκουμπρί, ξιφίας, τόνος, μύδια, στρείδια, γλώσσα, χτένια, γαρίδες, καρύδια, λιναρόσπορος,  αρακάς, φασόλια, άγρια χόρτα, ελαιόλαδο

Ω – 6 λιπαρά οξέα: καλαμποκέλαιο, σογιέλαιο, ηλιέλαιο, βαμβακέλαιο

Ω – 9 λιπαρά οξέα: ελιές, ελαιόλαδο

 

15 gr ελαιόλαδο (μια κουταλιά της σούπας) περιέχει 135 θερμίδες!

 Η κατάσταση στη σημερινή Ελλάδα

Εξαιτίας πολλών παραγόντων, όπως η οικονομική κρίση, οι γρήγοροι ρυθμοί ζωής και η βιοδιαθεσιμότητα των τροφών ανά περιφέρειες, έχει επηρεαστεί και η διατροφή αρνητικά. Πλέον, οι Έλληνες, σύμφωνα με έρευνες έχουν αποστασιοποιηθεί από το πρότυπο της Μεσογειακής Διατροφής. Αντιθέτως, έχουν στραφεί στο fast food και στα λιπαρά ζωικής προέλευσης, που αφθονούν σε κορεσμένα λίπη. Η κατανάλωση trans – λιπαρών οξέων,  λόγω βιομηχανικών απαιτήσεων (παρασκευή μαργαρίνης) αλλά και λόγω του τρόπου μαγειρέματος, όπως τα τηγανητά που έχει αυξηθεί.  Τα trans – λιπαρά οξέα είναι αναγκαίο να μειωθούν,  γιατί αυξάνουν τα επίπεδα της LDL και μειώνουν την HDL («κακή» και «καλή» χοληστερόλη αντίστοιχα). Κάποια τρόφιμα που συναντάμε trans λιπαρά είναι τα κέικ, οι μαργαρίνες, τα μπισκότα, η σφολιάτα, τα τσιπς, τα γαριδάκια, οι γκοφρέτες.

trans λιπαρά οξέα
Τα τρανς λιπαρά αυξάνουν τα επίπεδα της κακής χοληστερόλης, ακριβώς όπως τα κορεσμένα λίπη, αλλά επίσης μειώνουν την καλή χοληστερόλη που μας προστατεύει από τις καρδιακές παθήσεις και αυξάνουν τη φλεγμονή.

Τέλος, θα ήταν ορθό να αποφευχθεί η υπέρμετρη κατανάλωση ελαίων που περιέχουν ω – 6, τα οποία δρουν σε βάρος των ω – 3. Με αυτόν τον τρόπο, θα αφήνουν μεγαλύτερη ποσότητα ενζύμων να διασπάσουν τα τελευταία. Ο ανθρώπινος οργανισμός είναι φτιαγμένος, ώστε η ιδανική ποσότητα ωμέγα 6 και 3 λιπαρών να είναι σε αναλογία 1:1. Στις μέρες μας αυτή η αναλογία έχει εκτοξευτεί σε 15:1, δημιουργώντας έτσι διατροφική ανισορροπία.

Θα ήταν σκόπιμο να γίνουν ενημερώσεις και εκπαιδεύσεις των πολιτών, τόσο για τη Μεσογειακή Διατροφή και τα οφέλη της, όσο και τις συνέπειες που δέχεται ο οργανισμός μας προσλαμβάνοντας βλαβερές τροφές όπως τα trans λιπαρά οξέα.

«Μια υγιής στάση ζωής είναι μεταδοτική, αλλά μην περιμένεις να ανταποκριθούν όλοι σ’ αυτό. Εσύ, όμως, να παραμείνεις φορέας.»
Tom Stoppard

Βιβλιογραφία


 

η Βιταμίνη A σε φρούτα και λαχανικά
Τη Bιταμίνη A τη συναντάμε σε φρούτα και λαχανικά κόκκινα, κίτρινα, πορτοκαλί

Στην κατηγορία των λιποδιαλυτών βιταμινών ανήκει η Bιταμίνη A, η οποία είναι γνωστή και ως ρετινόλη,  ρετινάλη ή αξεροφθόλη. Το 1912, ο βραβευμένος νομπελίστας Frederick Gowland Hopkins ανακάλυψε τις βιταμίνες, ουσίες απαραίτητες για την ανάπτυξη και την φυσιολογική λειτουργία του οργανισμού. Λίγο αργότερα, λοιπόν, μόλις το 1913 εμφανίστηκε η Βιταμίνη A στην Αμερική. Ο Elmer McCollum μαζί με την Lafayette Mendel και την Marguerite Davis αποτελούν τους εφευρέτες αυτής. «Τρώτε ό,τι θέλετε αφού έχετε φάει αυτό που πρέπει» ήταν ο κανόνας του  McCollum ή αλλιώς «Dr. Vitamin» σύμφωνα με το Time magazine. Παρ’ όλα αυτά, το μουρουνέλαιο και το συκώτι, τρόφιμα που είναι πλούσιες πηγές βιταμίνης A, ήταν γνωστές από πολύ παλαιότερα. Στο εργαστήριο παρασκευάστηκε για πρώτη φορά το 1930.

Πως σχετίζεται η Βιταμίνη A με το καροτένιο

Η Βιταμίνη A βρίσκεται σε ζωικά τρόφιμα ενώ στα φρούτα και στα λαχανικά υπάρχει με τη μορφή προβιταμίνης. Πιο συγκεκριμένα, το 1930 αποδείχτηκε πως το καροτένιο που βρίσκεται στα κόκκινα, κίτρινα και πορτοκαλί φρούτα και λαχανικά αποτελεί την πρώτη ύλη που χρειάζεται ο οργανισμός για να συνθέσει τη ρετινόλη. Με άλλα λόγια το καροτένιο, ύστερα από μία αντίδραση διάσπασης που πραγματοποιείται στο σώμα μετατρέπεται σε Βιταμίνη A. Η μετατροπή αυτή πραγματοποιείται στο έντερο. Έτσι, η Βιταμίνη A υπάγεται στα καροτενοειδή. Η τομάτα, το καρότο και η κίτρινη κολοκύθα περιέχουν σημαντικά ποσά καροτενοειδών. Όσο πιο ώριμα είναι τα φρούτα και τα λαχανικά, τόσο μεγαλύτερα ποσά καροτενοειδών περιέχουν. Επίσης, το γάλα και το βούτυρο περιέχουν β-καροτένιο.

Βιταμίνη Α
Η χημική δομή της ρετινόλης
Πηγές πρόσληψης

  • Ζωικές πηγές, λίπη και έλαια: συκώτι βοδιού, χοίρου, μόσχου, όρνιθας, κρόκος αυγού, αυγοτάραχο, μουρουνέλαιο, μαργαρίνη, βούτυρο, λίπος γάλακτος, ηπατέλαια ψαριών, παχύ τυρί
  • Φυτικές τροφές: κόκκινες πιπεριές, καρότα, μπρόκολο, λάχανο, ακτινίδιο, ραδίκια, σπανάκι, φασολάκια, βερίκοκα, κεράσια, ροδάκινα, πεπόνι, μάνγκο, παπάγια, γλυκοπατάτες, αρακάς
Ημερήσιες ανάγκες, λειτουργία, βιοδιαθεσιμότητα

Η Βιταμίνη A είναι εξίσου σημαντική σε άντρες και γυναίκες. Η ημερήσια συνιστώμενη δόση ανέρχεται στα 750 μg. Αρχικά, έχει πρωτεύοντα ρόλο στη διατήρηση της όρασης, αφού αποτελεί το βασικό στοιχείο της ίριδας του ματιού, για την αντίληψη των χρωμάτων και το διαχωρισμό του σκότους από το φώς. Βοηθά επίσης, στην ανάπτυξη των οστών, των δοντιών και στη διατήρηση της υγείας των μαλλιών και των ούλων. Προστατεύει το δέρμα από την ξηρότητα και είναι σημαντική για τη ρύθμιση και σύνθεση ορμονών. Η ρετινόλη βοηθά στην αναπαραγωγική διαδικασία και προστατεύει το ανοσοποιητικό από μικρόβια και ιούς. Η ανεπάρκειά της μπορεί να καθυστερήσει την ανάπτυξη των παιδιών αλλά και να αυξήσει την ευαισθησία σε μολύνσεις του ουροποιητικού. Προβλήματα στα μάτια από ξηροφθαλμία μέχρι τύφλωση είναι δυνατό να προκληθούν από την έλλειψη της αξεροφθόλης.

Η Βιταμίνη A απορροφάται καλύτερα εάν συνδυαστεί με λιπαρά τρόφιμα, όπως γιαούρτι πλήρες με κομμένα κομμάτια ροδάκινο ή τυρί με πεπόνι

πηγές βιταμίνης A
Στα φρούτα και στα λαχανικά η Βιταμίνη Α βρίσκεται με τη μορφή β-καροτενιου
Η ρετινόλη σώζει ζωές

Το 1997 ξεκίνησε μία συμμαχία μεταξύ του της Unicef και του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας και κάποιων κυβερνήσεων αρκετών κρατών. Έτσι, έχουν αποφευχθεί από το 1998 σχεδόν ένα εκατομμύριο θάνατοι χάρη στη χορήγηση ενισχυμένης δόσης ρετινόλης σε κάψουλες. Η εκτελεστική διευθύντρια της Unicef, Carol Βellamy τόνισε πως «είναι απαράδεκτο να πεθαίνει κάποιο παιδί λόγω έλλειψης βιταμίνης Α, όταν μία κάψουλα ενισχυμένης δόσης κοστίζει λιγότερο από οκτώ δραχμές»

Η απουσία της από τη διατροφή επιδεινώνει τα συμπτώματα των παιδικών ασθενειών, όπως η ιλαρά και η διάρροια. Έρευνες έχουν δείξει πως οι παιδικοί θάνατοι αυξάνουν κατά 20% σε πληθυσμούς που πάσχουν από ανεπάρκεια ρετινόλης. Η Βιταμίνη A επομένως, είναι ζωτικής σημασίας και δεν πρέπει να λείπει από μια ισορροπημένη διατροφή.

Eκστρατεία της Unicef
Τα παιδιά με έλλειψη Βιταμίνης A, λαμβάνουν συμπληρώματα δύο φορές το χρόνο, λόγω της επιτυχίας της εκστρατείας

Βιβλιογραφία


 

βιταμίνες-απαραίτητες οργανικές ουσίες
Η υγεία και η ανάπτυξη του οργανισμού εξαρτώνται από την ποσότητα βιταμινών που παίρνει

Οι βιταμίνες (vitamins) είναι οργανικές ουσίες, απαραίτητες σε μικρές ποσότητες, ώστε οι λειτουργίες του οργανισμού να διεξάγονται σωστά. Οι απαιτούμενες ποσότητες που χρειάζεται ο οργανισμός δε μπορούν να συντεθούν από τον ίδιο σε σημαντικά ποσά, γι αυτό είναι ανάγκη να λαμβάνονται από τα τρόφιμα.

Η ιστορία των βιταμινών ξεκινάει με τη βιταμίνη C. Τον 18ο αιώνα η Μεγάλη Βρετανία ήταν θαλασσοκράτειρα. Πολύ συχνά όμως, τα πληρώματα των πλοίων της υπέφεραν από μια ασθένεια, το σκορβούτο. Αυτό οφειλόταν στο ότι η διατροφή τους κατά τη διάρκεια των πολύμηνων ταξιδιών τους βασιζόταν σε κονσερβοποιημένες τροφές. Φρούτα και λαχανικά απουσίαζαν παντελώς. Το 1747 ο Σκοτσέζος  James Lind, γιατρός της ναυτικής υγιεινής στο Βασιλικό Ναυτικό, ανέπτυξε τη θεωρία ότι τα εσπεριδοειδή θεραπεύουν το σκορβούτο. Σύμφωνα με τον Lind, αυτή η ασθένεια προκαλούσε περισσότερους θανάτους στους βρετανικούς στόλους παρά τα γαλλικά και ισπανικά όπλα. Σήμερα γνωρίζουμε πως η ουσία στην οποία οφείλεται η αντισκορβική δράση είναι η Βιταμίνη C.

Ο όρος βιταμίνη τότε δεν υπήρχε. Το 1912 ο Frederick Gowland Hopkins, Άγγλος βιοχημικός, δημοσίευσε το έργο του από το οποίο έγινε γνωστός. Απέδειξε  πειραματικά πως η διατροφή των ζώων βασιζόμενη σε καθαρές πρωτεΐνες, υδατάνθρακες, λίπη, μέταλλα και νερό είναι ελλιπής για τη σωστή ανάπτυξή τους. Το γεγονός αυτό οδήγησε τον βραβευμένο νομπελίστα στο να υποδείξει πως άγνωστες ουσίες είναι απαραίτητες για την ανάπτυξη και την επιβίωση των ζώων. Αυτές οι ουσίες ονομάστηκαν από τον ίδιο βοηθητικοί παράγοντες τροφίμων και αργότερα μετονομάστηκαν σε βιταμίνες. Η λέξη βιταμίνη είναι σύνθετη από τις λέξεις vita, που σημαίνει ζωή και αμίνη (amine), ως η πρώτη ουσία που απομονώθηκε και θεωρήθηκε απαραίτητη για τη ζωή.

βιταμίνες- η ανακάλυψη των βιταμινών από τον Hopkins
Frederick Gowland Hopkins, 20 Ιουνίου 1861 – 16 Μαΐου 1947 Άγγλος βιοχημικός που τιμήθηκε με το Βραβείο Νόμπελ Φυσιολογίας και Ιατρικής το 1929 για την ανακάλυψη των βιταμινών
Κατηγορίες βιταμινών

Οι βιταμίνες ταξινομούνται σε δύο μεγάλες κατηγορίες με βάση τη διαλυτότητά τους. Τις λιποδιαλυτές δηλαδή οι βιταμίνες A, D, E, και K και τις υδατοδιαλυτές. Στις τελευταίες ανήκουν οι βιταμίνες του συμπλέγματος B, η βιταμίνη C ή ασκορβικό οξύ, η ινοσιτόλη, και το παρα-αμινοβενζοικό οξύ. Οι διαφορές που υπάρχουν ανάμεσα στις λιποδιαλυτές και υδατοδιαλυτές βιταμίνες πέρα από τη διαλυτότητά τους αφορούν το ρόλο, την απορρόφηση, την αποθήκευση και την απέκκρισή τους από τον οργανισμό. Οι υδατοδιαλυτές βιταμίνες είναι απαραίτητο να προσλαμβάνονται καθημερινά από την τροφή, καθώς δεν αποθηκεύονται στο σώμα, παρά μόνο ελάχιστες ποσότητες.

Απορρόφηση αποθήκευση και απέκκριση βιταμινών

Η απορρόφηση των υδατοδιαλυτών βιταμινών γίνεται πολύ εύκολα, ενώ οι λιποδιαλυτές, όπως και οι λιπαρές ύλες απαιτούν την παρουσία παγκρεατικής λιπάσης και χολικών αλάτων για να απορροφηθούν. Κατά συνέπεια, για να απορροφηθούν οι λιποδιαλυτές βιταμίνες πρέπει να εκκριθεί παγκρεατικό υγρό και χολή στον πεπτικό σωλήνα. Αυτό επιτυγχάνεται με τη λήψη κάποιας ποσότητας λίπους που διεγείρει την έκκριση των παραπάνω πεπτικών υγρών. Όπως είναι φυσικό, η μη κανονική έκκριση των παραπάνω υγρών μπορεί να προκαλέσει έλλειψη των εν λόγω βιταμινών.

Διαφορές υπάρχουν και στην αποθήκευση των δύο αυτών τάξεων βιταμινών. Οι μεν υδατοδιαλυτές βιταμίνες αποθηκεύονται σε μικρό μόνο ποσοστό, όπως αναφέρθηκε σε όλους τους ιστούς. Οι λιποδιαλυτές αποθηκεύονται σε πολύ μεγαλύτερο ποσοστό, κυρίως στο λιπώδη ιστό και λιγότερο στο ήπαρ. Τέλος, οι υδατοδιαλυτές και λιποδιαλυτές βιταμίνες διαφέρουν ως προς την οδό απέκκρισής τους. Οι υδατοδιαλυτές βιταμίνες απεκκρίνονται κυρίως από τα ούρα και λιγότερο από τα κόπρανα, ενώ οι λιποδιαλυτές απεκκρίνονται κυρίως από τα κόπρανα.

βιταμίνες για την υγεία του οργανισμού
Οι βιταμίνες δρουν σε μικρές ποσότητες, ενώ η έλλειψή, η μη επάρκεια ή η υπερεπάρκεια προκαλούν βλάβες στον οργανισμό
Πηγές προέλευσης και προτεινόμενη ημερήσια δόση

Όπως προαναφέρθηκε, στις λιποδιαλυτές βιταμίνες συμπεριλαμβάνονται οι βιταμίνες A, D, E και K. Πολύ καλές πηγές πρόσληψης βιταμίνης A  είναι τα καρότα, το αυγοτάραχο, τα δαμάσκηνα,ο μαϊντανός, το πεπόνι. Επίσης, το συκώτι βοδιού, χοίρου, μόσχου και όρνιθας και ο κρόκος αυγού είναι καλές πηγές πρόσληψης. Το προτεινόμενο ημερήσιο ποσό για ενήλικες είναι από 1,2 έως 1,7 mg.

Η βιταμίνη D βρίσκεται στα ψάρια, στους κρόκους αυγών και στο ήπαρ, ενώ η συνιστώμενη ημερήσια δόση είναι 1 έως 5 mg.

Τη βιταμίνη E τη συναντάμε στα πράσινα λαχανικά, στα καρότα, στις τομάτες, στα αυγά, στους ξηρούς καρπούς, στα φυτικά έλαια, στις γαρίδες. Τα 11 έως 15 mg είναι η προτεινόμενη δόση.

Για τη βιταμίνη Κ που εμπεριέχεται  στο σιτάρι, στον κρόκο αυγού, στο λάχανο, στο γιαούρτι και στις πατάτες, ημερησίως προτείνονται 70mg.

Αναφορικά με τις υδατοδιαλυτές βιταμίνες, η βιταμίνη C που τη συναντάμε στα λεμόνια, στα πορτοκάλια, στα μήλα, στις πιπεριές και σε άλλα προτείνεται για  ημερήσια κατανάλωση έως 60mg.

Τέλος, η γκάμα της βιταμίνης B, που ανήκει στις υδατοδιαλυτές βιταμίνες είναι μεγάλη. Ενδεικτικά τρόφιμα που περιέχουν τις υποκατηγορίες της είναι τα καρύδια, το καλαμπόκι,το συκώτι, τα νεφρά, τα μανιτάρια. Η σόγια, το πίτυρο σιταριού και το τυρί είναι ακόμα κάποια τρόφιμα στα οποία συναντάται. Η ημερήσια προτεινόμενη δόση της διαφέρει ανάλογα με την υποκατηγορία. Για παράδειγμα, η βιταμίνη B1, διαφορετικά θειαμίνη συνίσταται για ενήλικες 1,5 mg ανά ημέρα και η βιταμίνη B2 1,7mg ανά ημέρα.

Σε ποια τρόφιμα συναντάμε κάθε κατηγορία βιταμινών

Στη συνέχεια ακολουθούν δύο λίστες, ανάλογα με τη διαλυτότητα των βιταμινών, στην οποία παρατίθενται ποιες είναι οι πηγές πρόσληψης αυτών των ουσιών.

Λιποδιαλυτές βιταμίνες

Βιταμίνη A: ηπατέλαια ψαριών, συκώτι βοδιού, χοίρου, μόσχου. όρνιθας, λίπος γάλακτος, παχύ τυρί, κρόκος αυγού, αυγοτάραχο, μπρόκολο, καρότο, πατάτα, τεύτλα, βερίκοκο, δαμάσκηνο, μαϊντανός, πεπόνι, σέσκουλα,βούτυρο, σπανάκι, σινάπι, ακτινίδιο, ροδάκινο, πορτοκάλι, σινάπι, νεροκάρδαμο, κολοκύθι, μαργαρίνη

Βιταμίνη D: ηπατέλαια τόνου και μουρούνας, σκουμπρί, σαρδέλα, σολομός, κρόκος αυγού, ήπαρ, παστά, λάδι συκωτιού βοοειδών, βούτυρο, μαργαρίνη, δημητριακά ολικής αλέσεως

Βιταμίνη E: αυγό, γάλα, γαρίδες, φοινικέλαιο, βαμβακέλαιο, φυστικοβούτυρο, αβοκάντο, μαρούλι, τομάτα, καρότο, σπανάκι, σόγια, αμύγδαλα, φουντούκια μαύρες ελιές, γλυκοπατάτα,

Βιταμίνη K: χοιρινό ήπαρ, γιαούρτι, κρόκος αυγού, σπανάκι, μαρούλι, αμπελοφάσουλα, λάχανο, μπρόκολο, τομάτα, σόγια, κουνουπίδι, λαχανάκι Βρυξελλών, πατάτα, μέλι, πράσινο τσάι, κάστανα

Υδατοδιαλυτές βιταμίνες

Βιταμίνη C: συκώτι αρνίσιο, χυμός γκρέιπ φρουτ,πορτοκάλι, φράουλα, ακτινίδιο, φραγκοστάφυλο, μαρούλι, λάχανο, πιπεριά,σπανάκι, ραδίκια, μπρόκολο, τομάτα, βατόμουρο, κεράσι, μαϊντανός

Βιταμίνη B1: ξηρή μαγιά μπύρας, απόσταγμα μαγιάς, σκούρο ρύζι, καλαμπόκι, καρύδια, χοιρινό, αλεύρι σόγιας, βρώμη, πιτυρούχο ψωμί

Βιταμίνη B2: κρέατα οργάνων όπως συκώτι, νεφρά, καρδιά, αυγό, τυρί, μανιτάρι, αλεύρι σόγιας, σιτάλευρο, μπέικον

Βιταμίνη B3: συκώτι, νεφρά, κουνέλι, φυστικοβούτυρο, γάλα, τυρί, μανιτάρι, καβουρδισμένος καφές, φασόλια, αρακάς, μανιτάρι

Βιταμίνη B5: συκώτι, νεφρά, καρδιά, σολομός, αλεύρι σιταριού, αλεύρι βαμβακόσπορων, αλεύρι σόγιας, πίτυρο ρυζιού, αποφλοιωμένο ρύζι, μανιτάρια, ηλιόσποροι

Βιταμίνη B6: νεφρά, συκώτι, καρδιά, εντόσθια, κοτόπουλο, φασόλια, πίτυρο ρυζιού, πίτυρο σιταριού, ηλιόσποροι, αβοκάντο, μπανάνα, καλαμπόκι, καρύδια, σόγια

Βιταμίνη B9: συκώτι, νεφρά, αβοκάντο, φασόλια, τεύτλα, σέλινο, αυγά, λαχανάκι Βρυξελλών, λάχανο, μαρούλι, κουνουπίδι, παντζάρι, σπανάκι, γογγύλια, καρύδια, πορτοκάλι, μπανάνα, φράουλα, σόγια

Βιταμίνη B12: συκώτι, νεφρά, καρδιά, εντόσθια, αυγό, τυρί, γάλα, γιαούρτι

Οι βιταμίνες δεν έχουν θερμίδες!

Ουσίες με δράση ανάλογη με τις βιταμίνες

Μερικές ουσίες υπάρχουν στα τρόφιμα σαν προβιταμίνες. Ουσίες δηλαδή, που μπορούν να μετατραπούν σε βιταμίνες μέσα στο σώμα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το γ-καροτένιο, που μετατρέπεται σε βιταμίνη A στα εντερικά τοιχώματα. Εκτός των προβιταμινών, υπάρχουν και άλλες ενώσεις που δε θεωρούνται βιταμίνες, αλλά έχουν δράση παρόμοια με αυτές. Πολλές φορές μάλιστα,  μερικές από αυτές κατατάσσονται στο σύμπλεγμα B ή αναφέρονται μαζί με βιταμίνες. Για τις ενώσεις αυτές δεν έχει αποδειχθεί η αναγκαιότητά τους και παραδείγματα αποτελούν το συνένζυμο Q, η ινοσιτόλη, οι βιταμίνες B17, B15, B13 και άλλα.

Πολλές από τις βιταμίνες είναι ευπαθείς κατά την επεξεργασία των τροφίμων, όπως τεμαχισμός, ξήρανση, κονσερβοποίηση. Η μεγάλη έκθεση τους στο φως και η θερμότητα κατά το μαγείρεμα των τροφίμων μπορεί να ελαττώσει την ποσότητα των βιταμινών η ακόμα και να τις καταστρέψει εντελώς Στην αγορά κυκλοφορούν σκευάσματα βιταμινών όπως δισκία, κάψουλες, σκόνες και υγρά που προσφέρονται σε περιπτώσεις αβιταμίνωσης. Φυσικά, σε καμία περίπτωση τα σκευάσματα δεν αντικαθιστούν τα γεύματα, παρά μόνο χρησιμοποιούνται ως συμπλήρωμα της διατροφής.

βιταμίνες σε μορφή καψουλας
Οι κάψουλες αποθηκεύονται και μεταφέρονται ευκολότερα στον οργανισμό

Βιβλιογραφία


 

 

μαϊντανός-Ιταλική ποικιλία
Ο μαϊντανός πρωτοχρησιμοποιήθηκε πριν από 2000 χρόνια, αρχικά ως «φάρμακο» και αργότερα ως βασικό συστατικό των μαγειρικών συνταγών.

Ο μαϊντανός (parsley) είναι φυτό μεσογειακής προέλευσης που καλλιεργείται καλύτερα σε υγρά, καλά στραγγιζόμενα εδάφη με πλήρη ήλιο. Ο μαϊντανός επίσης καλείται πετροσέλινο (Petroselinum), λέξη αρχαίας ελληνικής προέλευσης. O μαϊντανός είναι ένα θαυματουργό, υπεράξιο, παγκοσμίως γνωστό από αρχαιοτάτων χρόνων, κλασσικό φυτό. Είναι ένα βότανο που βρίσκεται στη σύγχρονη καθημερινότητα κατά κόρον. Χρησιμοποιείται  σε σαλάτες, σάλτσες, ωμό ή και μαγειρεμένο, αλλά και ως διακοσμητικό πιάτων, αγνοώντας όμως τα οφέλη του και την διατροφολογική του αξία. Το εκχύλισμα του μαϊντανού μπορεί να προστεθεί μέσα σε άλλα φυσικά ροφήματα, όπως για παράδειγμα στη λεμονάδα ή να χρησιμοποιηθεί για την αραίωση συνοδευτικών ντιπ. Στην κεντρική και Ανατολική Ευρώπη χρησιμοποιούν τη ρίζα μαϊντανού σε σούπες. Είναι ένα χορταρικό που συνδυάζεται απόλυτα με ψάρια, κρέατα όπως μοσχάρι και κοτόπουλο, πατάτες, ρύζι και όσπρια. Καθόλου τυχαία και η παροιμία «είσαι μαϊντανός», θέλοντας να χαρακτηρίσουμε κάποιον που εμπλέκεται και ταιριάζει με όλα.

Η πρώτη αναφορά σε γραπτά κείμενα περιλαμβάνεται στην Οδύσσεια με τα Ομηρικά έπη. Εκεί, το φυτό του μαϊντανού εμφανίζεται στους λειμώνες της νύμφης Καλυψούς στη νήσο Ωγυγία. Λειμώνες ίου ήδε σελινίου θήλεον.

Από την αρχαία εποχή, η ιστορία του έχει γίνει μύθος, όταν τα άλογα του Juno βοσκούσαν σε καλλιέργειες με μαϊντανό. Έτσι κρατούνταν σε καλή φυσική κατάσταση. Οι Έλληνες τον χρησιμοποιούσαν στη στέψη των αθλητών, αλλά επιπλέον, τον πίστευαν ως ένα σύμβολο θανάτου. Το φυτό περιέχει πολλές αμφεταμίνες (amphetamine), ουσίες δηλαδή, που προκαλούν ψυχολογική και σωματική έξαρση. Οι  Ρωμαίοι μονομάχοι, γι αυτόν το λόγο, ντοπαρίζονταν με αυτόν πριν εξέλθουν στην αρένα. Στην Αρχαία Ρώμη, γενικώς όχι μόνο τον μασούσαν, αλλά και τον φορούσαν στο κεφάλι τους σαν στεφάνι, για να απορροφά τις αναθυμιάσεις του αλκοόλ.

μαϊντανός σγουρόφυλλος
Ο σγουρόφυλλος είναι ένα είδος μαϊντανού (δηλαδή- Petroselinum crispum ομάδα crispum· συν. Petroselinum crispum ποικ. crispum)
Μαϊντανός: η θρεπτική και θεραπευτική του αξία

Ο μαϊντανός είναι ένα από τα βότανα με μεγάλη θρεπτική αξία και ευεργετικές ιδιότητες. Περιέχει πολλές βιταμίνες (A, B, C, E) καθώς και μέταλλα όπως σίδηρο (Fe), ασβέστιο (Ca), κάλιο (Κ), νάτριο (Να), φώσφορο (P) , μαγνήσιο(Mg). Επιπλέον, περιέχει μεγάλη ποσότητα νερού (87,71g/100g), καθώς και πρωτεΐνη (3g/100g), ακόρεστο λίπος (0,79g/100g), υδατάνθρακες (6,33g/100gr), ίνες (3,3g/100g) και σάκχαρα (0,85g/100g).

Η συνολική θερμιδική του αξία ανά 100 g είναι 36 Kcal.

Ο κατάλογος με τις θεραπευτικές του ιδιότητες και τα οφέλη για την υγεία είναι μεγάλος. Περιέχει πτητικά έλαια, όπως μυριστικίνη, λιμονένιο, ευγενόλη και μονοτερπένιο. Αυτά του χαρίζουν αντισηπτικές, επουλωτικές, αναλγητικές, χωνευτικές, εμμηναγωγές και διουρητικές ιδιότητες. Το Apiol, όντας πτητικό έλαιο και συστατικό του οιστρογόνου, βρίσκεται στο φυτό ρυθμίζοντας την έμμηνο ρύση.

Επιπλέον, φλαβονοειδή όπως απιγενίνη, χρυσοεριόλη και λουτεολίνη του προσδίδουν αντιοξειδωτική δράση. Έτσι, λοιπόν, προστατεύει τα κύτταρα από βλάβες ή αντιδράσεις που προωθούνται από οξυγόνο. Χαρακτηρίζεται δηλαδή, για τις αντικαρκινικές του ιδιότητες. Ως αποτέλεσμα των παραπάνω δράσεων συνίσταται για ασθένειες του ήπατος, έκζεμα, κυτταρίτιδα, ουρική αρθρίτιδα.

Ο μαϊντανός έχει επίσης, μεγάλη περιεκτικότητα σε βιταμίνη C (133mg). Γνωρίζοντας πως η εν λόγω βιταμίνη είναι απαραίτητη για την υγεία του ανοσοποιητικού, έχει αντιοξειδωτικές και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες. Είναι μεταξύ άλλων, αποτελεσματική στη διατήρηση της υγείας των αγγείων του αίματος, των συνδετικών ιστών και οστών. Παράλληλα, είναι σημαντικό δομικό συστατικό για τη σύνθεση του κολλαγόνου στον οργανισμό, διατηρώντας την ελαστικότητα του δέρματος. Ο μαϊντανός έχει μεγάλη περιεκτικότητα σε μαγνήσιο βοηθώντας στη διατήρηση της υγείας των οστών και στην μετατροπή του σακχάρου του αίματος σε ενέργεια.

Περαιτέρω ευεργετήματα του μαϊντανού είναι η βελτίωση της όρασης, εξαιτίας της ύπαρξης καροτενοειδών και η εύρυθμη λειτουργία της καρδιάς μετατρέποντας την ομοκυστείνη σε καλοήθη μόρια. Επιπλέον, όπως όλοι οι φωτοσυνθετικοί οργανισμοί έτσι και ο μαϊντανός είναι πλούσιος σε χλωροφύλλη. Εργαστηριακές μελέτες έχουν δείξει πως η χλωροφύλλη έχει χημειοπροφυλακτική δράση έναντι του καρκίνου. Αυτή η δράση οφείλεται στην αντιοξειδωτική ικανότητα της χλωροφύλλης απενεργοποιώντας τις καρκινικές ουσίες.

μαϊντανός Αμβούργου
Ο μαϊντανός του Αμβούργου, είναι ένα σχετικά νέο είδος, το οποίο έχει αναπτυχθεί μέσα στα τελευταία διακόσια χρόνια
Πιθανές παρενέργειες λόγω αυξημένης κατανάλωσης

«Μέτρον άριστον» κατά τον Κλεόβουλο, επομένως με μέτρο και η κατανάλωση του μαϊντανού. Η μυρσιτίνη που περιέχεται στο μαϊντανό έχει όμοια δομή με αυτή των αμφεταμινών και σε αυτό οφείλονται κάποιες από τις ιδιότητές της. Η απιόλη, που αναφέρθηκε προηγουμένως, ευθύνεται για την αυξημένη κινητικότητα της μήτρας, άρα σε μεγάλες δόσεις σχετίζεται με διαταραχές του κύκλου. Για τον ίδιο λόγο θα ήταν καλό να αποφεύγεται σε περίοδο εγκυμοσύνης και θηλασμού. Τέλος, άτομα με προβλήματα νεφρών και χοληδόχου κύστης θα πρέπει να προσέχουν την ποσότητα κατανάλωσης μαϊντανού, λόγω ύπαρξης μικρών ποσοτήτων οξαλοξικών, όπως στα περισσότερα άλλωστε φυτά.

 

Για να διατηρηθούν τα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά του μαϊντανού και να γίνει η μεγαλύτερη δυνατή αφομοίωση των συστατικών του από τον οργανισμό, απαραίτητη προϋπόθεση αποτελεί η σωστή αποθήκευση και μαγειρική. Ο καλύτερος τρόπος για τη συντήρησή του είναι σε χάρτινη συσκευασία, απαλλαγμένος από υγρασία και αποθηκευμένος στο ψυγείο. Είναι απαραίτητο να πλυθεί σε κρύο νερό πριν χρησιμοποιηθεί στη μαγειρική και να προστεθεί προς το τέλος της διαδικασίας, ώστε να διατηρήσει τα θρεπτικά του συστατικά.

 

Βιβλιογραφία:


 

 

Κρασί. Ένα ταξίδι γευσιγνωσίας
«Κρασί. Ένα ταξίδι γευσιγνωσίας», το εξώφυλλο του βιβλίου

Από τις εκδόσεις Ψυχογιός κυκλοφορεί, μεταφρασμένο στα ελληνικά, το βιβλίο «Κρασί. Ένα ταξίδι γευσιγνωσίας» της Μάρνι Ολντ. Είναι ένας σύντομος αλλά περιεκτικός οδηγός για την παραγωγή του κρασιού, τις γεύσεις, και τα αρώματα του.

Απευθύνεται σε αρχάριους αλλά και πιο προχωρημένους. Το βιβλίο είναι γραμμένο σε πολύ απλή γλώσσα, υπάρχουν ορισμοί και επεξηγήσεις σχεδόν για κάθε τι που συναντά κανείς στην διαδικασία της οινοποσίας. Ξεκινώντας από τον τρόπο παραγωγής του κρασιού και το πώς επηρεάζει τη γεύση και το χρώμα, η Μάρνι Ολντ μιλάει για τα διαφορετικά εδάφη και κλίματα ανά τον κόσμο και τις ιδιότητες του κρασιού που παράγουν. Απλά και απόλυτα κατανοητά το βιβλίο «Κρασί. Ένα ταξίδι γευσιγνωσίας» παρουσιάζει ποικιλίες σταφυλιών και τις χώρες στις οποίες ευδοκιμούν. Αναφέρει, επίσης, και τα επίπεδα ποιότητας που συνδέονται με τις μεθόδους παραγωγής.

Θέματα που καλύπτει το βιβλίο «Κρασί. Ένα ταξίδι γευσιγνωσίας»

Το κρασί είναι ένα ποτό που δεν παράγεται εύκολα και το καλό κρασί χρειάζεται τις κατάλληλες συνθήκες για να γίνει. Μέσα από περιγραφές και παρομοιώσεις νιώθουμε τις διαφορετικές γεύσεις των κόκκινων, ροζέ και λευκών κρασιών. Μαθαίνουμε για τις διαφορές των ποικιλιών και των χρωμάτων, για τα επίπεδα ωρίμανσης, για το πόσο σημαντική είναι τελικά η μακροχρόνια ωρίμανση και παλαίωση. Βλέπουμε πώς όλα αυτά επηρεάζουν την τελική γεύση του κρασιού, αλλά και το άρωμα που είναι για πολλούς ο σημαντικότερος παράγοντας της οινοποσίας. Η κάθε χώρα και περιοχή καλλιεργεί τα δικά της – μοναδικά, πολλές φορές – είδη αμπελιού και το κάθε είδος παράγει ένα διαφορετικό κρασί. Το έδαφος, η ποιότητα του σταφυλιού, η παράδοση του τόπου και το πώς αντιμετωπίζει κάθε παραγωγός τη διαδικασία επηρεάζουν το τελικό αποτέλεσμα.

Με δεδομένη την υποκειμενικότητα της γεύσης το βιβλίο είναι μία εισαγωγή στον κόσμο του κρασιού προτείνοντας διάφορες γεύσεις και αρώματα. Το «Κρασί. Ένα ταξίδι γευσιγνωσίας» παρουσιάσει, επίσης, και αναλύει τις ετικέτες που φέρουν οι φιάλες κρασιού. Ξεκινά από το ύφος που συχνά χαρακτηρίζει περιοχές με παράδοση στην οινοπαραγωγή και συνεχίζει επεξηγώντας τα στοιχεία που βρίσκουμε στις ετικέτες αυτές. Μέσα από αυτή τη διαδικασία η επιλογή κρασιού από το ράφι απλοποιείται. Ο αναγνώστης μαθαίνει να διαβάζει τις πληροφορίες για να είναι πιο πιθανό να βρει το κρασί που ψάχνει.

Ανάμεσα στα κεφάλαια υπάρχουν ενότητες με ενδεικτικά κρασιά από κάθε ποικιλία για δοκιμή στο σπίτι. Περιγράφονται οι σημαντικότερες ποικιλίες σταφυλιού που χρησιμοποιούνται στην οινοποιία στην Ευρώπη και την Αμερική, πώς συνδυάζονται μεταξύ τους και τι αρώματα δίνουν. Αποφύγει να υποδείξει συγκεκριμένες γεύσεις σαν «σωστές» προτρέποντας την αναγνώστη να δοκιμάσει και να βρει αυτό που του ταιριάζει στο προσωπικό του γούστο.

Σε άλλο κεφάλαιο θα βρούμε συμβουλές σχετικά με την αποθήκευση του κρασιού στο σπίτι αλλά και το σερβίρισμα ανάλογα πάντα με το είδος. Επιπλέον, το βιβλίο προτείνει συνδυασμούς κρασιών και φαγητών, με έναν απλό οδηγό γεύσεων και υλικών. Εξηγείται επίσης πώς το φαγητό μπορεί να επηρεάσει την γεύση του κρασιού και το αντίστροφο, έτσι ώστε το ποτό να συνοδεύει με τον καλύτερο τρόπο ένα γεύμα.

Κρασί. Ένα ταξίδι γευσιγνωσίας, Μάρνι Ολντ
«Κρασί. Ένα ταξίδι γευσιγνωσίας», η συγγραφέας του βιβλίου, Μάρνι Ολντ
Η συγγραφέας του βιβλίου, Μάρνι Ολντ

Η Μάρνι Ολντ είναι σομελιέ, συγγραφέας βιβλίων γύρω από το κρασί και γνωστή για την απλή και επεξηγηματική γραφή της. Είναι πρώην διευθύντρια του τμήματος οινολογίας της σχολής του Μανχάταν French Culinary Institute, υπήρξε πρόεδρος και ιδρυτικό μέλος της Αμερικάνικης Ένωσης Σομελιέ. Είναι τακτική ομιλήτρια στο ετήσιο Food and Wine Classic του Άσπεν. Έχει, επίσης μία χιουμοριστική στήλη σχετικά με το κρασί στην εφημερίδα Philadelphia Daily News. Άλλα της βιβλία είναι το ebook “Wine Simplified” και το “Wine Secrets”. Έχει συνυπογράψει, επίσης το “He Said Beer, She Said Wine” με τον ιδρυτή της ζυθοποιίας Dogfish Head, Sam Calagione.

οινολογία, οινοποσία, εκδόσεις Ψυχογιός, τέχνη του κρασιού, οίνος, βιβλίο οινοποσίας

Πληροφορίες για το «Κρασί, ένα ταξίδι γευσιγνωσίας»

Τα φρούτα της Αφρικής
Στους ελέφαντες αρέσουν ιδιαίτερα οι καρποί του δέντρου marula

Δεδομένου του μεγέθους της είναι αδύνατο να μιλήσουμε για όλα τα φρούτα της Αφρικής. Στο άρθρο γίνεται μία αναφορά σε φρούτα που κατάγονται από την Αφρικανική ήπειρο, κάποια είναι ιδιαίτερα διαδεδομένα ενώ άλλα είναι σχεδόν άγνωστα σε εμάς. Η Αφρική, άλλωστε, είναι η δεύτερη μεγαλύτερη σε έκταση ήπειρος και βρίσκεται νότια της Ευρώπης και νοτιοδυτικά της Ασίας. Στην Αφρική αναπτύχθηκε ένας από τους αρχαιότερους και μεγαλύτερους πολιτισμούς της ιστορίας, ο αιγυπτιακός. Οι λαοί του βόρειου τμήματος της ηπείρου ήταν γνωστοί στη μεσόγειο λόγω του εμπορείου, ενώ ο δυτικός κόσμος γνώρισε τα παράλιά της τον 15ο και 16ο αιώνα μέσω της δημιουργίας εμπορικών σταθμών-λιμανιών και αργότερα όταν οι ευρωπαϊκές αυτοκρατορίες αποίκισαν το μεγαλύτερο μέρος της Αφρικής.

Το κλίμα της παρουσιάζει μεγάλες διαφορές λόγω της έκτασής της και επηρεάζεται πολύ από τον Ισημερινό που τη διατρέχει. Το βόρειο τμήμα της είναι ξερό και αποτελείται κυρίως από έρημο ενώ στο κέντρο και το νότο υπάρχουν τροπικά δάση, στέπες και σαβάνα. Η βλάστηση στα βόρεια και τα νότια άκρα μοιάζει με τη μεσογειακή και στις κορυφές των ψηλότερων βουνών το κλίμα πλησιάζει το πολικό.

Η γεωργία είναι η κύρια απασχόληση για το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού των αφρικανικών χωρών, όμως, με εξαίρεση τις χώρες της Μεσογείου και τη Νότιο Αφρική η καλλιέργεια γίνεται με πρωτόγονα μέσα και με μικρό κέρδος για τους αγρότες. Ένα άλλο πρόβλημα είναι ότι στις περισσότερες χώρες καλλιεργείται σχεδόν αποκλειστικά ένα μόνο αγροτικό είδος που σημαίνει ότι όλη η οικονομία της χώρας βασίζεται στη σοδειά κάθε χρονιάς. Μεγάλο έλεγχο στο εμπόριο έχουν συχνά τα Ευρωπαϊκά κράτη.

Στις χώρες της μεσογείου καλλιεργείται σιτάρι και καλαμπόκι το οποίο βρίσκουμε και στη Νοτιοαφρικανική Δημοκρατία. Βασικά γεωργικά προϊόντα της ηπείρου είναι το ζαχαροκάλαμο, ο καφές, το κακάο, οι χουρμάδες, η ταπιόκα και τα αράπικα φιστίκια. Από την Αφρική κατάγονται πολλά φρούτα γνωστά και άγνωστα σε εμάς.

Φρούτα που κατάγονται από την Αφρικανική ήπειρο

Πεπόνι


Το πεπόνι ανήκει στην οικογένεια των μούρων, προέρχεται από την Αφρική και την Ασία και έγινε γνωστό στην Ευρώπη από κατά τα τέλη της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας. Υπάρχουν πολλά είδη πεπονιού. Το γνωστότερο στην Ελλάδα είναι στρογγυλό, κίτρινο εξωτερικά και ανοιχτό πράσινο εσωτερικά. Περιέχει σπόρους που αποξηραίνονται και ύστερα μπορούν να φαγωθούν. Έχει μεγάλη θρεπτική αξία καθώς περιέχει κάλιο, β-καροτίνη, βιταμίνες A και C. Το όνομά του προέρχεται από την ελληνική λέξη «μήλο» και στην Ελλάδα το βρίσκουμε το καλοκαίρι.

Τα φρούτα της Αφρικής - πεπόνι
Το γνωστό, στην Ελλάδα, πεπόνι κατάγεται από την Αφρική

Καρπούζι


Άλλο ένα, ιδιαίτερα γνωστό σε εμάς, φρούτο που προέρχεται από την Αφρική είναι το καρπούζι. Το δέντρο είναι μονοετές και καλλιεργείται πλέον στα περισσότερα μέρη του κόσμου. Ο καρπός είναι στρογγυλός, με σκληρό πράσινο εξωτερικό περίβλημα,  κόκκινη μαλακή εσωτερική σάρκα και έχει πολύ γλυκιά γεύση. Είναι πλούσιο σε λυκοπένιο, βιταμίνη C και καροτινοειδή  Τον 7ο αιώνα Μ.Χ. ήταν γνωστό στην Ινδία και μέχρι τον 10ο είχε φτάσει στην Ευρώπη αλλά και στην Κίνα που είναι σήμερα η μεγαλύτερη παραγωγός χώρα. Υπάρχουν πολλά διαφορετικά είδη καρπουζιού κάποια από τα οποία είναι υβρίδια που δημιουργήθηκαν με σκοπό την μη ύπαρξη σπόρων στο εσωτερικό του καρπού. Από το χυμό του φτιάχνονται ποτά ενώ σε ορισμένες κουλτούρες τρώγονται και οι σπόροι.

Τα φρούτα της Αφρικής - καρπούζι
Το, επίσης ιδιαίτερα γνωστό στη χώρα μας, καρπούζι κατάγεται κι αυτό από την Αφρική

Ταμάρινδος


Ο ταμάρινδος (tamarind) είναι δέντρο που προέρχεται από τις τροπικές περιοχές της Αφρικής. Ο καρπός του χρησιμοποιείται στην μαγειρική, τη ζαχαροπλαστική και την ποτοποιία και όταν είναι ώριμος μοιάζει με δαμάσκηνο στη γεύση. Είναι μακρόστενος, καλυμμένος με κέλυφος. Καλλιεργείται επίσης στην νότια Ασία και την Λατινική Αμερική όπου τον μετέφεραν τον 16ο αιώνα οι Ισπανοί κατακτητές. Η χώρα με τη μεγαλύτερη παραγωγή είναι η Ινδία. Στην αγορά μπορούμε να τον βρούμε συσκευασμένο σε καταστήματα με ασιατικά ή αφρικανικά προϊόντα. Περιέχει σημαντικές ποσότητες τρυγικού και φυλλικού οξέος, κάλιο, ασβέστιο, σίδηρο και βιταμίνη A και C.

Τα φρούτα της Αφρικής - ταμάρινδος
Ο ταμάρινδος, ένα αρκετά ιδιαίτερο, σε εμφάνιση, φρούτο

Kiwano (κιουάνο)


Ένα άλλο φρούτο με καταγωγή το νότιο κομμάτι της ηπείρου αλλά που καλλιεργείται πολύ σε άλλες περιοχές του πλανήτη (Νέα Ζηλανδία, Καλιφόρνια) είναι το kiwano ή horned melon. Είναι ένα οβάλ πορτοκαλί φρούτο με «αγκάθια» το εσωτερικό του οποίου είναι πράσινο με ζελατινοειδή υφή και σπόρους. Μοιάζει με αγγούρι αλλά είναι γλυκό και χρησιμοποιείται συχνά σε σαλάτες ή για διακόσμηση φαγητών. Είναι πλούσιο σε σίδηρο και το εξωτερικό του περιέχει βιταμίνη C.

Τα φρούτα της Αφρικής - kiwano
Το kiwano ή horned melon, ένα φρούτο με ασυνήθιστη εμφάνιση

Sycamore fig


Το δέντρο Sycamore fig φυτρώνει στην κεντρική και ανατολική Αφρική και ήταν γνωστό από την αρχαιότητα. Ο καρπός του είναι ένα μεγάλο σύκο που όταν ωριμάζει το χρώμα του κυμαίνεται από κίτρινο μέχρι κόκκινο, έχει πιο γλυκιά γεύση από το κοινό σύκο και είναι ιδιαίτερα αρωματικό. Είναι πηγή υδατανθράκων. Παράγει φρούτα όλο το χρόνο με τη μεγαλύτερη καρποφορία να παρατηρείται μεταξύ Ιουλίου και Δεκεμβρίου. Τρώγεται ωμό ή αποξηραμένο ενώ παράγεται και αλκοολούχο ποτό. Συχνά τα φύλλα του δέντρου προστίθενται σε σούπες και η στάχτη του ξύλου χρησιμοποιείται στην Γκάνα σαν αλάτι.

Τα φρούτα της Αφρικής - sycamore fig
Παρόμοιο σε εμφάνιση με το γνωστό σε εμάς σύκο είναι το sycamore fig

Χουρμάδες της ερήμου


Εκτός από τους γνωστούς μας χουρμάδες, υπάρχουν και οι χουρμάδες της ερήμου (balanites aegyptiaca), καρποί δέντρου που αντέχει τη ζέστη και την ξηρασία και ευδοκιμεί στη Σαχάρα, τη Σενεγάλη και την Αίγυπτο. Μοιάζουν με τους χουρμάδες, έχουν κιτρινοκόκκινη σάρκα ενώ χρησιμοποιούνται ιδιαίτερα στη μαγειρική αλλά και στην παραγωγή ποτών. Από τον πυρήνα του φρούτου παράγεται λάδι και η γεύση του φρούτου είναι πικρή. Περιέχει σημαντικές ποσότητες σιδήρου, καλίου και μαγνησίου. Μέρη του φυτού έχουν επίσης πολλές χρήσεις στην ιατρική.

Τα φρούτα της Αφρικής - χουρμάδες της ερήμου
Οι χουρμάδες της ερήμου, όπως φαίνεται και από το όνομά τους, ευδοκιμούν στις ερήμους της Αφρικής

Αφρικανικό μούσμουλο


Το αφρικανικό μούσμουλο είναι καρπός δέντρου της Αφρικής, το σχήμα του είναι παρόμοιο με το γνωστό σε εμάς μούσμουλο και η γεύση του είναι παρόμοια με του μήλου, ήπια γλυκό προς ξινό. Ο καρπός είναι αρχικά πράσινος αλλά όταν ωριμάζει γίνεται σκούρο πορτοκαλί με μαλακή σάρκα. Καρποφορεί από τον Ιανουάριο μέχρι τον Απρίλιο. Τρώγεται φρέσκο, μαγειρεμένο ή αποξηραμένο ενώ τα κουκούτσια του συχνά αποξηραίνονται, τρίβονται και μπαίνουν σε μίγματα μπαχαρικών. Χρησιμοποιείται, επίσης στην παραγωγή ενός είδους τζιν.

Τα φρούτα της Αφρικής - αφρικανικό μούσμουλο
Παρόμοιο με το γνωστό σε εμάς μούσμουλο είναι το αφρικανικό μούσμουλο

Carissa (καρίσσα)


Το καρίσσα (carissa) είναι καρπός μικρού θαμνώδη δέντρου που μοιάζει με κόκκινο δαμάσκηνο και ανήκει στην οικογένεια των μούρων. Το ώριμο φρούτο μπορεί να είναι αρκετά ξινό αλλά συχνά η γεύση του θυμίζει φράουλα ή μήλο. Τρώγονται φρέσκα, χρησιμοποιούνται στη μαγειρική και στη ζαχαροπλαστική, προστίθενται σε σαλάτες και συχνά συσκευάζονται ή γίνονται σιρόπι. Ο καρπός είναι πλούσιος σε σίδηρο, κάλιο και βιταμίνη C.

Τα φρούτα της Αφρικής - carissa
Το carissa, ένα μικρό φρούτο με έντονο χρώμα

Safou


Το safou είναι φρούτο την κεντρικής και δυτικής Αφρικής. Καρποφορεί από τον Μάιο μέχρι τον Οκτώβρη και είναι επίσης γνωστό σαν butterfruit, αφρικανικό αχλάδι ή δαμάσκηνο. Είναι πολύ διαδεδομένο στις χώρες που καλλιεργείται και αποτελεί ένα σημαντικό εμπορικό προϊόν για τις αγροτικές οικογένειες ιδίως των περιοχών από τη Νιγηρία μέχρι την Αγκόλα. Είναι μακρόστενο, με σκούρα μπλε ή μοβ φλούδα, μαλακό, άχρωμο προς ανοιχτό πράσινο εσωτερικό και σκληρό κουκούτσι ενώ η γεύση του ωμού φρούτου είναι ξινή. Τρώγεται φρέσκο από τους ντόπιους ή ψήνεται μαζί με καλαμποκάλευρο για καταναλωθεί σαν κυρίως γεύμα. Η υφή του μοιάζει με βούτυρο όταν μαγειρευτεί. Χρησιμοποιείται κυρίως σαν λαχανικό, έχει μεγάλη περιεκτικότητα σε λιπαρά, ασβέστιο, μαγνήσιο, βιταμίνες και αμινοξέα αλλά η χρήση του είναι πολύ διαδεδομένη και στην ιατρική.

Τα φρούτα της Αφρικής - safou
Το safou, ένα φρούτο της Αφρικής με ιδιαίτερη γεύση και χρώμα

African breadfruit


Το African breadfruit είναι καρπός του δέντρου treculia africana που ευδοκιμεί στην κεντρική και δυτική Αφρική σε υγρά και τροπικά κλίματα. Ο καρπός τρώγεται σαν κυρίως πιάτο ενώ είναι πλούσιο σε πολυφαινόλες. Το φρούτο είναι μεγάλο, με βάρος που φτάνει τα 8,5 κιλά και στρογγυλό, με πρασινοκίτρινη απόχρωση που όταν ωριμάζει γίνεται μαλακό και σπογγώδες. Στο εσωτερικό του περιέχει πολλούς σπόρους που περιέχουν 38,3% υδατάνθρακες, 17,7% ακατέργαστη πρωτεΐνη και 15,9% και οι οποίοι μπορούν να γίνουν αλεύρι, να καταναλωθούν ολόκληροι ή να χρησιμοποιηθούν στην παραγωγή αλκοολούχων ποτών και ελαίων.

Τα φρούτα της Αφρικής - african breadfruit
Ένα φρούτο μεγάλο σε μέγεθος, το african breadruit

Marula


Το marula είναι καρπός δέντρου που φυτρώνει στην υποσαχάρια και νότια Αφρική και στη Μαδαγασκάρη. Το χρώμα του είναι κιτρινοπράσινο και στο εσωτερικό υπάρχει κουκούτσι που τρώγεται σαν ξηρός καρπός. Το φρούτο έχει έντονη γεύση και την τριπλάσια βιταμίνη C από το πορτοκάλι. Ωριμάζει μεταξύ Δεκέμβρη και Μάρτη, οι καρποί, που τους μαζεύουν και πουλάνε αγρότες, έχουν σημαντική οικονομική και εμπορική αξία και χρησιμοποιούνται για την παραγωγή πολτού, ελαίου ή αλκοολούχων ποτών.

Τα φρούτα της Αφρικής - marula
Το marula, φρούτο πλούσιο σε βιταμίνη C

Μπαομπάμπ


Το μπαομπάμπ (ή αδανσονία) είναι δέντρο της Αφρικής , είδη του οποίου κατάγονται από την Μαδαγασκάρη, την Αραβική χερσόνησο και την Αυστραλία. Ο καρπός του, που έχει το μέγεθος της καρύδας, έχει όξινη και στυφή γεύση και περιέχει ασβέστιο, μαγνήσιο, κάλιο, σίδηρο και βιταμίνη C. Το εσωτερικό του φρούτου χρησιμοποιείται ως πυκνωτικό σε μαρμελάδες και σάλτσες, ως γλυκαντική ουσία ή σε χυμούς και στην παραδοσιακή κουζίνα των χωρών όπου ευδοκιμεί. Το μπαομπάμπ αναφέρεται και στο κλασικό βιβλίο του Αντουάν Ντε Σαιντ Εξιπερύ, «Ο μικρός πρίγκιπας», σαν δέντρο που αν αφεθεί ελεύθερο να μεγαλώσει μπορεί να καταστρέψει ολόκληρο τον πλανήτη…

Τα φρούτα της Αφρικής - baobab
Το baobab, φρούτο που κατάγεται από την Αφρική, την Μαδαγασκάρη και την Αυστραλία

African custard apple


Συναντάμε το αφρικανικό custard apple στην δυτική, ανατολική τροπική και νότια υποτροπική Αφρική και είναι φρούτο ιδιαίτερα διαδεδομένο ανάμεσα στους ντόπιους. Είναι ανάγλυφο σε σχήμα αυγού, πράσινο όταν είναι άγουρο, κίτρινο προς πορτοκαλί όταν ωριμάζει με καφέ σπόρους. Μυρίζει σαν ανανάς και η γεύση του μοιάζει με βερίκοκο. Καταναλώνεται σαν φρούτο, τα φύλλα τρώγονται ως λαχανικά και μαζί με τον κορμό και τη ρίζα χρησιμοποιείται στην ιατρική. Στο Σουδάν παράγεται άρωμα από τα φύλλα του δέντρου. Ο καρπός είναι πλούσιος σε πρωτεΐνες, υδατάνθρακες και ακόμα περιέχει ασβέστιο, σίδηρο και φώσφορο.

Τα φρούτα της Αφρικής - custard apple
Το custard apple, φρούτο ιδιαίτερα διαδεδομένο στην Αφρική

Kei apple


Το kei apple είναι μικρό φρούτο της νότιας Αφρικής. Μοιάζει με μικρό μήλο που πήρε το όνομά του από τον ποταμό Kei. Όταν ωριμάζει γίνεται έντονο κίτρινό προς πορτοκαλί, με μαλακό εσωτερικό και μικρούς σπόρους στο κέντρο. Είναι ζουμερό αλλά όξινο γι αυτό και συχνά τρώγεται με ζάχαρη ή γίνεται μαρμελάδα. Περιέχει σημαντική ποσότητα ασκορβικού οξέος καθώς και 15 αμινοξέα.

Τα φρούτα της Αφρικής - kei apple
Το φρούτο kei apple πήρε το όνομά του από τον ποταμό Kei

Στην μεγάλη γεωγραφική έκταση της Αφρικανικής ηπείρου και την κλιματική ποικιλία που παρουσιάζει, φυτρώνουν δεκάδες καρποφόρα δέντρα, κάποια ευρέως γνωστά στην Ευρώπη, άλλα που τα γνωρίζουμε, όμως, είτε η καλλιέργειά τους είναι δύσκολη είτε δεν έχει υπάρξει μέχρι τώρα αρκετό ενδιαφέρον και άλλα άγρια που βρίσκονται σε παρθένες περιοχές ή είναι γνωστά μόνο στους ιθαγενείς. Τα φρούτα της Αφρικής παρουσιάζουν μεγάλο ενδιαφέρον σαν αντικείμενο μελέτης ή γευσιγνωσίας για τους τολμηρούς αν και πολλά είναι δύσκολο να βρεθούν στην ελληνική αγορά.