Άρθρα

Το Screen-o-scope του εικαστικού Frederick Kiesler

Ο κινηματογράφος προϋπήρξε της κινηματογραφικής αίθουσας. Η πρώτη δημόσια προβολή των αδελφών Lumiere πραγματοποιήθηκε σ' ένα καφέ στο Παρίσι. Αξιοσημείωτο είναι δε πως ακόμα και στις μέρες μας, κινηματογραφικές ομάδες διοργανώνουν προβολές σε αντίστοιχους χώρους, με έντονο το στοιχείο της κοινωνικοποίησης. Ο διαχρονικά κοινωνικός ρόλος του θερινού κινηματογράφου για παράδειγμα, εντεταγμένου στο αστικό τοπίο, αποτελεί υπό αυτές τις προϋποθέσεις, από μόνος του, έναν τύπο διευρυμένου θεάματος.

Line Describing a Cone (1973) του Anthony McCall

Ο διευρυμένος κινηματογράφος (expanded cinema) ερευνά τα όρια της κινηματογραφικής διαδικασίας στο σύνολό της. Βασική παράμετρος σε αυτήν την περίπτωση είναι η στάση των θεατών, οι οποίοι αποκτούν ενεργό συμμετοχή, μέσω πλήθους διαφορετικών δράσεων. Ο επαναπροσδιορισμός του κοινού με το μέσον είναι το στοιχείο εκείνο που σκιαγραφεί το διευρυμένο κινηματογράφο, με ενδεχόμενη τη χρήση και άλλων (οπτικών) τεχνών-μέσων, ή ακόμα και αισθήσεων, πέραν προφανώς της ακοής και της όρασης.

O κορυφαίος γλύπτης Γιαννούλης Χαλεπάς

Η ζωή και το έργο του κορυφαίου γλύπτη Γιαννούλη Χαλεπά έχουν λάβει μετά το θάνατό του διαστάσεις συμβόλου, εμπνέοντας πλήθος δημιουργών, με πιο πρόσφατο παράδειγμα την ομώνυμη θεατρική παράσταση του Γιώργου Χριστοδούλου. Για τον πολυτάραχο βίο του καλλιτέχνη, που έμελλε να μείνει στην ιστορία ως ο σπουδαιότερος γλύπτης του νεότερου ελληνισμού έχουν χυθεί τόνοι μελανιού.

Χρ. Ασιμής - Σαντορίνη

Η φύση αποτελούσε διαχρονικά μια ανεξάντλητη πηγή θεμάτων για τους εικαστικούς. Ακόμα και σήμερα που η τέχνη έχει έναν ισχυρότερο πολιτικοκοινωνικό ρόλο και ισότιμη σχεδόν θέση σχολιαστή των εξελίξεων, υπάρχουν ακόμα μορφές που εστιάζουν την προβληματική τους στη σχέση ανθρώπου – φύσης. Στο παραπάνω περιλαμβάνεται και η αστική τοπιογραφία ως προέκταση του φυσικού τοπίου. Είναι δεδομένο ότι το ρεπερτόριο των θεμάτων της φύσης είναι ανεξάντλητο, ακόμα και ένα δέντρο θα μπορούσε να απασχολεί αιώνες πλήθη καλλιτεχνών.

O κόσμος μέσα από ένα καλειδοσκόπιο

Πόσοι από μας δεν έχουμε σε κάποια φάση της ζωής μας συνδέσει ένα χρώμα με κάποιο συναίσθημα; Πόσοι τάχα δεν έχουμε ονειρευτεί ως παιδιά, κοιτάζοντας το ουράνιο τόξο; Η ζωή μας είναι ένα πελώριο καλειδοσκόπιο που αιχμαλωτίζει το φως και το μετατρέπει στα χρώματα του ορατού φάσματος, ή μάλλον σε κάτι περισσότερο…

M. Duchamp : Fountain (1917)

Αμφιβάλλω κατά πόσο και ο ίδιος ο Marcel Duchamp γνώριζε τις συνέπειες που θα είχε για την εξέλιξη της τέχνης η παρουσίαση του readymade έργου του : «fountain» (ανεστραμμένος ουρητήρας) στο περιοδικό : «The Blind Man» (1917).

H "μαντίλα" του Λούβρου

Ακόμα ένα αρχιτεκτονικό στολίδι ήρθε για να κοσμήσει με τη διακριτική παρουσία του την πόλη του Φωτός. Αυτή τη φορά με αέρα… Ανατολής. Οι σχέσεις της Γαλλίας με το Ισλάμ είναι βαθιές και αμφίσημες. Τα εκατομμύρια των μουσουλμάνων στο ανεκτικό Παρίσι δεν εμπόδισαν βέβαια προ ετών τον Νικολά Σαρκοζί να απαγορεύσει την ισλαμική μαντίλα στους δημόσιους χώρους ως θρησκευτικό σύμβολο. Είναι το επιστέγασμα στο δεκαετή “ψυχρό πόλεμο” μεταξύ της συντηρητικής πλέον Δύσης και του ακραία φονταμενταλιστικού Ισλάμ. Τα λιμνάζοντα νερά των διεθνών σχέσεων έρχεται να ταράξει το μουσείο του Λούβρου με μια συμβολική κίνηση φιλίας με προφανή αρχιτεκτονικά προτερήματα.

Ο ταύρος, σύμβολο του Μινωικού μεγαλείου

Για κάποιους ενσαρκώνει την πιο τρανή απόδειξη ότι η μυθική Ατλαντίδα υπήρξε, και μάλιστα στο Αιγαίο πέλαγος. Για κάποιους άλλους αποτελεί έναν δημοφιλή πολιτιστικό προορισμό, μοναδικό στην ιστορία της τέχνης. Το βέβαιο είναι ότι ο Μινωικός πολιτισμός, όπως έχει κυριαρχήσει να προσφωνείται προς τιμή του μυθικού βασιλιά Μίνωα, είναι τόσο στενά συνδεδεμένος με τη Μεγαλόνησο, ώστε να αποτελεί το πιο αναγνωρίσιμο σύμβολό της.

Ντόρα Μάαρ, ερωμένη του Picasso το 1936

Ο Pablo Picasso υπήρξε ο διασημότερος και πιο παραγωγικός καλλιτέχνης του 20 ου αιώνα. Σε μια καριέρα που διήρκεσε περισσότερο από 70 χρόνια, φιλοτέχνησε αξιοσημείωτο πλήθος έργων, όχι μόνο πίνακες αλλά και γλυπτά, χαρακτικά, θεατρικά σκηνικά και κεραμικά. Σε ηλικία 26 ετών ζωγράφισε τις "Δεσποινίδες της Αβινιόν", τον επαναστατικό πίνακα που προετοίμασε το έδαφος για τον κυβισμό, το νέο τρόπο απεικόνισης του πραγματικού κόσμου. Παράλληλα, ο Picasso ακολούθησε και άλλα ρεύματα, κινούμενος με άνεση μεταξύ κωμικών και δραματικών αποδόσεων ενός θέματος. Συχνά εμπνεύστηκε από τα μεγάλα γεγονότα της εποχής του, αλλά η πλειονότητα των έργων του αντικατοπτρίζει την προσωπική του ζωή και ειδικά της θυελλώδεις σχέσεις του με τις γυναίκες!

Έργο του Βαν Γκογκ από τη συλλογή του ιδρύματος Γουλανδρή

Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης φαίνεται πως αποκτά επιτέλους η Αθήνα, το οποίο προβλέπεται να στεγάσει την αξιόλογη συλλογή του Ιδρύματος Βασίλη & Ελίζας Γουλανδρή. Όχι, δεν πρόκειται για το υπό κατασκευή κτήριο στο Φιξ, που προορίζεται για τις δραστηριότητες του ΕΜΣΤ, αλλά για υπάρχον διατηρητέο οίκημα στην καρδιά της Αθήνας και συγκεκριμένα στο Παγκράτι. Βέβαια, παρά το γεγονός ότι η ενσάρκωση του μουσείου έχει ομόφωνα εγκριθεί από το Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων, η υλοποίηση φαίνεται να έχει παγώσει, με το περιστοιχισμένο με σκαλωσιές κλασικίζον κτήριο να στέκει εγκαταλελειμμένο, περιμένοντας την αξιοποίηση, όπως τόσα και τόσα άλλα στη ρημαγμένη από την κρίση Αθήνα.

SOCIAL

VIDEOS